Chiều 27/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự Luật Luật sư (sửa đổi).

Đề xuất tổ chức kỳ thi quốc gia cấp chứng chỉ hành nghề luật sư

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo luật bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, có đạo đức tốt và liêm chính, bắt buộc bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị, chuyên môn. Đồng thời cho phép giảng viên luật có thể trở thành luật sư.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: quochoi.vn

Dự luật rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước (gộp gia nhập đoàn và đăng ký tập sự thành gia nhập đoàn luật sư để tập sự, gộp kiểm tra kết quả tập sự với cấp chứng chỉ hành nghề luật sư thành tổ chức kỳ thi quốc gia cấp chứng chỉ).

Hội đồng thi do cơ quan quản lý nhà nước chủ trì, có sự tham gia của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cơ quan tiến hành tố tụng và chuyên gia.

Dự thảo luật cũng bổ sung hành vi bị nghiêm cấm, tăng trách nhiệm xã hội và minh bạch quyền, nghĩa vụ của luật sư với khách hàng.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành việc bổ sung tiêu chuẩn đối với luật sư là “có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực”.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ tiêu chuẩn này tại dự thảo nghị định để bảo đảm phù hợp, thống nhất trong thực tiễn thi hành Luật.

Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng việc đặt tiêu chuẩn “kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực” như với một số chức danh tư pháp trong bộ máy nhà nước cần được nghiên cứu kỹ lưỡng hơn.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: quochoi.vn

Về việc tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư, cơ quan thẩm tra đề nghị thuyết minh làm rõ hơn cơ sở chính trị, pháp lý và cơ sở thực tiễn của quy định này để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội có thêm cơ sở xem xét, quyết định.

Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng cần cân nhắc việc chuyển giao thẩm quyền tổ chức kỳ thi từ Liên đoàn luật sư sang cơ quan nhà nước.

Tiêu chuẩn luật sư phải đo lường được

Góp ý về tiêu chuẩn bản lĩnh chính trị vững vàng của luật sư, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý, nếu tiêu chuẩn mang tính định tính cao thì khi ban hành sẽ khó lượng hóa và có nguy cơ tạo tùy nghi khi cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề.

Việc này, theo Chủ tịch Quốc hội, sẽ dẫn đến tâm lý e ngại của luật sư khi “nhận các vụ án nhạy cảm vì sợ bị diễn giải thiếu bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp”. Từ đó, ông đề nghị trong định nghĩa có thể cụ thể thành các tiêu chí đo lường được với các tiêu chuẩn luật sư.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Ảnh: quochoi.vn

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên chỉ rõ tình thế “tiến thoái lưỡng nan” của luật sư xuất phát từ sự xung đột trực tiếp giữa nghĩa vụ bảo vệ thông tin khách hàng và trách nhiệm hình sự về việc tố giác tội phạm.

Theo ông Diên, Điều 6 của dự luật quy định nghiêm cấm luật sư sử dụng thông tin từ khách hàng để gây bất lợi cho chính khách hàng đó trong vụ việc khác.

Nhưng khoản 3 Điều 19 Bộ luật Hình sự hiện hành lại quy định người bào chữa phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không tố giác thân chủ về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác.

Nhận định nếu pháp luật không xác định rõ giới hạn của từng nghĩa vụ, luật sư sẽ liên tục đối mặt với rủi ro pháp lý, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị xác định rõ các trường hợp ngoại lệ của nghĩa vụ bảo mật ngay trong dự Luật Luật sư; đồng thời xây dựng cơ chế bảo vệ luật sư khi họ thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành trình Quốc hội xem xét sửa Luật Luật sư tại kỳ họp thứ hai (tháng 10/2026).