Bí thư Đảng ủy xã Lưu Vệ (trái ảnh) bắt tay với cựu Bí thư kiêm trưởng thôn Đông Đa 2 trong buổi gặp mặt, công bố các bí thư, trưởng thôn mới. Ảnh: Văn Thanh

Đồng thuận sắp xếp từ những điều khó nhất

Sắp xếp thôn, tổ dân phố là chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở. Với xã Lưu Vệ, tỉnh Thanh Hóa đây không chỉ là việc giảm số lượng đầu mối quản lý, mà còn là quá trình dung hòa những giá trị truyền thống, những nét văn hóa lâu đời của từng làng quê để hình thành những cộng đồng dân cư mới có quy mô lớn hơn, điều kiện phát triển tốt hơn.

Theo Nghị quyết của HĐND xã, từ 36 thôn hiện có, Lưu Vệ thực hiện sắp xếp 35 thôn để thành lập 15 thôn mới, giữ nguyên thôn Dục Tú. Sau sắp xếp, toàn xã còn 16 thôn, giảm 20 thôn so với trước. Các phương án đều được xây dựng trên cơ sở bảo đảm yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý và tạo thuận lợi cho công tác quản lý trong giai đoạn mới.

Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND xã Lưu Vệ thăm hỏi, động viện các bí thư, trưởng thôn mới và cũ, gắn chặt tình đoàn kết để phát triển địa phương. Ảnh: Văn Thanh

Ít ai biết rằng, để đi đến sự thống nhất ấy, cấp ủy, chính quyền xã Lưu Vệ đã phải trải qua hàng chục cuộc họp, nhiều lần đối thoại với cán bộ cơ sở và Nhân dân.

Ông Nguyễn Minh Hoàng, Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lưu Vệ chia sẻ, khó khăn lớn nhất không nằm ở việc ghép địa giới hành chính mà là dung hòa những khác biệt hình thành qua hàng chục, thậm chí hàng trăm năm lịch sử.

"Nhiều thôn có nguồn gốc, truyền thống và tên gọi gắn bó với bao thế hệ. Khi sáp nhập, việc lựa chọn tên mới hay bố trí cán bộ đều là vấn đề rất nhạy cảm. Chúng tôi xác định phải làm thật dân chủ, công khai, lắng nghe đầy đủ các ý kiến trao đổi trực tiếp với chi ủy các thôn để tạo được sự đồng thuận cao nhất", ông Hoàng nói.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Lưu Vệ, nhiều thôn sau sắp xếp có quy mô dân số tăng gấp hai, gấp ba lần trước đây; địa bàn rộng hơn, yêu cầu quản lý cao hơn. Vì vậy, việc lựa chọn đội ngũ cán bộ thôn không chỉ bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định mà còn phải có năng lực, uy tín, am hiểu địa bàn và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn mới.

Một trong những vấn đề khiến cấp ủy trăn trở nhất là sau rà soát có tới 36 cán bộ thôn không đủ điều kiện tiếp tục tham gia theo quy định mới, chủ yếu do độ tuổi và tiêu chuẩn. Đây đều là những người nhiều năm gắn bó với cơ sở, có kinh nghiệm, được Nhân dân tin yêu.

"Dù không tiếp tục đảm nhiệm chức vụ nhưng đó vẫn là lực lượng rất quý. Xã Lưu Vệ sẽ tiếp tục phát huy kinh nghiệm của các đồng chí trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân và sẽ có hình thức tri ân xứng đáng đối với những đóng góp của các đồng chí trong nhiều năm qua", ông Hoàng chia sẻ.

Phút chia tay đong đầy nghĩa tình với các bí thư, trưởng thôn cũ. Ảnh: Văn Thanh

Không chỉ nhân sự, việc xử lý hệ thống nhà văn hóa sau sáp nhập cũng được xã tính toán kỹ lưỡng. Quan điểm của địa phương là không để lãng phí bất cứ thiết chế văn hóa nào. Những nhà văn hóa hiện có tiếp tục được sử dụng làm nơi sinh hoạt cộng đồng, khu vui chơi, điểm hội họp; những nơi phù hợp sẽ được đầu tư nâng cấp thành trung tâm của thôn mới, đồng thời bổ sung thêm các trang thiết bị như máy tính, máy in, thiết bị phục vụ chuyển đổi số và hội họp trực tuyến.

