Bộ trưởng Bùi Quang Vinh báo cáo trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2014; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2015. Ảnh: Thảo Nguyên

GDP 2014 có thể tăng hơn dự kiến

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư Bùi Quang Vinh cho biết, nền kinh tế "tiếp tục có chuyển biến tích cực trên hầu hết các ngành, lĩnh vực". Chỉ số quan trọng GDP trong bản báo cáo gửi trước phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đạt 5,54% được Bộ trưởng cập nhật lại là 5,62% và tổng kết rằng "cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái (5,14%)".

Các chỉ số báo cáo cho thấy nền kinh tế "tiếp tục phục hồi với tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước", Bộ trưởng Bùi Quang Vinh lạc quan, GDP cả năm nay ước tính sẽ tăng khoảng 5,8% và có thể cao hơn.

Về chỉ số CPI, dự kiến cả năm 2014 đạt khoảng từ 4,5 đến 4,6%. Cập nhật đến thời điểm hiện tại, theo Bộ trưởng Vinh, dự báo sẽ có 13/14 chỉ tiêu kinh tế xã hội của năm 2014 đạt xấp xỉ, đạt và vượt kế hoạch, chỉ duy nhất chỉ tiêu lao động qua đào tạo là không đạt kế hoạch (đạt 49% so với chỉ tiêu Quốc hội giao là 52%).

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, báo cáo của Chính phủ cần bám sát mục tiêu, chỉ tiêu đề ra, làm rõ, nổi bật những thành tựu, kết quả đã đạt được để nhân dân phấn khởi. Nhưng những mặt yếu kém cũng phải chỉ ra. “Tôi thấy, cơ cấu kinh tế chưa thật tốt, sức cạnh tranh còn yếu, lạm phát chưa yên tâm, nợ công là mối đe dọa… Những vấn đề cần phải được phân tích, đánh giá cụ thể, rõ ràng”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Tiềm lực tài chính công... ”cạn”?

Thẩm tra của Ủy ban Kinh tế cho thấy, năm 2014, “cân đối ngân sách Nhà nước rất khó khăn, đã phải sử dụng hết các tiềm lực tài chính công; huy động nguồn trái phiếu Chính phủ ở mức cao và cả việc sử dụng bội chi để bù đắp chi thường xuyên, ảnh hưởng đến việc thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế-xã hội không chỉ cho năm nay mà còn không bố trí đủ vốn đầu tư để phục vụ tăng trưởng cho các năm tiếp theo”.

Số doanh nghiệp phá sản, giải thể, ngừng hoạt động vẫn lớn. Việc xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng hiệu quả chưa cao, số lượng nợ xấu được xử lý còn thấp, khoảng 17% so với kế hoạch, chưa kể tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng thương mại có xu hướng tăng trở lại. Tỷ lệ thất nghiệp chung theo báo cáo là giảm, nhưng thực chất là do lao động ở khu vực chính thức đã phải chuyển sang làm việc trong khu vực phi chính thức...

Nhiều ý kiến cho rằng với thực trạng nền kinh tế và tình hình doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong những năm qua nhưng số liệu liên quan đến việc làm, thất nghiệp không có biến động lớn là chưa phản ánh đúng thực tế, vì vậy cần đánh giá sâu sắc, thực chất hơn, làm rõ mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, khó khăn của các doanh nghiệp với chỉ tiêu việc làm, thất nghiệp.

Cùng với đó, đời sống một bộ phận lớn công nhân, nông dân, đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn; tình hình vi phạm pháp luật trên một số lĩnh vực tiếp tục diễn biến phức tạp ; chất lượng điều tra, công tố, kiểm soát hoạt động tư pháp, xét xử, thi hành án tuy đã có nhiều cố gắng, nỗ lực nhưng vẫn còn một số hạn chế chưa được kịp thời khắc phục…

GDP 6,2% khó nhưng phải đạt bằng được

Năm 2015, Chính phủ đặt mục tiêu, tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng khoảng 6,2% so với năm 2014; tỷ lệ giảm hộ nghèo từ 1,7%-2%; tạo việc làm cho khoảng 1,6 triệu lao động; tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị dưới 4%; tổng nguồn vốn đầu tư phát triển toàn xã hội chiếm khoảng 28% GDP…

Một số ý kiến cho rằng dự kiến tăng trưởng GDP khoảng 6,2%, trong khi chỉ tiêu tăng tổng mức vốn đầu tư toàn xã hội 27,7% GDP là khó khả thi. “Chỉ tiêu bội chi ngân sách Nhà nước 5% GDP nếu cộng với 85 nghìn tỷ trái phiếu Chính phủ thì mức bội chi đã lên đến hơn 7% trong khi Nghị quyết của Quốc hội đến năm 2015 bội chi ngân sách đạt dưới 4,5% GDP (bao gồm cả trái phiếu Chính phủ), đề nghị bội chi ngân sách Nhà nước tính cả trái phiếu Chính phủ cần thực tế hơn và phấn đấu khoảng 6% GDP”.

Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Xuân Cường cho rằng, chỉ tiêu GDP năm 2015 thực hiện sẽ hết sức khó khăn, nhưng nếu không đạt được sẽ không tạo được điều kiện cho phát triển, bảo đảm an sinh xã hội. Vì vậy, Chính phủ cần phải chỉ đạo, điều hành quyết liệt, trong đó phải bảo đảm thực hiện tốt các trụ cột về xuất khẩu, tiêu dùng trong nước, sản xuất trong nước, đầu tư.

Theo Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Kso Phước, trong năm 2014, có những biến cố chúng ta chưa dự báo được như vụ giàn khoan Hải Dương 981. “Điều này ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế? Nói quan hệ kinh tế của chúng ta với Trung Quốc vẫn bình thường, tôi cho rằng không phải đâu, thấy “phập phồng” lắm”, ông Kso Phước bày tỏ băn khoăn và đề nghị, năm 2015 cần phải dự báo được tình hình, nhất là trong quan hệ với Trung Quốc.

Cơ bản tán thành các chỉ tiêu Chính phủ dự kiến trong năm 2015, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nêu rõ, có một chỉ tiêu về tổng nguồn vốn đầu tư phát triển toàn xã hội chiếm khoảng 28% GDP cần phải tính toán lại. “Chỉ tiêu này tối thiểu phải 30%, chỉ lên chứ không thể thấp hơn”.

Riêng vấn đề ngân sách, theo Chủ tịch Quốc hội cần phải trở lại bài toán cơ bản, đó là cân bằng thu - chi, cân bằng xuất nhập khẩu, chứ không phát hành trái phiếu để chi, không vay nước ngoài để chi. “72% ngân sách đã dành cho chi thường xuyên, còn lại thì vừa trả nợ, vừa đầu tư, đây là cơ cấu rất xấu, nên phải vay, phải phát hành trái phiếu, phải đảo nợ… Cho nên phải cơ cấu lại nhưng tính thế nào thì tính phải 50% chi thường xuyên, 30% đầu tư, 20% trả nợ”.

Thảo Nguyên