Hoạt động thi công hạ tầng tại Quảng Trị diễn ra trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng biến động, gây nhiều khó khăn cho nhà thầu. Ảnh: Minh Tân

Theo đánh giá của UBND tỉnh Quảng Trị, những biến động lớn của tình hình thế giới đã tác động trực tiếp đến giá nhiên liệu trong nước, kéo theo chi phí vật liệu xây dựng, máy móc, thiết bị tăng theo. Đáng chú ý, một số nhà cung cấp vật liệu trên địa bàn có tình trạng găm hàng, đội giá, bắt tay nhau để thỏa thuận giá. Đây là chi tiết cho thấy cơ quan quản lý đang đặc biệt lo ngại nguy cơ thao túng thị trường trong thời điểm nhu cầu vật liệu phục vụ đầu tư công tăng cao.

Tác động từ cơn “sốt giá” không chỉ dừng ở chi phí xây dựng tăng mạnh. Theo UBND tỉnh Quảng Trị, nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng này có thể ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công, giải ngân vốn đầu tư công, làm giảm hiệu quả các dự án, gây lãng phí nguồn lực và tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế - xã hội địa phương, gây bức xúc trong dư luận, Nhân dân.

Nhiều công trình trọng điểm hiện đang chịu áp lực trực tiếp từ biến động giá vật liệu xây dựng như đường ven biển, Quốc lộ 15D, các công trình vùng biên giới, dự án ODA cùng nhiều công trình dân sinh, nhà ở và hạ tầng kỹ thuật.

Trong khi đó, ở thực tế thi công, không ít nhà thầu đang rơi vào tình trạng khó xoay xở khi giá vật liệu tăng quá nhanh so với thời điểm lập dự toán. Có công trình phải điều chỉnh tiến độ, có đơn vị thi công cầm chừng để chờ giá hạ nhiệt hoặc tìm nguồn cung thay thế.

Áp lực càng lớn hơn khi năm 2026 được xác định là giai đoạn tăng tốc giải ngân đầu tư công, triển khai đồng loạt nhiều dự án hạ tầng quan trọng. Nếu nguồn cung vật liệu tiếp tục bất ổn, nguy cơ chậm tiến độ công trình hoàn toàn có thể xảy ra.

Theo UBND tỉnh Quảng Trị, thời gian qua mặc dù đã có nhiều văn bản chỉ đạo về quản lý giá vật liệu xây dựng của Trung ương, Tỉnh ủy, UBND tỉnh nhưng vẫn chưa giải quyết triệt để về giá vật liệu; thị trường vẫn còn biến động lớn, gây khó khăn cản trở cho động lực để phát triển bền vững.

Trước tình hình trên, UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu các sở, ngành, đơn vị, địa phương triển khai nghiêm túc, có hiệu quả tại các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh để kịp thời chấn chỉnh, xử lý, khắc phục hạn chế, bình ổn giá cả vật liệu xây dựng và đảm bảo tiến độ thi công các công trình trọng điểm trên địa bàn. Đồng thời, đáp ứng nhu cầu xây dựng các công trình dân sinh, nhà ở của người dân, các dự án nhà ở, bất động sản.

UBND tỉnh yêu cầu Sở Xây dựng phối hợp với cơ quan Thuế và các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi thao túng thị trường, găm hàng, thổi giá, đầu cơ trục lợi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh nguyên vật liệu xây dựng.

Không chỉ dừng ở kiểm tra giá bán, tỉnh còn yêu cầu theo dõi sát diễn biến cung cầu, phân tích và dự báo thị trường để chủ động đề xuất giải pháp bình ổn giá, hạn chế các biến động bất thường ảnh hưởng đến thi công công trình.

Đáng chú ý, cơ quan Thuế được giao nhiệm vụ tăng cường kiểm tra việc xuất hóa đơn giá trị gia tăng của các doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng; kịp thời phát hiện các trường hợp mua bán không đúng giá thực tế hoặc kê khai không phản ánh đúng khối lượng giao dịch.

Động thái này cho thấy cơ quan quản lý không chỉ lo ngại tình trạng tăng giá bất thường mà còn đặt vấn đề về nguy cơ thất thu ngân sách và trục lợi thương mại thông qua chênh lệch giá bán thực tế với giá kê khai.

Ở một hướng khác, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát trữ lượng, công suất, chất lượng các mỏ vật liệu xây dựng trên địa bàn; đánh giá khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường để kịp thời tham mưu phương án bảo đảm nguồn cung.

Yêu cầu này phần nào phản ánh nỗi lo thiếu hụt nguồn vật liệu phục vụ đầu tư công trong thời gian tới, nhất là khi nhiều dự án hạ tầng lớn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm.

Ngoài ra, các xã, phường và đặc khu được yêu cầu tăng cường quản lý hoạt động khai thác, vận chuyển vật liệu xây dựng; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật, gây ô nhiễm môi trường hoặc ảnh hưởng đời sống người dân.

Đối với các chủ đầu tư và đơn vị thi công, UBND tỉnh yêu cầu phải chủ động tổ chức thi công, đẩy nhanh tiến độ công trình, không được lấy lý do khan hiếm vật liệu hoặc giá tăng để thi công cầm chừng, làm chậm tiến độ dự án.

Đồng thời, UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị Hội Doanh nghiệp tỉnh cập nhật thông tin về giá cả thị trường phản ánh kịp thời với cơ quan chức năng để có biện pháp quản lý hiệu quả. Tuyên truyền, vận động, động viên các doanh nghiệp chấp hành đúng quy định pháp luật; không được phép thao túng thị trường, găm hàng, thổi giá, đầu cơ trục lợi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh nguyền, nhiên, vật liệu xây dựng ảnh hưởng đến tình hình biến động giá trên địa bàn.

Trong bối cảnh nhiều công trình hạ tầng đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm, việc tăng cường quản lý thị trường vật liệu xây dựng được kỳ vọng sẽ góp phần ổn định nguồn cung, hạn chế biến động giá và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình triển khai các dự án trên địa bàn.

Cùng với các giải pháp kiểm tra, chấn chỉnh và phối hợp giữa các cơ quan chức năng, địa phương cũng hướng đến mục tiêu bảo đảm nhu cầu vật liệu phục vụ thi công các công trình trọng điểm, công trình dân sinh và nhu cầu xây dựng của người dân trong thời gian tới.