(Thanh tra) - Chưa khắc phục xong hậu quả trận lũ lịch sử tháng 8/2015, cuối tháng 1/2016, huyện Tuần Giáo tiếp tục bị trận rét đậm rét hại, kèm theo băng tuyết gây thiệt hại lớn.
Bà Phạm Thị Tuyên, Trưởng phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn (NN&PTNT) huyện Tuần Giáo cho biết: Toàn huyện có gần 294ha lúa nước bị thiệt hại từ 30 - 70%; hơn 116ha cà phê bị thiệt hại từ 30 - 70%; trên 1.000ha rừng trồng bị gẫy, đổ; hơn 300 con trâu bò bị chết. Ước tính, toàn huyện bị thiệt hại trên 100 tỷ đồng. Với một huyện miền núi nghèo như Tuần Giáo thì đây là con số không nhỏ.
Qua kiểm tra, xã bị thiệt hại nặng nề nhất trong đợt rét đậm, rét hại là Tỏa Tình, Tênh Phông, Pú Xi, Quài Nưa, Chiềng Đông... Vừa qua, Phòng NN&PTNT huyện đã làm tờ trình xin kinh phí hỗ trợ vùng bị thiệt hại thiên tai với tổng giá trị dự toán trên 2.443.577.200 đồng, trong đó hỗ trợ đối với cây trồng là 657.577.200 đồng; hỗ trợ thiệt hại đối với chăn nuôi số tiền là 1.786.000.000 đồng.
Số tiền xin hỗ trợ quá ít ỏi đối với mức thiệt hại thực tế của Tuần Giáo. Vì vậy, người dân khó có khả năng khắc phục thiệt hại, ổn định đời sống, nhất là những xã bị thiệt hại nặng như Tỏa Tình, Quài Nưa, Phình Sáng, Mường Khong...
Đến xã Tỏa Tình, nhìn những vườn cà phê lụi tàn, chết rụi, hàng trăm ha rừng thông, hu đay, giẻ, kháo... bị gẫy đổ la liệt, phần nào thấy được nỗi lòng của dân ở đây. Theo báo cáo của Chủ tịch UBND xã Tỏa Tình Mùa A Dề, cả xã có trên 185ha cà phê, trong đó gần 100ha cà phê đã cho thu hoạch 5 - 6 năm. Trận rét kỷ lục cuối tháng 1/2016, hơn 150ha cà phê bị băng tuyết vùi dập, chết rụi. Nhiều hộ trồng 1 - 2ha, nay không còn cây nào sống. Người dân Tỏa Tình cũng đang trong cảnh điêu đứng như cây cà phê trên đồi.
Ông Giàng A Thu, người trồng nhiều cà phê nhất bản Hua Sa bày tỏ nguyện vọng của gia đình và các hộ trong bản với Trưởng phòng NN&PTNT huyện: Cà phê đồng bào bản Hua Sa chết hết rồi. Bát cơm, tấm áo của người Hua Sa đều nhìn vào cây cà phê. Năm nay, năm sau nữa, người dân Hua Sa sẽ sống thế nào đây. Mình mong Đảng, Nhà nước hỗ trợ đồng bào để có vốn trồng, chăm sóc cà phê cho nó sống lại.
Bà Phạm Thị Tuyên cho biết: Theo quy định, một ha cà phê thiệt hại từ 30 - 70% được hỗ trợ 2 triệu/ha, thiệt hại trên 70% hỗ trợ 4 triệu đồng. Với mức thiệt hại qua kiểm tra, xã Tỏa tình được đề nghị hỗ trợ (theo quy định) số tiền gần 240 triệu đồng. Trong khi đó, tổng mức thiệt hại thực tế là hàng tỷ đồng.
Người dân dọn rừng, đốt nương, hiểm họa gây cháy rừng đang rình rập ở Tuần Giáo. Ảnh: Văn Thành Chương
Không chỉ cà phê, xã Tỏa Tình còn có trên 50 con trâu bò bị chết, tính giá trị thiệt hại không dưới 1 tỷ đồng; hơn 200ha rừng trồng bị gãy, đổ. Diện tích rừng bị thiệt hại được trồng từ năm 2005 - 2006, giá trị 1ha rừng là vài trăm triệu đồng. Như vậy, với mức hỗ trợ từ 2 - 4 triệu đồng/ha bị thiệt hại thì không thể bù đắp được một phần nhỏ tài sản rừng của người dân bị thiệt hại. Trong khi để phục hồi lại được diện tích cà phê phải tính thời gian hàng năm. Còn đối với rừng phải 5 - 6 năm mới tái sinh, có sản phẩm.
Được biết, UBND huyện Tuần Giáo đã có phương án hỗ trợ người dân khắc phục diện tích rừng bị thiệt hại, đó là vận động chủ rừng đầu tư cây giống trồng xen vào những khu rừng có số lượng cây chết, gẫy, đổ. Mỗi ha rừng trồng dặm UBND huyện hỗ trợ 50 triệu đồng. Tuy nhiên, các xã chưa đồng ý với phương án trên của huyện.
Ông Mùa A Dề, Chủ tịch UBND xã Tỏa Tình cho rằng, nếu trồng dặm, trồng xen thì khi khai thác số cây đã chết, gẫy sẽ ảnh hưởng đến số cây mới trồng. Nên để người dân tận thu cây chết, gẫy, đổ trước rồi trồng cây mới.
Cơ quan kiểm lâm cho biết, đối với diện tích rừng tự nhiên bị thiệt hại trong đợt rét, băng tuyết cuối tháng 1/2016, người dân không được tận thu. Những diện tích rừng trồng theo chương trình, dự án 327, 661, người dân cũng chưa dược tận thu. Vì hiện tại, diện tích rừng trồng theo dự án, chương trình trên địa bàn huyện Tuần Giáo chưa được thanh quyết toán. Vả lại, phần lớn diện tích rừng bị thiệt hại không có giá trị về kinh tế (không phải cây lấy gỗ) mà chỉ làm củi. Nếu để lực lượng chức năng tổ chức thu gom, xử lý thì chi phí cao. Xem ra hướng khắc phục hậu quả rừng bị thiệt hại sau trận rét đậm, rét hại ở Tuần Giáo là rất khó khăn. Hiện nay đang là mùa làm nương, nếu chậm thu gom, vệ sinh rừng thì hậu họa hỏa hoạn ở Tuần Giáo là khó tránh khỏi.
Ngay sau Tết, UBND huyện Tuần Giáo đã tập trung chỉ đạo quyết liệt các phòng, ban nghiệp vụ, các xã chủ động làm tốt công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Lực lượng kiểm lâm, lực lượng bảo vệ rừng được tăng cường về các xã trọng điểm, có nguy cơ cháy rừng cao, tuyên truyền vận động nhân dân nêu cao cảnh giác, ngăn chặn, phòng ngừa mọi nguy cơ gây cháy rừng và trên các vườn, đồi cà phê bị chết do rét, băng tuyết.
Đợt rét đậm, rét hại đã đi qua, băng tuyết đã tan hơn một tháng nay, nhưng hậu quả để lại của trận thiên tai vẫn còn đè nặng lên đôi vai người nông dân Tuần Giáo. Đến bao giờ người dân ở đây mới lại có những đàn trâu, đàn bò chật chuồng; có vụ cà phê trĩu quả; có những cánh rừng xanh ngút ngàn khuất tầm mắt...?
Hồng Bài
