Có những ngày, các tổ công tác làm việc từ sáng đến tối muộn. Kết thúc làm việc tại đơn vị, cán bộ thanh tra tiếp tục rà soát tài liệu, trao đổi nghiệp vụ, hoàn thiện nội dung dự thảo kết luận thanh tra. Ảnh: PH

Đằng sau cuộc thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp là những ngày làm việc với cường độ cao của lực lượng thanh tra, để mỗi kết luận không chỉ phản ánh đúng thực trạng mà còn tạo cơ sở cho việc xử lý, khai thác hiệu quả nguồn lực tài sản công.

“Làm hết việc chứ không hết giờ”

Khác với nhiều cuộc thanh tra chuyên đề trước đây, cuộc thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp được triển khai trên phạm vi rộng, trong thời gian ngắn, nhưng liên quan đến số lượng rất lớn cơ sở nhà, đất với hiện trạng và quá trình quản lý đa dạng. Điều này đòi hỏi việc rà soát phải thận trọng, khách quan, bảo đảm đánh giá đúng thực trạng tại từng địa phương.

Theo ông Nguyễn Viết Thạch, Phó Cục trưởng Cục I, Trưởng đoàn thanh tra tại Hà Nội, khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở số lượng cơ sở phải kiểm tra, mà còn ở tính chất đa dạng của từng hồ sơ, từng tài sản. Mỗi cơ sở có quá trình hình thành, quản lý, sử dụng và căn cứ pháp lý riêng, vì vậy đoàn thanh tra xác định phải kiểm tra đến đâu làm rõ đến đó, bảo đảm mọi nhận định đều có căn cứ đầy đủ.

Yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành đúng tiến độ mà còn phải phản ánh trung thực thực trạng quản lý, sử dụng nhà, đất công tại từng địa phương. Mỗi hồ sơ được nghiên cứu, mỗi số liệu được đối chiếu, mỗi hiện trạng được kiểm tra đều phục vụ trực tiếp cho việc đánh giá, kết luận và kiến nghị sau thanh tra.

Theo Phó Cục trưởng Cục I, Trưởng đoàn thanh tra tại Hà Nội Nguyễn Viết Thạch, khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở số lượng cơ sở phải kiểm tra, mà còn ở tính chất đa dạng của từng hồ sơ, từng tài sản. Ảnh: PH

Ngay từ đầu, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ yêu cầu các đoàn xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ cụ thể, phối hợp chặt chẽ với bộ, ngành, địa phương trong thu thập tài liệu, kiểm tra thực địa và xác minh thông tin. Tiến độ phải bảo đảm nhưng tuyệt đối không giản lược quy trình hay hạ thấp chất lượng.

Tại Hà Nội – địa phương có số lượng lớn cơ sở nhà, đất dôi dư, lịch sử quản lý kéo dài và nhiều tình huống phức tạp – khối lượng công việc của đoàn thanh tra càng nặng nề. Hàng nghìn hồ sơ phải nghiên cứu, nhiều cơ sở phải kiểm tra thực địa, nhiều nội dung phải làm việc nhiều lần để xác minh.

Trong điều kiện thời gian tính bằng ngày, mỗi thành viên đoàn thanh tra phải sắp xếp công việc khoa học, vừa bảo đảm tiến độ, vừa giữ nguyên yêu cầu khách quan, chính xác trong từng nội dung kiểm tra.

Theo ông Nguyễn Viết Thạch, ngay sau khi nhận nhiệm vụ, đoàn thanh tra đã khẩn trương phân công rõ trách nhiệm từng tổ công tác, từng thành viên; đồng thời chủ động phối hợp các cơ quan liên quan để thu thập tài liệu, rà soát hồ sơ và kiểm tra thực địa.

Đặc thù của cuộc thanh tra là số lượng cơ sở rất lớn, trong khi mỗi tài sản lại có lịch sử quản lý và căn cứ pháp lý khác nhau. Vì vậy, đoàn thống nhất nguyên tắc: kiểm tra đến đâu làm rõ đến đó; mọi đánh giá đều dựa trên hồ sơ, tài liệu và kết quả xác minh thực tế.

Quá trình triển khai được tổ chức đồng thời nhiều mũi công việc. Khi một tổ đi kiểm tra hiện trường, các tổ khác tập trung nghiên cứu hồ sơ, đối chiếu số liệu và xây dựng dự thảo. Cách làm này giúp rút ngắn thời gian nhưng vẫn bảo đảm tính kiểm chứng hai chiều: hồ sơ và thực địa.

Có những ngày, các tổ công tác làm việc từ sáng đến tối muộn. Kết thúc làm việc tại đơn vị, cán bộ thanh tra tiếp tục rà soát tài liệu, trao đổi nghiệp vụ, hoàn thiện nội dung dự thảo kết luận thanh tra. Những vấn đề còn ý kiến khác nhau được đưa ra thảo luận tập thể, đối chiếu quy định pháp luật trước khi thống nhất.

