Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) là trụ cột mới để thu hút dòng vốn FDI vào lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ảnh: Thu Huyền

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, sau hơn 1 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của TP đã vươn lên vị trí 98 trong bảng xếp hạng các TP có hệ sinh thái khởi nghiệp năng động toàn cầu của Start-up Blink, tăng 12 bậc và sớm 4 năm so với mục tiêu dự kiến. Con số này có ý nghĩa không chỉ vì thứ hạng được cải thiện, mà còn cho thấy hệ sinh thái của TPHCM đang có thêm năng lực kết nối vốn, công nghệ, doanh nghiệp và các nguồn lực quốc tế.

Nghị quyết 57-NQ/TW đang tạo thêm cơ sở để TPHCM tiếp tục thử nghiệm những cách làm mới, sau thời gian Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội phát huy hiệu quả. Một trong những ví dụ rõ nhất là việc hình thành Quỹ Đầu tư mạo hiểm với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, trong đó nguồn lực Nhà nước là 200 tỷ đồng. Quỹ được vận hành theo mô hình công ty cổ phần và đặt mục tiêu đạt quy mô 5.000 tỷ đồng vào năm 2030.

Với doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, một trong những rào cản lớn là khả năng tiếp cận nguồn vốn phù hợp với mức độ rủi ro và triển vọng tăng trưởng. Việc TPHCM hình thành một kênh đầu tư mạo hiểm riêng có thể tạo thêm “cầu nối” giữa nguồn lực công và dòng vốn tư nhân, qua đó giúp những ý tưởng có tiềm năng tiếp tục phát triển thay vì dừng lại ở giai đoạn nghiên cứu hoặc thử nghiệm.

Đến nay, hơn 50 startup đã được các tổ chức, chuyên gia và nhà đầu tư giới thiệu để kết nối với Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM. Quỹ đã hoàn thiện bộ máy và dự kiến chính thức hoạt động vào đầu tháng 9/2026. Đây sẽ là phép thử quan trọng đối với khả năng biến một cơ chế chính sách thành công cụ tài chính thực sự phục vụ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM cho biết, TP đang triển khai thí điểm thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ. Đến nay chương trình thí điểm đã thu hút khoảng 80 hồ sơ, sản phẩm đăng ký với tổng kinh phí hơn 500 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn ngoài ngân sách chiếm hơn 50%.

Để tạo môi trường giao dịch cho dòng tài sản đặc biệt (tài sản trí tuệ, tài sản vô hình), TPHCM cũng triển khai Sàn giao dịch công nghệ TPHCM phiên bản mới, được thiết kế lại với mục tiêu cốt lõi là đưa công nghệ vào sản xuất, tạo ra giá trị thực.

Sàn hiện kết nối gần 25.000 công nghệ, thiết bị và hơn 1.100 chuyên gia tư vấn; thu hút trên 191.000 lượt tiếp cận, tương tác và ghi nhận 40 hợp đồng, thỏa thuận hợp tác với tổng giá trị 29,815 tỷ đồng.

Dòng vốn FDI vào Khu Công nghệ cao TPHCM đang dịch chuyển mạnh mẽ từ gia công sang hai mũi nhọn chiến lược là điện tử - vi mạch bán dẫn và công nghệ chiến lược. Ảnh: Thu Huyền

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, đây là minh chứng cho việc từng bước hình thành thị trường khoa học công nghệ vận hành theo cơ chế thị trường. Khi một công nghệ có thể tìm được doanh nghiệp cần nó, có nguồn vốn để tiếp tục phát triển và có cơ chế để thử nghiệm, khả năng hình thành giá trị kinh tế sẽ lớn hơn.

Cùng với những công cụ dành cho thị trường, TPHCM tiếp tục mở rộng nền tảng hạ tầng và nguồn lực.

Đến nay, 100% xã, phường, đặc khu trên địa bàn TP đã được đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin - viễn thông; tỷ lệ dân số được phủ sóng 5G đạt hơn 95%.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đạt hơn 1,4 tỷ USD. Lũy kế đến nay, TPHCM có 3.343 dự án khoa học, công nghệ còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư khoảng 3,9 tỷ USD.

Trong nghiên cứu, TP đã phê duyệt 3 tổ chức đủ điều kiện tham gia hình thành và phát triển các trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế, tập trung vào những lĩnh vực như vi mạch, tế bào gốc, vật liệu mới, công nghệ sinh học, y sinh, chip IoT và cảm biến.

Tuy nhiên, TPHCM còn không ít khó khăn trong phát triển khoa học công nghệ và vẫn cần những chính sách đột phá hơn để tháo gỡ các vướng mắc.

Sở Khoa học và Công nghệ TP cùng các đơn vị liên quan đã đề xuất 18 cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền TP vào dự thảo Luật Phát triển đô thị, gồm 11 nội dung thuộc thẩm quyền HĐND và 7 nội dung thuộc thẩm quyền UBND.

Trong thời gian tới, TP sẽ tập trung phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược, công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo, blockchain, công nghệ sinh học, y sinh, vật liệu, vi mạch bán dẫn.