Bài toán "Xây dựng bộ dữ liệu tiếng Việt mã nguồn mở phục vụ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI (ViGen)" do Bộ Tài chính thực hiện, đã được đưa vào sử dụng. Ảnh chụp màn hình

Việc Bộ Tài chính công bố danh mục các bài toán lớn năm 2026 nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 14/1/2026 của Chính phủ, sửa đổi, bổ sung, cập nhật Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 1/4/2025 về sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. 

Thông qua việc công bố minh bạch các mục tiêu lớn, Bộ Tài chính kỳ vọng thu hút sự chung tay giải quyết từ cộng đồng các doanh nghiệp công nghệ số tại Việt Nam.

Trước đó, vào tháng 6/2025, Bộ Tài chính đã công bố danh mục 13 bài toán lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2025. Sau một thời gian thực hiện, kết quả nổi bật nhất là việc hoàn thành bài toán "Xây dựng bộ dữ liệu tiếng Việt mã nguồn mở phục vụ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI (ViGen)". Dự án do Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia chủ trì, hiện đã được ứng dụng thành công tại Nền tảng đánh giá toàn diện cho năng lực AI tiếng Việt.

Song song với đó, Bộ Tài chính cũng quyết định tạm dừng 3 dự án để đánh giá lại tính khả thi và phù hợp với thực tế, bao gồm: Chuyển đổi số Bộ Tài chính giai đoạn 2026-2030, Xây dựng AI giảng dạy các môn học và Xây dựng AI ứng dụng cho các vấn đề tài chính kế toán chuyên sâu. 

Từ đó, 9 bài toán trọng tâm thuộc 4 đơn vị (Cục Thuế, Cục Hải quan, Kho bạc Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) tiếp tục được cập nhật và giao chỉ tiêu thực hiện trong năm 2026.

Lĩnh vực quản lý thuế đảm nhận 1 bài toán lớn, mang tính nền móng là "Xây dựng hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng tái thiết kế quy trình nghiệp vụ và yêu cầu chuyển đổi số trong công tác quản lý thuế". Dự án dự kiến lập hồ sơ và chia làm 2 giai đoạn thực hiện kéo dài từ năm 2025 đến 2028.

Chiến lược phát triển của ngành Thuế hướng tới tầm nhìn năm 2045, khi đó hệ thống quản trị thuế thông minh sẽ trở thành cấu phần trọng yếu của hạ tầng kinh tế số quốc gia. Hệ thống mới được thiết kế lấy người nộp thuế làm trung tâm, tự động hóa cao dựa trên Dữ liệu lớn (Big Data), giúp vận hành minh bạch, hiệu quả. Mục tiêu lớn nhất là liên kết toàn bộ nền kinh tế số của Việt Nam, hỗ trợ người nộp thuế chủ động dự báo nghĩa vụ thuế và nâng cao tính tuân thủ tự nguyện.

Cục Hải quan tiếp tục là đơn vị sở hữu nhiều bài toán lớn nhất với 6 dự án, hướng đến hiện thực hóa "Hải quan số". Trọng tâm đầu tiên là việc xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số nhằm quản lý hoạt động xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải xuyên suốt từ khâu đầu đến khâu cuối. Hệ thống này sẽ điện tử hóa, tiến tới số hóa toàn bộ quy trình thông quan, kết nối linh hoạt với cả khu vực ASEAN và thế giới.

Bên cạnh đó, các dự án mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia, kết nối Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3 và kết nối, tích hợp, đồng bộ dữ liệu của 100% thủ tục hành chính với Cổng dịch vụ công quốc gia, tạo thuận lợi cho tiếp cận các thủ tục liên quan đến xuất nhập khẩu hàng hóa; kiểm soát chặt chẽ thu thuế, chống thất thu thuế, hoàn thuế trên môi trường số.

Các dự án còn lại tập trung vào việc quản lý dữ liệu người dùng. Cụ thể là: Xây dựng hệ thống đăng ký và quản lý người sử dụng; xây dựng cổng kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và xây dựng Hệ thống tiếp nhận thủ tục hành chính.

Đối với lĩnh vực quản lý ngân sách Nhà nước, Kho bạc Nhà nước chịu trách nhiệm 1 bài toán lớn là "Xây dựng và triển khai Hệ thống thông tin ngân sách và kế toán nhà nước số (VDBAS)", thực hiện trong giai đoạn năm 2025-2028. VDBAS được kỳ vọng sẽ tạo lập hạ tầng số vững chắc, ứng dụng giải pháp an toàn thông tin hiện đại phục vụ quản lý quỹ ngân sách Nhà nước. Hệ thống sẽ đẩy mạnh số hóa, chia sẻ dữ liệu liên thông, từng bước đưa Kho bạc số trở thành trung tâm cung cấp dịch vụ công minh bạch, hiệu quả nhất.

Cuối cùng, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chịu trách nhiệm 1 bài toán lớn về "Xây dựng Hệ thống tổng thể Công nghệ thông tin phục vụ quản lý, giám sát của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước”. Với mức đầu tư được phê duyệt là 350 tỷ đồng trong giai đoạn 2025-2026, dự án hứa hẹn nâng cao vượt bậc chất lượng công tác quản lý và giám sát thị trường chứng khoán Việt Nam, ứng dụng mạnh mẽ các thành tựu của cách mạng công nghiệp lần thứ tư.