Những cuộc chia tay đầy lưu luyến

Trong căn nhà văn hóa thôn Đông Đa 2, buổi sáng cuối cùng trên cương vị Bí thư kiêm Trưởng thôn, ông Trần Công Đảm chậm rãi mở cánh cửa quen thuộc, bật hệ thống loa truyền thanh để thông báo lịch chi trả an sinh xã hội như bao ngày vẫn làm.

Nhìn những tấm bằng khen, giấy khen, cúp hội thao treo kín trên tường, thành quả của gần 15 năm cùng người dân xây dựng phong trào, người cán bộ cơ sở không giấu được sự xúc động.

Những tấm biển thôn mới, thôn Đông Đa đã được treo lên để hoạt động từ ngày 1/7/2026. Ảnh: Văn Thanh

"Nghỉ thì cũng tiếc chứ. Tôi vẫn còn muốn tiếp tục phục vụ Nhân dân. Nhưng đây là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nên bản thân hoàn toàn đồng thuận. Dừng lại không có nghĩa là hết trách nhiệm. Sau này, nếu các đồng chí trẻ cần, tôi vẫn sẵn sàng giúp bằng tất cả kinh nghiệm của mình", ông Đảm chia sẻ.

“Theo ông Đảm, làm cán bộ thôn trước hết phải gần dân. Người dân gọi là phải có mặt. Có việc phải xuống tận nơi, không được chần chừ. Chỉ khi mình sát dân, hiểu dân thì dân mới tin, phong trào mới mạnh", ông nói.

Chính sự tự nguyện, trách nhiệm của những cán bộ lâu năm như ông Đảm đã góp phần quan trọng giúp quá trình sắp xếp ở Lưu Vệ diễn ra thuận lợi.

Ông Nguyễn Minh Hoàng, Bí thư Đảng ủy xã Lưu Vệ cho biết, điều khiến ông trân trọng nhất là trong suốt quá trình triển khai, dù biết mình không còn tiếp tục giữ chức vụ, nhiều bí thư, trưởng thôn vẫn tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân, tham gia góp ý phương án, thống nhất tên gọi và giới thiệu nhân sự mới.

"Có những đồng chí đã gần 40 năm làm công tác ở cơ sở nhưng khi thực hiện chủ trương, các đồng chí vẫn đặt lợi ích chung lên trên hết. Đó chính là nền tảng quan trọng tạo nên sự đồng thuận rất cao của Nhân dân", Bí thư Đảng ủy xã Lưu Vệ nhấn mạnh.

Kế thừa để phát triển những thôn mới                  

Ngày những chi bộ thôn mới chính thức đi vào hoạt động cũng là thời điểm một thế hệ cán bộ cơ sở mới tiếp nhận trọng trách trên những địa bàn rộng hơn, đông dân hơn và yêu cầu quản lý cao hơn trước. Đó không chỉ là sự chuyển giao về tổ chức mà còn là sự tiếp nối tinh thần trách nhiệm giữa các thế hệ cán bộ ở cơ sở.

Được Ban Thường vụ Đảng ủy xã chỉ định giữ chức Bí thư Chi bộ thôn Phú Thọ sau khi sáp nhập ba thôn Phú Thọ, Tân Thượng và Tân Tú, bà Cao Thị Phương hiểu rõ những áp lực đang chờ phía trước.

Các bí thư thôn mới với những quyết tâm mới. Ảnh: Văn Thanh

"Bản thân tôi còn trẻ, kinh nghiệm chưa nhiều, trong khi địa bàn quản lý rộng hơn, số lượng đảng viên và Nhân dân đông hơn trước. Đây vừa là niềm vinh dự, vừa là trách nhiệm rất lớn. Tôi sẽ nỗ lực học hỏi, phát huy tinh thần đoàn kết trong cấp ủy để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao", bà Phương chia sẻ.

Theo bà Phương, điều quan trọng nhất trong giai đoạn đầu là giúp người dân hiểu đầy đủ ý nghĩa của chủ trương sắp xếp, từ đó tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.

Niềm vui của các bí thư thôn mới ở xã Lưu Vệ khi nhận quyết định. Ảnh: Văn Thanh

"Muốn người dân đồng thuận thì trước hết cán bộ phải thống nhất. Chúng tôi sẽ tăng cường tuyên truyền, tổ chức các cuộc họp dân, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con để giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh, từng bước xây dựng sự gắn kết trong cộng đồng dân cư mới", bà nói.

Không chỉ riêng thôn Phú Thọ, các bí thư chi bộ mới đều xác định phải nhanh chóng ổn định tổ chức, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp ủy viên, phát huy vai trò của các đoàn thể, xây dựng mối đoàn kết giữa những khu dân cư trước đây vốn có lịch sử, tập quán sinh hoạt khác nhau.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Lưu Vệ Nguyễn Minh Hoàng, khi sắp xếp, chọn đội ngũ cán bộ cho các thôn mới, địa phương đặc biệt coi trọng yếu tố có tính kế thừa và cơ cấu các thời trước sáp nhập.

