Thanh Hóa có 90 dự án được "đặt lịch" xử lý dứt điểm trước ngày 31/8. Ảnh: Văn Thanh

90 dự án được “đặt lịch” xử lý dứt điểm

Sau khi rà soát 303 dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài trên địa bàn, Thanh Hóa đã hoàn thành xử lý 190 dự án, còn 113 dự án đang tiếp tục được tháo gỡ. Trong số này, 90 dự án thuộc thẩm quyền của tỉnh, với tổng vốn đăng ký khoảng 28.948 tỷ đồng và diện tích sử dụng đất khoảng 846,6 ha. Tỉnh Thanh Hóa đặt mục tiêu hoàn thành xử lý nhóm dự án này trước ngày 31/8/2026.

Đây là nhóm dự án không vướng mắc về cơ chế, chính sách, đã có chủ trương và phương hướng xử lý theo các quy định hiện hành. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở việc rà soát, tháo gỡ từng thủ tục mà phải xác định rõ dự án nào đủ điều kiện tiếp tục, dự án nào phải thu hồi và cơ quan, đơn vị nào chịu trách nhiệm về tiến độ.

Thực tế, những “nút thắt” của 90 dự án khá đa dạng. Có dự án chậm tiến độ sử dụng đất, đã hết thời gian gia hạn; có dự án chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, hồ sơ thuê đất hoặc điều chỉnh mặt bằng quy hoạch. Một số dự án chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, trong khi một số nhà đầu tư không đủ năng lực tiếp tục thực hiện. Đối với dự án đầu tư công, có trường hợp nhà thầu dừng thi công.

Dự án Thái miếu Nhà Hậu Lê đang được giải phóng mặt bằng sau nhiều năm "đứt quãng". Ảnh: Văn Thanh

Với những dự án ngoài ngân sách không đủ điều kiện gia hạn, tỉnh xác định phải ban hành quyết định thu hồi. Sở Tài chính Thanh Hóa được giao tổng hợp, trong khi các sở quản lý chuyên ngành và Chủ tịch UBND xã, phường chịu trách nhiệm theo lĩnh vực, địa bàn.

Điểm đáng chú ý trong cách làm lần này là Thanh Hóa yêu cầu chuyển từ xử lý chung sang xử lý theo từng dự án, từng nhóm lĩnh vực và từng nhà đầu tư. Các cơ quan được giao phải hướng dẫn cụ thể hồ sơ, thủ tục, căn cứ pháp lý; đồng thời đôn đốc nhà đầu tư cung cấp đầy đủ tài liệu, không để sự chậm trễ từ phía doanh nghiệp ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Cùng với đó, tiến độ xử lý được gắn với trách nhiệm người đứng đầu. UBND tỉnh sẽ định kỳ hằng tháng nghe báo cáo, đánh giá kết quả của từng cơ quan; kết quả thực hiện nhiệm vụ được sử dụng để đánh giá, xếp loại tập thể, cá nhân. Trường hợp cơ quan, đơn vị để chậm tiến độ nhiều lần mà không có lý do chính đáng, trách nhiệm người đứng đầu sẽ được xem xét.

Như vậy, với 90 dự án thuộc thẩm quyền tỉnh Thanh Hóa, “tháo gỡ” được đặt trong một yêu cầu cụ thể hơn: tháo gỡ phải đi đến kết quả cuối cùng, có thời hạn, có địa chỉ trách nhiệm và có phương án xử lý đối với từng trường hợp.

Gỡ “nút thắt” pháp lý, không để dự án kéo dài

Bên cạnh 90 dự án đã xác định được hướng xử lý theo quy định hiện hành, trong 113 dự án còn lại có 12 dự án chưa có cơ sở pháp lý để giải quyết và 2 dự án thuộc thẩm quyền Trung ương. Hai dự án này gồm Nhà máy xi măng Thanh Sơn và Thủy điện Hồi Xuân.

Đây là nhóm khó nhất bởi việc xử lý không thể chỉ dựa vào các quy định hiện hành. Trong 12 dự án phải đề xuất cơ chế, có 6 dự án từng được lựa chọn nhà đầu tư theo Thông tư số 03/2009/TT-BKH, trước thời điểm Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực. Vướng mắc phát sinh do hệ thống pháp luật thay đổi qua nhiều thời kỳ, trong khi một số trường hợp chưa có quy định chuyển tiếp phù hợp.

