(Thanh tra) - Chuyển đổi số năm 2027 cần tập trung giải quyết những vấn đề thực tế của địa phương, người dân và doanh nghiệp. Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành trong triển khai, hướng tới hiệu quả phục vụ và giá trị thực chất.
Tại chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, diễn ra sáng 9/10 tại Hà Nội, các nội dung được chia sẻ từ cơ quan quản lý và địa phương cho thấy yêu cầu gắn chuyển đổi số với nhu cầu thực tế. Trọng tâm là lựa chọn giải pháp phù hợp, tổ chức triển khai và đánh giá hiệu quả trên cơ sở kết quả thực hiện.
Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long, trong năm 2027, bộ sẽ tập trung giải quyết các bài toán thực tế của địa phương, người dân và doanh nghiệp, thay vì bắt đầu từ những sản phẩm công nghệ sẵn có để giới thiệu và triển khai.
Theo thứ trưởng, cách tiếp cận cần chuyển từ việc doanh nghiệp có sản phẩm gì thì giới thiệu, triển khai sản phẩm đó sang xác định vấn đề cụ thể cần giải quyết. Qua đó, chuyển đổi số hướng đến xử lý những nhu cầu thực tế thay vì chỉ giải quyết từng phần của vấn đề.
Về kiến trúc số, ông cho biết, bộ sẽ xây dựng mô hình để các bộ, ngành tham khảo; đồng thời phối hợp với một địa phương hoàn thiện khung kiến trúc số cấp địa phương, sau đó chia sẻ để các địa phương khác vận dụng.
Đối với đô thị thông minh, bộ định hướng tổng hợp những bài toán và giải pháp đã được triển khai tại các địa phương thành các trường hợp điển hình (use case). Trên cơ sở đó, địa phương lựa chọn giải pháp phù hợp với nhu cầu, thay vì coi khung tham chiếu công nghệ thông tin và truyền thông là danh mục phải triển khai toàn bộ.
Thứ trưởng cho biết, với mô hình chuyển đổi số cấp xã, bộ sẽ khảo sát, phân định những vấn đề có thể giải quyết bằng nền tảng dùng chung của Trung ương và những vấn đề thuộc phạm vi giải quyết của cấp tỉnh. Bộ dự kiến phối hợp với một địa phương triển khai mô hình, đánh giá để làm cơ sở nhân rộng.
Trong phát triển kinh tế số, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tập trung vào doanh nghiệp, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bộ đã hoàn thành bộ công cụ gồm 13 ứng dụng hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số.
Theo thứ trưởng, việc lựa chọn ứng dụng và doanh nghiệp đồng hành cần gắn với khả năng tạo tăng trưởng hai con số cho hộ kinh doanh. Bộ cũng sẽ đánh giá, công bố những sản phẩm thực sự tạo ra giá trị.
Một nhiệm vụ khác là đào tạo lực lượng chuyên trách chuyển đổi số cấp xã theo hướng cầm tay chỉ việc. Bộ dự kiến phối hợp với các đơn vị liên quan khảo sát kỹ năng cần thiết, xác định nhiệm vụ cụ thể và thí điểm tại khoảng 20 xã trước khi đánh giá, nhân rộng.
Đối với các tổ công nghệ số cộng đồng, bộ sẽ rà soát mô hình, đánh giá nhu cầu về kỹ năng và năng lực công nghệ để tổ chức đào tạo trực tuyến thông qua video, bài học ngắn, Thứ trưởng Phạm Đức Long cho biết thêm.
Chia sẻ tại chương trình, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn cho biết, nền tảng Công dân Thủ đô số iHanoi được phát triển theo hướng tạo một điểm tiếp cận thống nhất để người dân gửi phản ánh, kiến nghị và theo dõi quá trình xử lý.
Thông qua iHanoi, người dân có thể gửi phản ánh kèm thông tin, hình ảnh, vị trí. Miniapp HanoiCheck hỗ trợ phụ huynh tra cứu thực đơn, thông tin bữa ăn và truy xuất nguồn gốc thực phẩm tại trường học.