"Nếu một thôn có bí thư thì thôn còn lại bố trí trưởng thôn hoặc trưởng ban công tác mặt trận; các lực lượng đều được sắp xếp hài hòa để tất cả cùng tham gia lãnh đạo, điều hành. Điều đó không chỉ phát huy kinh nghiệm của cán bộ cũ mà còn tạo sự đoàn kết ngay từ những ngày đầu thành lập thôn mới", ông Hoàng cho biết.

Để các thôn mới hoạt động hiệu quả, xã Lưu Vệ cũng đang rà soát cơ sở vật chất của các thôn đưa vào kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030 để đầu tư cơ sở vật chất, bổ sung máy tính, máy in, đường truyền internet và các thiết bị phục vụ hội nghị trực tuyến, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số từ xã đến thôn.

Theo ông Hoàng, trong điều kiện mới, cán bộ thôn không còn đơn thuần là người điều hành các phong trào ở khu dân cư mà còn phải thành thạo công nghệ, tin học văn phòng, xử lý công việc trên môi trường số, kết nối trực tuyến với chính quyền cấp xã, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân.

Đồng thuận hôm nay nền tảng cho ngày mai

Sau nhiều tuần triển khai với hàng chục cuộc họp, đối thoại và lấy ý kiến Nhân dân, xã Lưu Vệ đã hoàn thành việc sắp xếp thôn đúng tiến độ, các thôn mới chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7.

Điều đáng ghi nhận là bên cạnh những băn khoăn ban đầu về tên gọi, địa giới hay việc bố trí cán bộ, đa số người dân đều đồng thuận khi được cấp ủy, chính quyền trực tiếp gặp gỡ, giải thích và lắng nghe ý kiến.

Nguyên Trưởng thôn Đông Đa 2, xã Lưu Vệ bịn rịn với những kỷ niệm trong thời gian mình công tác. Ảnh: Văn Thanh

Ông Nguyễn Minh Hoàng cho biết, có những cuộc họp Ban Thường vụ Đảng ủy kéo dài nhiều giờ chỉ để bàn về một tên gọi thôn mới hoặc lựa chọn nhân sự phù hợp nhất. Có những ngày, lãnh đạo xã phải làm việc liên tục với các chi bộ, các bí thư, trưởng thôn cũ để thống nhất trao đổi các nội dung còn có quan điểm, ý kiến khác nhau, quan điểm của chúng tôi là thẳng thắn và dân chủ, không áp đặt. Khi đã rõ, thống nhất rồi thì tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện.

"Muốn người dân đồng thuận thì trước hết cán bộ phải đồng thuận. Khi cấp ủy thống nhất, các bí thư, trưởng thôn cùng chung tiếng nói thì việc tuyên truyền đến Nhân dân sẽ thuận lợi hơn rất nhiều", ông Hoàng chia sẻ.

Hội nghị trao các quyết định bí thư, trưởng thôn mới ở xã Lưu Vệ. Ảnh: Văn Thanh

Ông cũng nhấn mạnh, việc sắp xếp thôn không phải là đích đến mà mới chỉ là bước khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới. Theo đó, xã sẽ từng bước quy hoạch lại không gian dân cư, đầu tư hạ tầng giao thông, chỉnh trang hệ thống thiết chế văn hóa, quy hoạch nghĩa trang, phát triển các vùng sản xuất tập trung, xây dựng cảnh quan nông thôn xanh, sạch, đẹp, tạo nền tảng để nâng cao chất lượng đời sống người dân trong những năm tới.

"Tôi tin rằng, với quy mô lớn hơn, bộ máy tinh gọn hơn, đội ngũ cán bộ ở thôn được trẻ hóa, năng động, sử dụng công nghệ tốt hơn trong công việc và đặc biệt là sự đồng thuận của Nhân dân, các thôn mới sẽ có điều kiện huy động tốt hơn các nguồn lực để phát triển. Sự đồng thuận hôm nay sẽ là nền móng cho diện mạo nông thôn mới khang trang, hiện đại của Lưu Vệ trong tương lai", Bí thư Đảng ủy xã Lưu Vệ kỳ vọng.

Kỳ 3: Sắp xếp thôn, xóm ở Hoa Lộc tạo sự đồng thuận từ cơ sở