Tổng kết công tác thanh tra Khánh Hoà năm 2025. Ảnh: Minh Nghĩa

Tham luận của Thanh tra tỉnh Khánh Hòa tại Hội nghị tổng kết công tác PCTNLPTC nhiệm kỳ Đại hội VIII của Đảng diễn ra vào cuối năm 2025 đã cung cấp một bức tranh tương đối toàn diện, với nhiều số liệu cụ thể, phản ánh rõ những kết quả đạt được, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách cần tiếp tục được hoàn thiện.

Kết quả nổi bật từ thực tiễn thanh tra

Theo đó, trong giai đoạn từ ngày 1/1/2021 đến 30/6/2025, công tác thanh tra trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa được triển khai đồng bộ, bám sát chỉ đạo của Trung ương và của Tỉnh ủy. Toàn tỉnh đã triển khai 283 cuộc thanh tra, ban hành 278 kết luận thanh tra. Qua thanh tra, đã phát hiện sai phạm với số tiền trên 545,6 tỷ đồng và 175.781 m² đất; kiến nghị thu hồi nộp ngân sách 113,48 tỷ đồng, thu hồi 71.353 m² đất; kiến nghị xử lý khác 432,1 tỷ đồng và 104.428 m² đất.

Đáng chú ý, công tác xử lý sau thanh tra tiếp tục được tăng cường. Thanh tra tỉnh đã kiến nghị xử lý kỷ luật 20 cá nhân, kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm 288 tổ chức, 338 cá nhân; đồng thời chuyển cơ quan điều tra 7 vụ việc có dấu hiệu tội phạm để làm rõ theo quy định của pháp luật.

Panorama Nha Trang, một dự án gặp khó khăn, vướng mắc. Ảnh: Minh Nghĩa

Bên cạnh đó, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo được chú trọng. Trong giai đoạn 2021–6/2025, toàn tỉnh đã tiếp 7.972 lượt công dân, xử lý 36.541 đơn thư các loại; tỷ lệ giải quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền đạt 96,3%. Riêng Thanh tra tỉnh đã tiếp 168 lượt công dân, tiếp nhận và xử lý 1.005/1.005 đơn, đạt 100% đối với các vụ việc thuộc thẩm quyền UBND tỉnh.

Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của hoạt động thanh tra trong việc phát hiện, xử lý sai phạm, góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Những điểm nghẽn về cơ chế từ chính thực tiễn triển khai

Bên cạnh kết quả đạt được, tham luận của Thanh tra tỉnh Khánh Hòa cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế, khó khăn mang tính cơ chế, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả phát huy vai trò “mũi nhọn” của công tác thanh tra.

Trước hết, tính độc lập, chủ động trong xây dựng và phê duyệt kế hoạch thanh tra còn hạn chế. Theo tham luận, cơ quan thanh tra hiện chưa được quy định cụ thể quyền phê duyệt kế hoạch thanh tra, dẫn đến việc giảm tính chủ động, độc lập trong thực hiện chức năng tham mưu, tổ chức thanh tra phục vụ công tác PCTNLPTC ở địa phương.

Thứ hai, việc theo dõi, nắm bắt thông tin sau khi chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra còn gặp khó khăn. Tham luận nêu rõ, lượng thông tin Thanh tra tỉnh nhận được từ các cơ quan tiến hành tố tụng chưa bảo đảm để theo sát quá trình giải quyết kiến nghị khởi tố, ảnh hưởng đến việc đánh giá đầy đủ hiệu quả xử lý các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực.

1 trong 7 dự án bất động sản tại Khánh Hoà được thanh tra để tháo gỡ vướng mắc. Ảnh: Minh Nghĩa

Thứ ba, hiệu lực của các kiến nghị xử lý trách nhiệm chưa thực sự đồng đều. Mặc dù cơ quan thanh tra đã kiến nghị xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân sai phạm trong các kết luận thanh tra, song quá trình xem xét, xử lý trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền còn kéo dài, làm giảm tính răn đe, nghiêm minh của kết luận thanh tra.

Bên cạnh đó, trong lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tham luận cũng chỉ rõ một số tồn tại như: chưa mở sổ tiếp công dân theo mẫu quy định, việc ghi chép còn hình thức; phân loại đơn thư còn nhầm lẫn giữa khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh ở một số địa phương. Những hạn chế này cho thấy yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, quy trình và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện pháp luật về tiếp công dân.

Vấn đề đặt ra từ thực tiễn

Từ những kết quả và hạn chế được chỉ ra trong tham luận, có thể thấy rằng để thanh tra thực sự phát huy vai trò là “mũi nhọn” trong PCTNLPTC, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách là yêu cầu khách quan, xuất phát từ chính thực tiễn thi hành pháp luật.

Các vấn đề như tăng tính chủ động, độc lập trong kế hoạch thanh tra, bảo đảm cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin với cơ quan tiến hành tố tụng, hay nâng cao hiệu lực thực thi các kiến nghị xử lý sau thanh tra, đều là những nội dung đã được Thanh tra tỉnh Khánh Hòa chỉ ra bằng dẫn chứng, số liệu cụ thể.

Tham luận cũng nhấn mạnh vai trò trách nhiệm của người đứng đầu, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành và yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến PCTNLPTC, nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc nảy sinh trong quá trình thực hiện.

Thanh tra tỉnh Khánh Hoà nhận diện rõ thực tiễn, gợi mở những yêu cầu trong công tác thanh tra hiện nay. Ảnh: Minh Nghĩa

Từ thực tiễn Khánh Hòa nhìn ra yêu cầu chung

Những vấn đề được nêu trong tham luận của Thanh tra tỉnh Khánh Hòa không chỉ mang tính địa phương, mà còn gợi mở những yêu cầu chung đối với công tác thanh tra trong bối cảnh hiện nay. Khi các điểm nghẽn về cơ chế được nhận diện rõ từ thực tiễn, đó cũng là cơ sở quan trọng để các cấp có thẩm quyền tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm cho lực lượng thanh tra đủ công cụ, đủ điều kiện thực thi nhiệm vụ.

Bởi lẽ, muốn thanh tra thực sự là “mũi nhọn” trong phòng, chống tham nhũng, trước hết cần tháo gỡ chính những vướng mắc mà lực lượng này đang gặp phải trong quá trình thực thi nhiệm vụ, điều đã được phản ánh một cách cụ thể, có căn cứ trong tham luận của Thanh tra tỉnh Khánh Hòa.