Nghệ An đốc thúc “chốt sổ” GPMB cao tốc Nghi Sơn – Diễn Châu: Không để tồn tại kéo dài sau khi tuyến đã thông xe. Ảnh: Xuân Hoàng

Nhiều phần việc “hậu GPMB” chưa khép lại ở Nghệ An

Sáng 10/1, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức cuộc họp đánh giá tình hình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), quyết toán hoàn thành Dự án cao tốc Bắc – Nam phía Đông, đoạn Nghi Sơn – Diễn Châu đi qua địa bàn tỉnh. Cuộc họp do đồng chí Hoàng Phú Hiền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì, với sự tham gia của lãnh đạo các sở, ngành liên quan và các xã, phường có dự án đi qua.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, Dự án cao tốc Nghi Sơn – Diễn Châu được khởi công từ tháng 6/2019 và đưa vào khai thác từ ngày 01/9/2023. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, công tác quyết toán kinh phí bồi thường GPMB và xử lý các tồn tại phát sinh tại một số địa phương vẫn chưa hoàn tất, tạo ra những “điểm treo” cả về hồ sơ pháp lý lẫn quyền lợi của người dân.

Một số địa phương đã hoàn thành các phần việc quan trọng. Các huyện Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Yên Thành (cũ) đã hoàn tất quyết toán kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; phường Hoàng Mai đã quyết toán đợt 1 với số tiền hơn 313 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều hạng mục vẫn còn dang dở, tập trung chủ yếu ở các khu tái định cư, việc di dời hệ thống điện, cũng như các phát sinh trong quá trình thi công.

Đáng chú ý, tại phường Hoàng Mai, phương án bồi thường phạm vi mỏ đất Trường An đến nay vẫn chưa được phê duyệt. Một số xã như Quỳnh Sơn, Hùng Châu, Minh Châu, Quỳnh Văn, Đông Thành còn vướng mắc liên quan đến diện tích đất nhỏ lẻ khó sản xuất, đường điện dân sinh bị ảnh hưởng, nhà ở bị tác động trong quá trình thi công, hoặc hồ sơ thu hồi đất chưa được bàn giao đầy đủ. Những tồn tại này khiến việc chi trả bồi thường cho người dân bị chậm trễ, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khiếu nại ở Nghệ An.

Siết tiến độ, giải quyết dứt điểm để bảo đảm quyền lợi người dân

Không chỉ dừng lại ở các tồn tại cũ, quá trình hoàn thiện hạ tầng phụ trợ sau khi cao tốc đưa vào khai thác cũng đặt ra thêm áp lực về GPMB. Đối với hạng mục bổ sung 3 điểm quay đầu dành cho xe quá tải tại các nút giao Quỳnh Vinh, Quỳnh Mỹ và Diễn Cát (cũ), dù đã bàn giao cọc GPMB, thành lập hội đồng bồi thường và mở tài khoản giao dịch, song tiến độ kiểm kê, lập phương án bồi thường tại một số địa phương ở Nghệ An vẫn còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu.

Tại cuộc họp, các địa phương đã thẳng thắn nêu lên những khó khăn phát sinh sau khi tuyến cao tốc đi vào vận hành. Phường Hoàng Mai kiến nghị tỉnh xem xét bổ sung hệ thống thoát nước dọc tuyến, nhằm khắc phục tình trạng ngập úng cục bộ tại các vùng sản xuất nông nghiệp giáp ranh cao tốc.

Xã Quỳnh Văn, tỉnh Nghệ An phản ánh hiện còn 10 hộ dân nằm trong phạm vi điều chỉnh của dự án nhưng chưa được bàn giao sản phẩm trích đo và hồ sơ liên quan. Việc thiếu cơ sở pháp lý khiến địa phương không thể lập phương án bồi thường, hỗ trợ, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người dân. Trong khi đó, xã Quỳnh Phú cho biết vẫn còn 2 hộ gia đình chưa nhận tiền hỗ trợ đối với phần nhà ở bị ảnh hưởng; một số kênh tiêu có mặt cắt nhỏ, chưa đáp ứng yêu cầu tiêu úng cho khu vực phía Tây tuyến cao tốc.

Ngoài ra, nhiều xã cũng kiến nghị về các diện tích đất nông nghiệp nằm trong phạm vi dự án nhưng người dân không thể canh tác do thiếu đường tiếp cận, đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ để ổn định sản xuất, đời sống lâu dài.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền nhấn mạnh yêu cầu các xã, phường có dự án đi qua phải khẩn trương rà soát, tổng hợp đầy đủ các kiến nghị của người dân, gửi về cơ quan đầu mối để xem xét, giải quyết dứt điểm theo đúng thẩm quyền. Đồng thời, các địa phương cần rà soát toàn bộ hồ sơ, phấn đấu hoàn thành công tác quyết toán trong quý I/2026, không để kéo dài sang các giai đoạn sau.

Đối với hạng mục 3 điểm quay đầu xe, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các địa phương liên quan hoàn thiện thủ tục, phê duyệt dứt điểm phương án bồi thường GPMB trong đầu tháng 2/2026, sớm bàn giao mặt bằng để triển khai thi công.

UBND tỉnh Nghệ An cũng giao Ban Quản lý dự án đường sắt phối hợp chặt chẽ với các xã, phường, tập trung xử lý dứt điểm các tồn tại, đồng thời sửa chữa, hoàn thiện các hạng mục liên quan, bảo đảm đủ điều kiện bàn giao cho địa phương quản lý, khai thác lâu dài. Quan điểm được nhấn mạnh là không chỉ “thông tuyến” mà phải “khép lại” trọn vẹn các vấn đề hậu GPMB, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.