Đoàn công tác của Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An thăm các công trình, động viên cán bộ làm việc, thúc đẩy tiến độ để giải ngân vốn đầu tư công. Ảnh: Phan Quỳnh

Bám sát từng dự án, không để hồ sơ dồn cuối năm

Từ một khối lượng lớn dự án chuyển tiếp sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều xã ở Nghệ An đã nhanh chóng ổn định tổ chức, bắt nhịp công việc và tập trung đẩy nhanh tiến độ đầu tư công.

Tại 8 xã gồm Đô Lương, Văn Hiến, Lương Sơn, Bạch Hà, Bạch Ngọc, Phúc Lộc, Thần Lĩnh và Văn Kiều, kết quả giải ngân đến ngày 20/8/2026 đều cao hơn mức bình quân chung của tỉnh, đạt từ 71,73% đến trên 93,33%. Qua đó, tổng tỷ lệ giải ngân của Tổ công tác số 1 đạt 77,9%, thuộc nhóm dẫn đầu toàn tỉnh.

Kết quả này được Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An Bùi Thanh An ghi nhận, biểu dương tại buổi kiểm tra hiện trường và làm việc với một số chủ đầu tư là UBND cấp xã thuộc vùng Nghi Lộc, Đô Lương ngày 22/8.

Theo đánh giá của UBND tỉnh Nghệ An, trong điều kiện vừa vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vừa tiếp nhận nhiều dự án chuyển tiếp từ cấp huyện trước đây, việc các xã nhanh chóng tổ chức triển khai, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh thi công và giải ngân cho thấy tinh thần chủ động, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền cơ sở.

Đoàn công tác của ông Bùi Thanh An, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An bán sát đốc thúc các công trinh đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công. Ảnh: Phan Quỳnh

Tuy nhiên, kết quả hiện tại mới là bước tiến quan trọng, chưa phải đích đến. Nghệ An đặt mục tiêu hoàn thành sớm và dứt điểm 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, bao gồm cả vốn kéo dài và vốn kế hoạch năm 2026, trước ngày 31/12/2026.

Để đạt mục tiêu này, UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các địa phương tiếp tục huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Bí thư Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy xã phải tăng cường lãnh đạo, đồng hành cùng UBND xã; Chủ tịch UBND xã chịu trách nhiệm toàn diện trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ về quy hoạch, đầu tư, giải phóng mặt bằng và giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn.

Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là yêu cầu chuyển mạnh sang phương thức quản lý tiến độ cụ thể, thực chất. Các địa phương phải rà soát chi tiết khối lượng công việc còn lại của từng dự án, trực tiếp làm việc với nhà thầu để xây dựng kế hoạch thi công, giải ngân theo từng tuần, từng tháng.

Khi phát sinh khó khăn thuộc thẩm quyền của sở, ngành nào, cán bộ phụ trách phải trực tiếp bám sát chuyên viên và lãnh đạo sở đó để làm rõ, xử lý dứt điểm. Tinh thần được quán triệt là không bị động, không chờ văn bản phúc đáp hoặc chờ các cuộc họp của UBND tỉnh Nghệ An mới xử lý.

Cùng với tiến độ thi công, công tác nghiệm thu, thanh toán cũng phải được thực hiện ngay khi có khối lượng hoàn thành và đủ điều kiện. Việc dồn hồ sơ vào những tháng cuối năm được yêu cầu tuyệt đối tránh, bởi đây là một trong những nguyên nhân dễ làm chậm tiến độ giải ngân dù công trình đã có khối lượng thực hiện.

Gỡ điểm nghẽn từ cơ sở, tăng trách nhiệm của sở, ngành

Bên cạnh yêu cầu đối với các chủ đầu tư, UBND tỉnh Nghệ An cũng đặt ra trách nhiệm cụ thể đối với các sở, ban, ngành trong việc đồng hành cùng địa phương.

Theo đó, khi nhận được văn bản kiến nghị, đề xuất của các xã, các sở, ngành phải xử lý, trả lời hoặc tham mưu xử lý dứt điểm trong thời hạn tối đa 10 ngày làm việc; tuyệt đối không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Sở Tài chính được giao nghiên cứu cơ chế tham mưu UBND tỉnh Nghệ An bổ sung nguồn vốn đầu tư công trung hạn cho cấp xã ngoài nguồn vốn đã định hướng, ưu tiên các chương trình mục tiêu trọng tâm của tỉnh. Đồng thời, đẩy nhanh quyết toán vốn đầu tư công, phối hợp giải quyết tình trạng thiếu cán bộ chuyên môn về quyết toán dự án tại cấp xã.

Các công trình ở Nghệ An được đẩy nhanh thi công, giải ngân vốn đầu tư công. Ảnh: Phan Quỳnh

Đối với lĩnh vực đất đai và giải phóng mặt bằng, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An được yêu cầu trực tiếp hướng dẫn, tháo gỡ cho các xã trong công tác bồi thường, xác định nguồn gốc đất, xử lý đất công ích, hoa lợi công sản và áp dụng chính sách giải phóng mặt bằng.

Trong khi đó, Sở Công Thương có trách nhiệm hướng dẫn, tham mưu các kiến nghị liên quan đến điều chỉnh, thành lập, phát triển cụm công nghiệp và phương án xử lý các cụm công nghiệp do các huyện trước đây đầu tư.

Không chỉ tập trung vào việc giải ngân trong năm 2026, Nghệ An còn yêu cầu các địa phương nâng tầm công tác chuẩn bị đầu tư. Quy hoạch chung xã phải có tầm nhìn chiến lược, dài hạn, định hướng không gian phát triển tổng thể, qua đó tiết kiệm chi phí đầu tư hạ tầng và hạn chế phải điều chỉnh cục bộ.

Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cũng phải có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các công trình hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội mang tính chiến lược, tuyệt đối không đầu tư dàn trải.

Đặc biệt, cấp ủy, chính quyền xã phải trực tiếp kiểm tra thực địa, rà soát từng vị trí, hướng tuyến khi triển khai dự án, bảo đảm tính khả thi trong giải phóng mặt bằng và tối ưu hóa quỹ đất.