HanoiCheck kết nối gần 1,5 triệu học sinh, ghi nhận 247.339 lượt truy cập trong thời gian từ ngày 1/9 đến 8/10/2026. Ngoài ra, 73 ứng dụng, điểm tiếp cận riêng lẻ đã được tích hợp về một điểm trên iHanoi.
Theo số liệu được Hà Nội chia sẻ tại chương trình, iHanoi đã tiếp nhận, xử lý 263.395 phản ánh, kiến nghị. Thời gian tiết kiệm cho người dân được ước tính gần 500.000 giờ.
Theo đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, việc nhân rộng các mô hình cần xuất phát từ nhu cầu của người sử dụng, gắn nền tảng với quy trình vận hành và trách nhiệm cụ thể. Dữ liệu cần được cập nhật, chuẩn hóa và khai thác trong thực tế. Mục tiêu là giúp người dân giảm thời gian tìm kiếm thông tin, giảm thao tác và thuận tiện hơn khi tiếp cận dịch vụ.
Ông Ngô Hồng Khang, Chủ tịch UBND phường Bình Phước (Đồng Nai) cho rằng, rào cản chuyển đổi số nhiều khi không nằm ở việc thiếu công nghệ mà ở thói quen và khả năng sử dụng công nghệ của người dân.
Địa phương triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, mô hình “Mỗi người dân là một công dân số”, chú trọng tuyên truyền, giải thích và hướng dẫn để người dân tự sử dụng các tiện ích số, ông Khang cho biết.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường đã tiếp nhận, xử lý 19.028 hồ sơ trực tuyến, tỷ lệ số hóa đạt 100%. Trong số này, 18.661 hồ sơ được giải quyết đúng hạn hoặc trước hạn.
Có 11.437 hồ sơ phát sinh thanh toán trực tuyến, với tổng số tiền 774.024.000 đồng. Đến ngày 5/10/2026, địa phương ghi nhận 18.287 lượt cài đặt ứng dụng Công dân số Đồng Nai.
Theo Chủ tịch UBND phường Bình Phước, số lượt cài đặt chưa phải thước đo cuối cùng. Điều quan trọng là người dân biết sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số, tương tác với chính quyền và bảo vệ thông tin cá nhân.
Ông Vũ Xuân Trường, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng (Hà Nội) chia sẻ tại chương trình, hiện phường Việt Hưng đã triển khai mô hình “Tổ dân phố số - Kết nối, đồng hành, phát triển” tại Tổ dân phố Giang Biên 4, sử dụng ứng dụng “Việt Hưng kết nối”.
Ông Trường cho biết, mô hình hướng đến hỗ trợ tiếp nhận, phân loại phản ánh, theo dõi tiến độ xử lý và xác định người phụ trách từng công việc.
Phường cũng cơ bản hoàn thành bản đồ số trên nền tảng GIS với 9 lớp dữ liệu trọng tâm; 6/9 trường học triển khai Smart Canteen và 7/7 chợ triển khai Chợ 4.0.
Theo Chủ tịch UBND phường Việt Hưng, mô hình tổ dân phố số đang ở giai đoạn đầu vận hành. Hiệu quả cần được đánh giá bằng số liệu thực tế, trong đó có thời gian xử lý công việc, mức độ giảm khâu trung gian và chất lượng phục vụ.
Từ định hướng của Bộ Khoa học và Công nghệ đến cách triển khai tại Hà Nội và Đồng Nai, yêu cầu đặt ra là chuyển đổi số phải xuất phát từ vấn đề cụ thể, gắn công nghệ với quy trình thực hiện và trách nhiệm rõ ràng. Hiệu quả cần được xem xét trên cơ sở kết quả triển khai và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân, doanh nghiệp.
Cũng trong khuôn khổ chương trình, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức nghi thức khai trương Nền tảng ứng dụng chuyển đổi số cấp xã, tiếp tục thúc đẩy đưa các giải pháp chuyển đổi số đến gần hơn với chính quyền cơ sở và người dân.
