Toàn cảnh Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026, với sự tham dự của đông đảo đại biểu hai nước. Ảnh: HL

Tham dự diễn đàn có Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki; Thống đốc tỉnh Nara Yamashita Makoto; lãnh đạo các địa phương Kyoto, Shizuoka, Gunma, Mie, Shiga, Yamanashi cùng đại diện các bộ, ngành, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Về phía TP Huế có Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Nguyễn Đình Trung; Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Đức Tiến; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Lê Trí Thanh; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Nguyễn Chí Tài.

Hợp tác địa phương mở không gian phát triển mới

Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026 diễn ra tại Huế trong hai ngày 5-6/9, với chuỗi hoạt động kết nối, khảo sát thực địa và đối thoại giữa chính quyền, doanh nghiệp hai nước, tập trung vào đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển đô thị thông minh, bảo tồn di sản và công nghiệp văn hóa.

Với chủ đề “Kiến tạo tương lai số, xanh và bền vững: Từ cam kết chiến lược đến hành động thực chất”, diễn đàn tập trung thúc đẩy hợp tác giữa các địa phương Việt Nam - Nhật Bản trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng xanh, phát triển nguồn nhân lực và giao lưu Nhân dân; qua đó cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước bằng những chương trình, dự án thiết thực.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu khai mạc Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026. Ảnh: HN

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết diễn đàn diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, góp phần cụ thể hóa những kết quả đạt được trong cuộc làm việc giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae hồi tháng 5/2026, trong đó hai bên thống nhất thúc đẩy hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa và du lịch.

Nhật Bản tiếp tục là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đứng đầu về ODA và lao động, thứ ba về đầu tư, thứ tư về thương mại và du lịch. Năm 2025, thương mại song phương lần đầu vượt 50 tỷ USD; hai nước đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 60 tỷ USD thương mại và 5 tỷ USD đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam mỗi năm.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, hợp tác địa phương ngày càng đi vào chiều sâu với gần 120 thỏa thuận được triển khai. Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và phát triển xanh, diễn đàn được kỳ vọng thúc đẩy những chương trình, dự án hợp tác cụ thể giữa các địa phương hai nước.

Phát biểu tại diễn đàn, Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung cho rằng việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - Nhật Bản lên Đối tác Chiến lược Toàn diện mở ra nhiều cơ hội mới, trong đó hợp tác địa phương là cầu nối quan trọng để cụ thể hóa các định hướng chiến lược.

Với thế mạnh về văn hóa - di sản, y tế, giáo dục, khoa học - công nghệ và định hướng phát triển đô thị xanh, sinh thái, thông minh, Huế xác định Nhật Bản là một trong những đối tác quan trọng. Thành phố mong muốn mở rộng hợp tác trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đô thị thông minh, bảo tồn di sản gắn với du lịch bền vững, phát triển khu kinh tế và khu công nghiệp.

Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung phát biểu tại Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026. Ảnh: HL

Bí thư Thành ủy Nguyễn Đình Trung kỳ vọng Hội nghị Kết nối Huế - Nhật Bản và các chương trình khảo sát thực địa sẽ giúp các bên xác định rõ lợi thế, nhu cầu để hình thành những dự án hợp tác, đầu tư cụ thể.

Trong thông điệp gửi diễn đàn, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chúc mừng sự kiện lần thứ hai được tổ chức tại Huế, đồng thời đánh giá cao những bước phát triển của quan hệ Nhật Bản - Việt Nam sau chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 5/2026.

Nhấn mạnh “sức sống của địa phương chính là sức sống của quốc gia”, Thủ tướng Takaichi Sanae kỳ vọng sự năng động của các địa phương Việt Nam kết hợp với kinh nghiệm của Nhật Bản trong phát triển vùng, xúc tiến công nghiệp, du lịch và đào tạo nguồn nhân lực, sẽ góp phần nâng cao tính tự chủ, khả năng chống chịu của hai nước, hướng tới tương lai “cùng mạnh mẽ, cùng thịnh vượng”.

Tại diễn đàn, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho rằng tăng cường hợp tác ở cấp địa phương sẽ mở ra cơ hội đầu tư, kinh doanh mới cho doanh nghiệp Nhật Bản, qua đó góp phần đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đi vào chiều sâu. Ông nhấn mạnh các điều kiện quan trọng để thúc đẩy hợp tác, gồm bảo đảm nguồn nhân lực, phát triển hạ tầng, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hoàn thiện chính sách ưu đãi đầu tư; đồng thời kỳ vọng Chính phủ Việt Nam tiếp tục lắng nghe tiếng nói doanh nghiệp Nhật Bản và đẩy mạnh cải cách, tạo môi trường đầu tư thuận lợi.

Thống đốc tỉnh Nara Yamashita Makoto đánh giá diễn đàn là cầu nối quan trọng để tăng cường hợp tác giữa các địa phương hai nước. Ông cho biết Nara và Huế có nhiều nét tương đồng khi đều là những cố đô giàu giá trị di sản. Trên nền tảng đó, hai địa phương đang đẩy mạnh giao lưu văn hóa, lễ hội truyền thống, đồng thời mở rộng hợp tác về đầu tư, nguồn nhân lực, tiếp nhận lao động và du học sinh Việt Nam.

