Thanh Hóa gỡ điểm nghẽn, tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công. Ảnh: Văn Thanh

Hơn 1.000 tỷ đồng chờ được “khơi thông”

Ngày 21/8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường, Tổ trưởng Tổ công tác số 4 của UBND tỉnh, chủ trì hội nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 đối với các địa phương, đơn vị thuộc phạm vi theo dõi. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối với 43 xã, phường trong tỉnh.

Theo Sở Tài chính Thanh Hóa, năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công nguồn ngân sách Nhà nước giao cho các đơn vị thuộc Tổ công tác số 4 là 1.674,23 tỷ đồng, bố trí cho 64 dự án.

Trong đó, 2 đơn vị cấp tỉnh được giao 1.598,17 tỷ đồng, chiếm 95,5% tổng nguồn vốn; 11 dự án do 8 xã, phường làm chủ đầu tư được giao 76,05 tỷ đồng, chiếm 4,5%.

Tuy nhiên, đến ngày 18/8, tổng giá trị giải ngân mới đạt 599,47 tỷ đồng, tương đương 35,8% kế hoạch. Trong số này, nguồn vốn năm 2026 giải ngân được 524,28 tỷ đồng, đạt 39,3%; nguồn vốn năm 2025 được kéo dài sang năm 2026 giải ngân 75,18 tỷ đồng, đạt 22%.

Như vậy, hơn 1.074 tỷ đồng vẫn chưa được giải ngân. Khoảng cách này cho thấy áp lực giải ngân trong những tháng còn lại của năm là rất lớn, nhất là khi nhiều dự án vẫn đang vướng các thủ tục và điều kiện để tổ chức thi công, thanh toán khối lượng.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung phân tích những nguyên nhân đang làm chậm tiến độ. Nổi lên là vướng mắc trong giải phóng mặt bằng tại các dự án giao thông, hạ tầng đô thị. Việc xác định nguồn gốc đất, bố trí tái định cư và bàn giao mặt bằng tại một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu.

Cùng với đó, tình trạng khan hiếm đất, cát, đá làm vật liệu xây dựng và biến động giá cả thị trường tiếp tục tác động trực tiếp đến tiến độ thi công. Một số dự án mới được giao vốn vào cuối tháng 7/2026 vẫn đang hoàn thiện thủ tục đầu tư nên chưa đủ điều kiện giải ngân.

Gắn trách nhiệm cụ thể, không để vốn “nằm chờ”

Trước thực tế trên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường yêu cầu các sở, ngành, địa phương xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm, phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao.

Yêu cầu này được đặt trong bối cảnh thời gian thực hiện kế hoạch năm 2026 không còn nhiều, trong khi khối lượng vốn chưa giải ngân của các đơn vị thuộc Tổ công tác số 4 vẫn ở mức cao.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các đơn vị, địa phương thực hiện chế độ báo cáo tiến độ hằng tháng về Sở Tài chính để tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo; đồng thời tập trung giải ngân cả nguồn vốn năm 2025 được kéo dài sang năm 2026 và kế hoạch vốn năm 2026.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là các chủ đầu tư phải rà soát toàn bộ dự án dừng thực hiện hoặc giải ngân chậm để báo cáo UBND tỉnh Thanh Hóa xem xét, xử lý. Cùng với đó, phải xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết cho từng dự án theo phương châm “6 rõ và 1 xuyên suốt”, gắn trách nhiệm cụ thể với từng cá nhân, đơn vị.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, các địa phương được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, đồng thời tăng cường đấu giá quyền sử dụng đất để tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Ban Quản lý dự án Đầu tư các công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được giao chủ động phối hợp với các địa phương tháo gỡ khó khăn trong bồi thường, giải phóng mặt bằng; tăng cường kiểm tra hiện trường, đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh thi công, hoàn thiện hồ sơ và thanh toán khối lượng hoàn thành theo quy định.

Đáng chú ý, đối với 10 xã, phường chưa thực hiện giải ngân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu khẩn trương xác định rõ nguyên nhân, đề ra giải pháp khắc phục. Riêng 6 dự án trường mầm non khởi công mới năm 2026 phải hoàn thành thủ tục, lựa chọn nhà thầu và triển khai thi công ngay trong quý III/2026.

Để tháo gỡ điểm nghẽn về vật liệu và thủ tục, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa được giao rà soát, tháo gỡ khó khăn trong cấp phép khai thác vật liệu xây dựng. Sở Xây dựng định kỳ công bố giá vật liệu, hướng dẫn điều chỉnh giá hợp đồng, đồng thời rút ngắn thời gian thẩm định thiết kế, dự toán.