Từ thực tế này, Thanh Hóa kiến nghị Trung ương nghiên cứu bổ sung quy định chuyển tiếp đối với những dự án đã đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo Thông tư số 03/2009/TT-BKH nhưng việc giao đất, cấp giấy chứng nhận được thực hiện sau ngày 1/7/2014. Tỉnh cũng đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp tại Nghị định số 257/2025/NĐ-CP đối với các hợp đồng BT thanh toán bằng quỹ đất đã ký trước khi nghị định có hiệu lực.

Đối với các nội dung vượt thẩm quyền, Thanh Hóa xác định phải nêu rõ quy định đang vướng, phương án đề xuất và cơ quan có thẩm quyền được kiến nghị; không để tình trạng “vượt thẩm quyền” trở thành lý do khiến dự án tiếp tục nằm chờ.

Thanh Hóa đang tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh đối với dự án Thái miếu Nhà Hậu Lê. Ảnh: Văn Thanh

Tỉnh Thanh Hóa cũng đã cụ thể hóa việc triển khai Nghị quyết số 29/2026/QH16 và Nghị định số 147/2026/NĐ-CP thành quy trình 4 bước, với mốc thời gian và sản phẩm cụ thể. Trong đó, bước thực hiện trình tự, thủ tục để quyết định cho phép tiếp tục giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép dự án tiếp tục thực hiện phải hoàn thành trước ngày 30/8/2026; tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 30/9/2026.

Một số dự án lớn đã được tỉnh xác định hướng xử lý. Khu đô thị sinh thái biển Đông Á tại phường Sầm Sơn và phường Nam Sầm Sơn có diện tích 60,46 ha, tổng vốn 3.800 tỷ đồng, còn vướng việc điều chỉnh chủ trương đầu tư và phần diện tích 30,82 ha chưa được giao đất, cho thuê đất. Tỉnh dự kiến áp dụng cơ chế theo Nghị quyết số 29/2026/QH16 và Nghị định số 147/2026/NĐ-CP để xem xét tiếp tục cho thuê đất phần diện tích còn lại.

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, đại diện chủ đầu tư thực hiện dự án Khu đô thị sinh thái biển Đông Á cho biết: Dự án của chúng tôi được đưa vào thanh tra theo diện tháo gỡ vướng mắc, khó khăn. Sau khi có Kết luận thanh tra ngày 4/8/2026, chỉ rõ những nguyên nhân khách quan, chủ quan còn tồn tại. Trên tinh thần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và dự án, ngày 19/8/2026, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa Mai Xuân Liêm đã ký Văn bản 17298/UBND-CNXD thống nhất phương án tháo gỡ khó khăn cho dự án theo hướng tiếp tục thực hiện với tính chất Khu đô thị sinh thái (có chức năng đất ở) để làm cơ sở rà soát, áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ vướng mắc về lựa chọn nhà đầu tư và giao đất theo quy định tại Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 147/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Sau khi được tháo gỡ khó khăn, dự án Công viên nước Thanh Hóa đang được đẩy nhanh tiến độ thi công. Ảnh: Văn Thanh

Theo đó, tỉnh Thanh Hóa giao Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tổ chức lập điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị Sầm Sơn và điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đối với khu vực thực hiện dự án (trong đó bao gồm việc bổ sung chức năng đất ở và điều chỉnh tầng cao từ tối đa "09 tầng" thành tối đa "12 tầng" tại vị trí dự án). Giao Sở Xây dựng hướng dẫn Ban QLDA thực hiện; tổ chức thẩm định hồ sơ điều chỉnh quy hoạch, trình UBND tỉnh phê duyệt theo đúng quy định.

“Quá trình điều chỉnh quy hoạch phải thực hiện song song và gắn liền với quá trình rà soát áp dụng Nghị quyết số 29/2026/QH16 và Nghị định số 147/2026/NĐ-CP. Giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát các điều kiện theo Nghị định số 147/2026/NĐ-CP để tham mưu cho UBND tỉnh Thanh Hóa xem xét, quyết định việc áp dụng cơ chế tháo gỡ khó khăn đối với dự án. Qua việc tháo gỡ này, tinh thần chung của tỉnh Thanh Hóa là đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và các dự án, để khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện cho kinh tế, xã hội phát triển”, đại diện chủ đầu tư Khu đô thị sinh thái biển Đông Á nêu rõ.