Từ hợp tác sang đồng kiến tạo phát triển

Phát biểu tại diễn đàn, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nhật Bản ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả. Thủ tướng đề nghị các địa phương, doanh nghiệp hai nước đổi mới tư duy, chuyển từ “hợp tác thông thường” sang “đồng kiến tạo phát triển”.

Đánh giá cao chủ đề “Kiến tạo tương lai số, xanh và bền vững: Từ cam kết chiến lược đến hành động thực chất”, Thủ tướng cho rằng đây là thông điệp phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, thể hiện tinh thần tin cậy, cùng có lợi và cùng hướng tới tương lai.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026, tổ chức tại TP Huế. Ảnh: HL

Theo Thủ tướng, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản được vun đắp trên nền tảng tin cậy chính trị, những tương đồng về văn hóa, sự gắn kết nhân dân và lợi ích ngày càng đan xen. Kể từ khi nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, hợp tác hai nước tiếp tục mở rộng trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, khoa học - công nghệ đến hợp tác địa phương và giao lưu Nhân dân. Thủ tướng trân trọng cảm ơn Chính phủ, các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản đã đồng hành, đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Điểm lại chặng đường 40 năm Đổi mới, Thủ tướng cho biết Việt Nam đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ 32 thế giới, thuộc nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư nước ngoài đạt nhiều kết quả tích cực.

Trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực, nền tảng. Thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị, Việt Nam xác định khu vực FDI là bộ phận quan trọng của nền kinh tế, hướng tới thu hút dòng vốn chất lượng cao, gắn với công nghệ tiên tiến, tri thức, quản trị hiện đại và tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Các đại biểu Việt Nam và Nhật Bản tham dự Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026 tại TP Huế. Ảnh: HL

Thủ tướng đánh giá việc lựa chọn Huế làm nơi tổ chức diễn đàn có ý nghĩa đặc biệt. Đây là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, sở hữu nhiều giá trị di sản, đồng thời đang chuyển mình mạnh mẽ về công nghệ, dịch vụ và phát triển đô thị. Theo Thủ tướng, sự kiện tại Huế gửi đi thông điệp về sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, bảo tồn và phát triển, văn hóa và công nghệ, lấy con người làm trung tâm để tạo dựng những động lực tăng trưởng mới.

Phát huy tiềm năng và thế mạnh bổ trợ giữa hai nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam - Nhật Bản tập trung vào các định hướng hợp tác.

Trọng tâm đầu tiên là xây dựng quan hệ đối tác về tăng trưởng chất lượng cao và tự chủ chiến lược, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hai bên cần thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, đô thị thông minh, nông nghiệp bền vững; đồng thời Nhật Bản chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực quản trị trong các lĩnh vực công nghệ mới.

Thủ tướng đề nghị hợp tác phải theo tinh thần “lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến cùng - đo lường bằng kết quả”. Các địa phương hai nước cần xác định rõ thế mạnh, những lĩnh vực có khả năng bổ trợ lẫn nhau, từ đó lựa chọn các sáng kiến, dự án cụ thể, khả thi để sớm triển khai và tạo hiệu quả thực chất.

Một yêu cầu khác là lấy địa phương, doanh nghiệp và người dân làm trung tâm của hợp tác. Diễn đàn cần trở thành kênh để Chính phủ và chính quyền các địa phương lắng nghe doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo môi trường thuận lợi cho kết nối và đầu tư. Người dân phải là đối tượng thụ hưởng trực tiếp, với nhiều việc làm hơn, thu nhập cao hơn và cơ hội nâng cao kỹ năng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026. Ảnh: HL

Cùng với phát triển kinh tế, Thủ tướng nhấn mạnh vai trò của giao lưu văn hóa, du lịch và kết nối Nhân dân trong việc tạo nền tảng cho quan hệ hợp tác lâu dài. Hai bên cần tăng cường các sản phẩm du lịch chung, kết nối hàng không, giao lưu thế hệ trẻ, trao đổi sinh viên và chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn, phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa.

Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai, tập trung vào hạ tầng xanh, chống ngập đô thị, xử lý rác thải và nước thải, nông nghiệp thông minh thích ứng biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo và nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai.

Thủ tướng đề nghị các địa phương và doanh nghiệp hai nước tiếp tục đổi mới tư duy, chuyển từ “hợp tác” sang “đồng kiến tạo phát triển”, từ “chuyển giao” sang “cùng phát triển”. Các doanh nghiệp Nhật Bản được khuyến khích xem Việt Nam không chỉ là thị trường hay địa điểm sản xuất, mà còn là trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo và kết nối chuỗi cung ứng theo hướng xanh, bền vững.

Thủ tướng khẳng định Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương và nhà đầu tư Nhật Bản, thúc đẩy tháo gỡ vướng mắc, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, xây dựng thể chế thông thoáng để tạo điều kiện cho sự hợp tác hiệu quả, thực chất giữa địa phương hai nước trong giai đoạn phát triển mới.