Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội 5 tháng đầu năm 2026 tại tỉnh Điện Biên. Ảnh: Thống kê Điện Biên

Lĩnh vực đầu tư là một điểm sáng nổi bật nhất trong bức tranh kinh tế của tỉnh Điện Biên tháng 5/2026. Cụ Thể, tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội trên địa bàn tỉnh trong 5 tháng đầu năm 2026 ước đạt 6.304,02 tỷ đồng, tăng 6,52% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý nhất, nguồn vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý ước đạt 1.357,61 tỷ đồng trong 5 tháng, tăng tới 33,52% so với cùng kỳ năm trước và đạt 29,69% kế hoạch năm. Toàn bộ số vốn này là nguồn ngân sách cấp tỉnh, trong khi ngân sách cấp xã không phát sinh. 

Kết quả đột phá này có được là nhờ UBND tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt, sâu sát các cấp, ngành thực hiện nghiêm túc việc đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân, trong đó trọng tâm là 14 dự án trường nội trú liên cấp Tiểu học – Trung học cơ sở tại các xã biên giới.

Bên cạnh đó, động lực tăng trưởng chung của dòng vốn còn đến từ khu vực ngoài Nhà nước với mức thực hiện đạt 4.194,36 tỷ đồng, tăng 17,76%. Ngược lại, nguồn vốn Nhà nước trên địa bàn ước đạt 2.109,66 tỷ đồng, giảm 10,47%. Sự sụt giảm của dòng vốn Nhà nước chủ yếu do nguồn vốn Trung ương quản lý giảm sâu 51,77% (đạt 559,31 tỷ đồng); tuy nhiên, nguồn vốn do địa phương quản lý lại tăng mạnh 29,56% (đạt 1.550,35 tỷ đồng).

Cùng với điểm sáng đầu tư, sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh Điện Biên tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, các hoạt động sản xuất diễn ra ổn định. Nhiều ngành công nghiệp chủ lực đã phục hồi và mở rộng quy mô, kéo theo chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 5 ước tính tăng 21,34% so với tháng trước và tăng 17,95% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp ước tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức tăng cao nhất trong giai đoạn từ năm 2022 đến nay. Sự tăng trưởng này được dẫn dắt chủ yếu bởi ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, vốn là động lực chính với mức tăng trưởng lên đến 18,19%. Nguyên nhân cốt lõi là do các hoạt động sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến nông sản và thực phẩm được duy trì ổn định, từng bước nâng cao năng lực sản xuất.

Đi sâu vào chi tiết, một số ngành công nghiệp cấp II ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật trong 5 tháng đầu năm như: sửa chữa, bảo dưỡng và lắp đặt máy móc, thiết bị tăng 33,23%; sản xuất đồ uống tăng 30,85%; chế biến thực phẩm tăng 21,18%; và ngành dệt tăng 20,41%.

Các ngành công nghiệp cấp I khác cũng đóng góp đáng kể. Ngành khai khoáng tăng 7,43%. Ngành sản xuất và phân phối điện tăng 8,16% nhờ vào điều kiện thủy văn thuận lợi, lưu lượng nước về các hồ chứa tăng cao khi bước vào đầu mùa mưa, giúp các nhà máy đẩy mạnh phát điện. Ngành cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải cũng tăng 10,92%, đáp ứng tốt nhu cầu sinh hoạt và sản xuất.

Đi kèm với sự phát triển của sản xuất, chỉ số sử dụng lao động của doanh nghiệp công nghiệp trong 5 tháng đầu năm cũng tăng 19,16% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực doanh nghiệp Nhà nước tăng 42,04%, và khu vực ngoài Nhà nước tăng 2,82%. Mặc dù vậy, tỉnh cũng nhìn nhận quy mô công nghiệp địa phương còn nhỏ, phụ thuộc nhiều vào thủy điện và tài nguyên, nên khả năng tăng trưởng bền vững vẫn còn hạn chế.

Về bức tranh tài chính, tình hình thu ngân sách Nhà nước có sự sụt giảm nhưng vẫn duy trì được cân đối chi thiết yếu. Trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách Nhà nước ước đạt 790,04 tỷ đồng, giảm 17,1% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm này là do các khoản thu viện trợ và huy động đóng góp giảm mạnh 98,98%.

Dù vậy, tín hiệu tích cực là nguồn thu nội địa cốt lõi vẫn tăng trưởng tốt. Cụ thể, thu nội địa ước đạt 777,23 tỷ đồng (chiếm 98,38% tổng thu), tăng 10,72% so với cùng kỳ năm trước. Lĩnh vực thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu cũng ghi nhận điểm sáng khi đạt 10,31 tỷ đồng, tăng tới 159,23%.

Ở chiều ngược lại, tổng chi ngân sách Nhà nước trong 5 tháng đầu năm ước đạt 8.209,94 tỷ đồng, giảm 4,03% so với cùng kỳ. Cơ cấu chi có sự chuyển dịch tích cực khi chi đầu tư phát triển đạt 2.842,48 tỷ đồng (chiếm 34,62%), tăng 23,74%; trong khi chi thường xuyên đạt 5.364,98 tỷ đồng (chiếm 65,35%), giảm 14,2%. 

Hoạt động chi ngân sách đã được điều hành hợp lý, đảm bảo tốt cho các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, và đặc biệt là các chính sách an sinh xã hội cho người dân trên địa bàn tỉnh Điện Biên.