Trong khi đó, Khu đô thị sinh thái FLC Sầm Sơn có diện tích 78,15 ha, tổng vốn 11.488 tỷ đồng, đã thực hiện khoảng 10.000 tỷ đồng, còn 1.835,8 m² chưa được giao đất, cho thuê đất. Tỉnh dự kiến áp dụng cơ chế đặc thù để xem xét tiếp tục giao đất, cho thuê đất phần diện tích còn lại. Với Dự án Quảng trường biển, trục cảnh quan lễ hội thành phố Sầm Sơn, Thanh Hóa đang hoàn chỉnh báo cáo và chuẩn bị các bước tiếp theo theo cơ chế dành cho dự án BT chuyển tiếp.

Những ngôi nhà mới nằm trong dự án Công viên nước Thanh Hóa đã bắt đầu thành hình sau nhiều năm đình trệ. Ảnh: Văn Thanh

Đáng chú ý, Thanh Hóa cũng nhìn nhận thẳng vào những nguyên nhân chủ quan khiến việc tháo gỡ dự án chưa đạt yêu cầu. Chất lượng tham mưu của một số cơ quan chưa đáp ứng; có tình trạng chuyển nguyên đề xuất mà chưa thẩm tra, chưa nêu chính kiến. Sự phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương có lúc chưa chặt chẽ; việc kiểm đếm tiến độ chưa thường xuyên, đôn đốc nhà đầu tư chưa gắn với chế tài.

Vì vậy, cùng với kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế, Thanh Hóa yêu cầu các kiến nghị vượt thẩm quyền phải được xây dựng thành văn bản riêng, kèm phương án cụ thể và phân tích ưu, nhược điểm để gửi Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan.

Với hai dự án thuộc thẩm quyền Trung ương, tỉnh kiến nghị xác định rõ phương án triển khai lại hoặc chấm dứt Nhà máy xi măng Thanh Sơn; đồng thời xử lý dứt điểm Dự án Thủy điện Hồi Xuân để sớm đưa dự án vào vận hành, tránh lãng phí tài sản và nguồn lực của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

Qua đó, cách tiếp cận của Thanh Hóa đối với các dự án tồn đọng đang được đặt trên nguyên tắc: không “gỡ bằng mọi giá”, mà gỡ đúng thẩm quyền, đúng căn cứ pháp lý, không hợp pháp hóa sai phạm; dự án đủ điều kiện thì tháo gỡ để tiếp tục, dự án không đủ điều kiện thì kiên quyết xử lý, còn những vướng mắc do pháp luật chưa có quy định thì chủ động kiến nghị cơ chế phù hợp.

Tại buổi đối thoại với doanh nghiệp diễn ra vào ngày 27/8/2026, nói về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng nhấn mạnh quan điểm nhất quán của tỉnh là “tháo gỡ để phát triển, nhưng không hợp thức hóa sai phạm”. Theo đó, những dự án đủ điều kiện phải được tạo điều kiện triển khai ngay; dự án có vi phạm phải xử lý nghiêm, còn những nhà đầu tư không còn năng lực thì kiên quyết thu hồi. Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, thực hiện các quy định, cơ chế mới, Thanh Hóa đã tháo gỡ được 219/303 dự án tồn đọng, qua đó khơi thông hơn 21.800 tỷ đồng nguồn lực.

Ông Tô Anh Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa phát biểu tại buổi đối thoại với doanh nghiệp năm 2026.

Ông Tô Anh Dũng cho rằng điểm nghẽn hiện nay không hẳn nằm ở thiếu cơ chế mà chủ yếu ở khâu tổ chức thực hiện, khi nhiều dự án còn vướng thủ tục đất đai, giải phóng mặt bằng, quy hoạch hoặc trách nhiệm xử lý sau sắp xếp đơn vị hành chính. Vì vậy, tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải xử lý đến cùng từng dự án, từng điểm nghẽn, xác định rõ người chịu trách nhiệm, thời hạn và kết quả cụ thể; việc thuộc thẩm quyền phải giải quyết ngay, không né tránh, đùn đẩy.