Trụ sở Bộ Tài chính. Ảnh minh họa: B.S

Trong bối cảnh đẩy mạnh công cuộc chuyển đổi số quốc gia và kiến tạo Chính phủ số, công tác quản trị, kết nối và đồng bộ dữ liệu số đã trở thành động lực then chốt nâng tầm năng lực quản lý nhà nước.

Với trách nhiệm quản lý khối lượng thông tin khổng lồ trải rộng trên nhiều lĩnh vực huyết mạch như ngân sách nhà nước, thuế, hải quan, kho bạc, chứng khoán, bảo hiểm, giá cả, tài sản công, hoạt động đấu thầu và thống kê doanh nghiệp, ngành Tài chính đã chủ động chuyển đổi mô hình sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Phương châm hành động "Số hóa cốt lõi, phục vụ tận tâm" đã được lan tỏa sâu rộng trong toàn ngành, tạo xung lực thúc đẩy việc thực thi Luật Dữ liệu.

Xác định chuẩn hóa kỹ thuật là điều kiện tiên quyết để vận hành không gian dữ liệu thống nhất, xóa bỏ các rào cản chia cắt thông tin, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1323 về Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Hệ thống Từ điển dữ liệu của Bộ Tài chính phiên bản 1.0.

Đây là căn cứ pháp lý và giải pháp kỹ thuật cốt lõi giúp chuẩn hóa ngôn ngữ dữ liệu dùng chung toàn ngành, tạo điều kiện cho các hệ thống thông tin trao đổi, đối soát và tích hợp đồng bộ.

Trên nền tảng thể chế và kỹ thuật đã định hình, công tác tạo lập cơ sở dữ liệu (CSDL) ghi nhận bước tiến rõ rệt. Theo lộ trình được giao, Bộ Tài chính thực hiện xây dựng và vận hành 16 CSDL quốc gia và chuyên ngành. 

Đến nay, Bộ đã chính thức hoàn thành và đưa vào vận hành 13/16 CSDL.

Đối với 3 hệ thống còn lại, toàn ngành đang tập trung nguồn lực kỹ thuật để bảo đảm tiến độ nghiệm thu theo đúng kế hoạch.

CSDL quốc gia về tài chính hiện đóng vai trò là "Nền tảng tài chính số quốc gia", tích hợp dữ liệu đa ngành và vận hành cơ chế kiểm tra, đối soát tự động. Quy trình này bảo đảm dữ liệu luôn "đúng, đủ, sạch, sống", đồng thời giải quyết triệt để tình trạng "đảo dữ liệu" hay cát cứ thông tin giữa các đơn vị nghiệp vụ.

Dòng chảy dữ liệu tài chính còn hỗ trợ trực tiếp các địa phương xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC). Đến thời điểm hiện tại, Bộ Tài chính đã nhận được đăng ký kết nối, chia sẻ dữ liệu ngành Tài chính của 24 tỉnh, thành phố Trung ương. Bộ đã cấp, gửi tài khoản chính thức và hướng dẫn kết nối; đồng thời cho phép khai thác 23 chỉ tiêu qua 7 API, chia sẻ 832 triệu bản ghi cho hệ thống IOC của các tỉnh, thành phố khai thác phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành với hệ thống bộ chỉ tiêu thống nhất.

Bên cạnh đó, Bộ đã chia sẻ 14 API, gồm 11 nhóm thông tin, với Hệ thống báo cáo chỉ đạo điều hành của Chính phủ do Văn phòng Chính phủ quản lý, với khối lượng 996 triệu bản ghi.

Thời gian tới, ngành Tài chính sẽ tiến hành đánh giá toàn diện hiện trạng các hệ thống dựa trên tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, kết nối, dùng chung”, từ đó đề xuất phương án hợp nhất, phân tách hoặc xây mới các CSDL đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ và cải cách hành chính theo chỉ đạo của Chính phủ. 

Các CSDL và nền tảng số trọng điểm cũng sẽ được rà soát để đưa vào danh mục nền tảng số dùng chung quốc gia, bảo đảm liên thông từ Trung ương đến cơ sở và tuân thủ Khung kiến trúc dữ liệu phiên bản 1.0.

Kiên trì thực hiện nguyên tắc “dữ liệu thu thập một lần, sử dụng nhiều lần”, Bộ Tài chính xác định dữ liệu là trung tâm và nguồn lực để cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, nâng cao tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình và đổi mới quy trình quản lý, tạo bệ phóng thúc đẩy kinh tế số và đổi mới sáng tạo trong toàn ngành.