Theo ông Thạch, mục tiêu của cuộc thanh tra không chỉ là phát hiện tồn tại mà còn làm rõ nguyên nhân vướng mắc về cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện. “Chỉ khi xác định đúng nguyên nhân thì kiến nghị sau thanh tra mới có tính khả thi,” ông Thạch nhấn mạnh.

Các đoàn thanh tra đang bước vào giai đoạn kết. Đến nay, đoàn thanh tra tại Hà Nội cơ bản hoàn thiện dự thảo kết luận theo đúng tiến độ. Ảnh: PH

Đến nay, đoàn thanh tra tại Hà Nội cơ bản hoàn thiện dự thảo kết luận theo đúng tiến độ. Kết quả này không đến từ việc rút ngắn quy trình mà từ tinh thần làm việc trách nhiệm, kỷ luật và phối hợp chặt chẽ của từng thành viên.

Tinh thần “làm hết việc chứ không hết giờ” vì vậy không chỉ là khẩu hiệu, mà trở thành phương châm xuyên suốt trong toàn bộ quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Tiến độ phải đi cùng chất lượng

Khối lượng công việc lớn khiến áp lực tiến độ luôn hiện hữu. Tuy nhiên, yêu cầu xuyên suốt của cuộc thanh tra là hoàn thành đúng kế hoạch nhưng không đánh đổi chất lượng.

Điều đó đồng nghĩa mỗi hồ sơ phải được nghiên cứu đầy đủ, mỗi số liệu phải được đối chiếu, mỗi nội dung chưa rõ phải tiếp tục xác minh trước khi kết luận. Chỉ khi phản ánh đúng thực trạng, kết quả thanh tra mới có giá trị làm căn cứ cho việc xử lý, khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất công.

Theo ông Nguyễn Viết Thạch, tiến độ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng chất lượng. Mỗi kiến nghị đều phải có căn cứ pháp lý và thực tiễn rõ ràng, bởi đây là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý và hoàn thiện cơ chế quản lý tài sản công.

Thực tế cho thấy sự phối hợp tích cực của các bộ, ngành, địa phương trong việc cung cấp hồ sơ, giải trình và làm rõ nội dung liên quan. Sự chủ động này góp phần quan trọng bảo đảm tiến độ và tính khách quan của kết quả thanh tra.

Có những tập hồ sơ dày hàng trăm trang, những cơ sở phải kiểm tra nhiều lần, những nội dung phải làm việc với nhiều cơ quan mới có thể xác minh đầy đủ. Mỗi phần việc đòi hỏi sự kiên trì, cẩn trọng và tinh thần phối hợp chặt chẽ.

Không kể ngày muộn hay tối khuya, đoàn thanh tra cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Hà Nội vẫn tập trung làm việc bảo đảm tiến độ và chất lượng đề ra. Ảnh: PH

Đằng sau mỗi hồ sơ hoàn thiện không chỉ là kết quả xử lý nghiệp vụ, mà còn là nỗ lực phản ánh trung thực thực trạng quản lý, sử dụng nhà, đất công sau sắp xếp tổ chức bộ máy.

Những thông tin được tổng hợp từ thực tiễn sẽ là cơ sở quan trọng để các cấp có thẩm quyền xem xét, chỉ đạo việc khai thác hiệu quả hơn quỹ tài sản công.

Giá trị của cuộc thanh tra chuyên đề lần này không chỉ nằm ở việc hoàn thành đúng kế hoạch, mà còn ở chỗ mỗi kết luận, kiến nghị đều được xây dựng trên cơ sở khách quan và có tính khả thi. Đó cũng là yêu cầu của hoạt động thanh tra trong giai đoạn mới: không chỉ phát hiện tồn tại, mà còn góp phần hoàn thiện cơ chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và sử dụng tiết kiệm tài sản công.

Khi nhiều cơ quan đã khép lại một ngày làm việc, ánh đèn tại phòng làm việc của các đoàn thanh tra vẫn còn sáng. Phía sau những trang hồ sơ là trách nhiệm làm rõ thực trạng, nhận diện vướng mắc và kiến nghị giải pháp để đưa nguồn lực nhà, đất công vào khai thác hiệu quả hơn.

30 ngày đêm làm việc với cường độ cao đang đi đến hồi kết và sẽ khép lại, nhưng giá trị của cuộc thanh tra không dừng ở bản kết luận. Quan trọng hơn, từ những phát hiện và kiến nghị được rút ra từ thực tiễn, hàng chục nghìn cơ sở nhà, đất công sẽ có thêm cơ hội được đưa vào khai thác, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và tạo thêm nguồn lực cho phát triển đất nước.