(Thanh tra) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo kiên quyết chống tham nhũng nhưng không bó cứng đến mức cán bộ không dám làm; phải vừa chống được tham nhũng, vừa kiến tạo phát triển, khuyến khích đổi mới sáng tạo, theo Trưởng Ban Nội chính Trung ương.
Sáng 13/4, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí trình bày chuyên đề về Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.
Theo Trưởng Ban Nội chính Trung ương, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã được Nhân dân tin tưởng, đồng tình ủng hộ rất cao và đã trở thành một phong trào mạnh mẽ; không chỉ ở cấp Trung ương mà nhiều địa phương cũng làm tốt.
“Tổng Bí thư là biểu tượng, là niềm tin, là chỗ dựa vững chắc của cuộc đấu tranh này”, ông Lê Minh Trí nói.
Kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và kiểm soát quyền lực ngày càng được tăng cường, xử lý đồng bộ cả kỷ luật Đảng, kỷ luật hành chính Nhà nước, xử lý hình sự.
Về những điểm mới, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh Nghị quyết xác định mục tiêu “kiên quyết, kiên trì phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”.
Cùng với đó là xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong những năm tới.
“Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo chúng ta kiên quyết chống tham nhũng nhưng không bó cứng đến mức cán bộ không dám làm. Phải vừa chống được tham nhũng, vừa kiến tạo phát triển, khuyến khích đổi mới sáng tạo. Chống tham nhũng phải nâng cao hiệu quả đầu tư, tăng niềm tin thị trường, cải thiện môi trường kinh doanh”, ông Lê Minh Trí nói.
Cách tiếp cận như trên, theo Trưởng Ban Nội chính Trung ương, nhằm đạt được yêu cầu cho đa số người dân, doanh nghiệp an tâm, phấn khởi, muốn làm để đóng góp cho phát triển của đất nước. Và người không ngay ngắn, kẻ gian phải biết sợ, không dám sai phạm.
Ông cũng cho biết, một nội hàm mới trong Nghị quyết là quan điểm “xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp. Ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả”.
Điều này, nhằm bảo vệ người đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, khuyến khích kiến tạo phát triển.
Thêm nữa, theo ông Trí, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao. Nên trong xử lý sai phạm cần có quan điểm, chế tài phù hợp, vừa bảo vệ, chia sẻ rủi ro, khoan dung với thất bại, vừa xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Vì vậy, Nghị quyết đã xác định nhiệm vụ sắp tới phải sửa đổi Bộ luật hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật có liên quan.
Nhiệm vụ này để loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì lợi ích chung.
Đồng thời xem xét giảm trách nhiệm hình sự, hình phạt đối với các sai phạm không có động cơ vụ lợi, chủ động, tự giác nộp lại tài sản, khắc phục hậu quả, thiệt hại, góp phần có hiệu quả vào việc điều tra, phát hiện tội phạm.
Trưởng Ban Nội chính Trung ương cũng nhấn mạnh việc xác định rõ quan điểm xử lý sai phạm theo mức độ từ thấp đến cao, ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính, tổ chức.
Trường hợp đến mức phải xử lý hình sự thì cho phép chủ động áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước, nhưng có thời hạn thực hiện cụ thể và là căn cứ quan trọng để xem xét biện pháp xử lý tiếp theo.
Về các giải pháp phòng ngừa, ông Trí nêu rõ, Nghị quyết xác định chủ trương chuyển mạnh từ “chống” là chủ yếu sang “phòng ngừa từ gốc là căn bản”, “kiểm soát quyền lực là cốt lõi, là trụ cột xuyên suốt”.
Nghị quyết đề ra các nhiệm vụ, giải pháp để “không muốn” tham nhũng bằng giáo dục, xây dựng văn hóa liêm chính; “không thể” tham nhũng bằng cơ chế chặt chẽ, minh bạch; “không dám” tham nhũng bằng kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm minh; “không cần” tham nhũng bằng chính sách đãi ngộ hợp lý.
Trong đó, theo ông Trí, có 3 giải pháp mới liên quan đến xử lý, quản lý, đánh giá cán bộ.
Thứ nhất, kịp thời thay thế, cho từ chức với cán bộ yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, uy tín thấp, có biểu hiện quan liêu, nhũng nhiễu.
Thứ hai, xử lý nghiêm cán bộ chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, quan liêu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.
Thứ ba, xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng trong thời gian tới.
Trưởng Ban Nội chính Trung ương đồng thời nhấn mạnh cần tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính, công tâm.
Về phòng, chống lãng phí, Trưởng Ban Nội chính Trung ương cho biết, Nghị quyết đưa ra yêu cầu phải tạo chuyển biến mạnh mẽ, đột phá về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn xã hội.
Đáng chú ý, Nghị quyết yêu cầu chú trọng phòng, chống lãng phí các nguồn lực vật chất như tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các công trình, dự án tồn đọng, nguy cơ thất thoát, lãng phí...
Ông Trí cho biết, tại cuộc họp thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí ngày 18/3, Tổng Bí thư, Trưởng Ban chỉ đạo đã chỉ đạo tiếp tục rà soát, xử lý công trình chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, có khó khăn, vướng mắc, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí.
Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy chịu trách nhiệm chỉ đạo thực hiện, hoàn thành rà soát và có phương án xử lý với từng công trình, dự án.
Đảng ủy Chính phủ và các bộ, ngành liên quan có trách nhiệm tăng cường công tác hướng dẫn, giải thích, phối hợp, hỗ trợ cấp ủy địa phương trong quá trình thực hiện.
Đảng ủy TAND Tối cao được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan chỉ đạo, xử lý khó khăn, vướng mắc trong thu hồi tài sản, thi hành án, làm rõ tính pháp lý của tài sản có liên quan trong các vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử.
Kết luận này, theo Trưởng Ban Nội chính Trung ương, đã xác định rõ địa chỉ, trách nhiệm, thời hạn cụ thể nhằm góp phần khơi thông nguồn lực, kịp thời chống lãng phí.
Về trách nhiệm, ông Lê Minh Trí nêu rõ, các cấp phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Bên cạnh việc xử lý nghiêm trách nhiệm người đứng đầu để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thì cần có cơ chế khuyến khích, bảo vệ người đứng đầu chủ động phát hiện, xử lý kịp thời tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ.
