(Thanh tra) - Chính phủ quy định nguyên tắc chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp tại Nghị định 373/2026/NĐ-CP. Nghị định cũng quy định rõ các trường hợp không thực hiện chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp.
Chính phủ ban hành Nghị định 373/2026/NĐ-CP về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp.
Theo đó, Nghị định quy định việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, gồm: Chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần và chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Các trường hợp không thực hiện chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, gồm:
1. Không thực hiện chuyển đổi thành doanh nghiệp đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc trường hợp giải thể, chuyển giao, tổ chức lại theo quy định của Chính phủ về tổ chức các đơn vị sự nghiệp công lập.
2. Không thực hiện chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp đối với các trường hợp: Bệnh viện, đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp các dịch vụ công cơ bản, thiết yếu trong lĩnh vực y tế; cơ sở giáo dục, đào tạo, trường chuyên biệt và cơ sở giáo dục khác theo quy định Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp; đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện nhiệm vụ chính trị, phục vụ chức năng quản lý Nhà nước, thực hiện công tác xã hội; trường hợp pháp luật chỉ quy định hoạt động dưới hình thức đơn vị sự nghiệp công lập.
3. Không thực hiện chuyển đổi thành công ty cổ phần đối với các đơn vị sự nghiệp công lập đang độc quyền cung ứng dịch vụ sự nghiệp công. Việc chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập độc quyền được thực hiện theo nguyên tắc sau:
a) Trường hợp đơn vị sự nghiệp công lập thuộc bộ, cơ quan ngang bộ là tổ chức duy nhất cung ứng sản phẩm, dịch vụ này trong cả nước: Bộ, cơ quan ngang bộ căn cứ tình hình thực tế để quyết định việc giữ hình thức đơn vị sự nghiệp công lập hoặc thực hiện chuyển thành doanh nghiệp dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
b) Trường hợp đơn vị sự nghiệp công lập thuộc tỉnh là tổ chức duy nhất cung ứng sản phẩm, dịch vụ này trên địa bàn tỉnh: UBND cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế để quyết định việc giữ hình thức đơn vị sự nghiệp công lập hoặc thực hiện chuyển thành doanh nghiệp dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
4. Khi thực hiện chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần, tỷ lệ vốn Nhà nước nắm giữ tại doanh nghiệp sau chuyển đổi phải phù hợp với quy định pháp luật chuyên ngành và pháp luật về quản lý, đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp (trường hợp có quy định khác nhau về tỷ lệ vốn Nhà nước giữa pháp luật chuyên ngành và pháp luật về quản lý, đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp thì thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành).
Trường hợp pháp luật chuyên ngành và pháp luật về quản lý, đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp không có quy định về tỷ lệ Nhà nước nắm giữ vốn tại doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực của đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi, thì các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh quyết định tỷ lệ vốn Nhà nước nắm giữ tại doanh nghiệp phù hợp với tình hình của ngành, địa phương, đảm bảo tỷ lệ vốn Nhà nước sau chuyển đổi trên 35% vốn điều lệ của doanh nghiệp.
5. Quá trình chuyển đổi không làm gián đoạn việc cung ứng dịch vụ sự nghiệp công.
6. Sau khi chuyển đổi thành công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, việc cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.
Tiêu chí chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp
1. Đơn vị sự nghiệp công lập được xem xét quyết định chuyển đổi thành công ty cổ phần khi đáp ứng đồng thời các nguyên tắc quy định tại Điều 4 Nghị định này và các tiêu chí sau:
a) Không thuộc lĩnh vực ngành nghề quy định tại điểm a, khoản 2, Điều này;
b) Đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư hoặc tự bảo đảm được chi thường xuyên trong 2 năm gần nhất với thời điểm xem xét quyết định chuyển đổi.
2. Đơn vị sự nghiệp công lập được xem xét quyết định chuyển đổi thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ khi đáp ứng đồng thời các tiêu chí sau:
a) Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong ngành, lĩnh vực mà pháp luật về quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp quy định Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ tại doanh nghiệp hoặc lĩnh vực: xuất bản; thông tin điện tử; thông tin cơ sở; thông tin đối ngoại hoặc đơn vị sự nghiệp công lập đang độc quyền cung ứng dịch vụ sự nghiệp công theo quy định tại khoản 4, Điều 4 Nghị định này;
b) Đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư hoặc tự bảo đảm được chi thường xuyên trong 2 năm gần nhất với thời điểm xem xét quyết định chuyển đổi.
