Lực lượng chuyên môn thực hiện quy trình lấy mẫu sinh phẩm ADN. Ảnh: Ngọc Trâm

Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận là thêm một cơ hội để xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh và đáp ứng mong mỏi của thân nhân sau nhiều thập kỷ chờ đợi.

Quyết tâm hoàn thành chiến dịch trước ngày 30/8

Là Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Hà Tĩnh đang trực tiếp triển khai việc lấy mẫu sinh phẩm ADN từ các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại các nghĩa trang trên địa bàn tỉnh để phục vụ công tác giám định ADN.

Theo quy trình chuyên môn, mẫu sinh phẩm được thu nhận từ hài cốt liệt sĩ sẽ được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội để giám định, xây dựng cơ sở dữ liệu ADN và đối chiếu với dữ liệu ADN của thân nhân liệt sĩ, qua đó từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Song song với nhiệm vụ lấy mẫu tại các nghĩa trang, lực lượng quy tập của Bộ CHQS tỉnh vẫn tiếp tục đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong và ngoài nước.

Trên đất bạn Lào, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ vừa qua đã tìm kiếm, cất bốc được 9 hài cốt liệt sĩ; trong đó có 8 hài cốt lấy được mẫu sinh phẩm ADN, một hài cốt do thời gian quá lâu, xương cốt đã hóa mùn nên không thể thu nhận mẫu.

Tại Khu Di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc, lực lượng chức năng cũng đang khảo sát, xác minh 8 phần mộ thanh niên xung phong để thực hiện giám định ADN, góp phần xác định danh tính.

Lãnh đạo Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh cùng các đại biểu dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trước khi lấy mẫu ADN tại Nghĩa trang Nầm. Ảnh: NT

Theo thống kê, toàn tỉnh Hà Tĩnh hiện có 774 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính cần lấy mẫu sinh phẩm ADN. Các phần mộ được quy tập tại các nghĩa trang liệt sĩ Can Lộc, Đức Thọ, Toàn Lưu, Hương Khê, Đại Nài, Kỳ Khang và Tứ Mỹ (Núi Nầm).

Trong đó, Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nầm có số lượng lớn nhất với 557 phần mộ chưa xác định danh tính.

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, Đại tá Mai Ngọc Việt, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh, cho biết, đến nay lực lượng thực hiện nhiệm vụ đã lấy mẫu sinh phẩm ADN đối với 710/774 phần mộ, đạt hơn 91,7% kế hoạch.

Đơn vị phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu trước ngày 30/8 để bàn giao toàn bộ mẫu sinh phẩm cho Viện Pháp y Quân đội phục vụ công tác giám định.

Đại tá Mai Ngọc Việt nhấn mạnh: "Mặc dù còn nhiều khó khăn, vất vả trong công tác lấy mẫu sinh phẩm ADN từ những phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính, nhưng với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Hà Tĩnh nói chung và Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh nói riêng đã xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, đồng bộ. Với 'mệnh lệnh từ trái tim' của mỗi cán bộ, chiến sĩ, chúng tôi quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần xoa dịu nỗi đau sau chiến tranh, đáp ứng mong mỏi của thân nhân các liệt sĩ trong hành trình đón các anh trở về".

"Mệnh lệnh từ trái tim" trên hành trình tri ân

Để triển khai chiến dịch quy mô lớn chưa từng có này, ngoài lực lượng quân đội, công an và y tế, Ban Chỉ đạo đã huy động hàng nghìn lượt cán bộ, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ, hội nông dân, hội cựu chiến binh cùng nhiều lực lượng khác tham gia hỗ trợ lấy mẫu, bảo quản và vận chuyển mẫu sinh phẩm.

Điều kiện thời tiết khắc nghiệt là một trong những khó khăn lớn nhất. Có những ngày nắng như đổ lửa, chiều lại xuất hiện mưa, ảnh hưởng đến quá trình lấy mẫu. Tuy vậy, các lực lượng vẫn kiên trì bám hiện trường, bảo đảm từng mẫu sinh phẩm được thu nhận đúng quy trình kỹ thuật.

Công tác lấy mẫu sinh phẩm ADN từ mộ liệt sĩ được thực hiện nghiêm ngặt. Ảnh: NT

Thượng tá Trần Văn Sơn, Đội trưởng Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh, chia sẻ: "Đây là nhiệm vụ thiêng liêng mà mỗi cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập luôn tự hào được thực hiện. Mỗi lần tìm thấy hài cốt liệt sĩ, anh em đều rất xúc động, bởi đó không chỉ là kết quả của hành trình tìm kiếm đầy gian khó mà còn là thêm một hy vọng đưa các anh trở về với tên tuổi của mình. Dù việc lấy mẫu sinh phẩm ADN gặp nhiều khó khăn do thời gian an táng đã lâu và điều kiện thời tiết khắc nghiệt, chúng tôi luôn thực hiện với sự thành kính, trách nhiệm và cẩn trọng cao nhất. Đó cũng là cách thế hệ hôm nay tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, góp phần thực hiện đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn' của dân tộc."

“Chúng tôi đang tập trung cao độ để thực hiện lấy mẫu sinh phẩm ADN từ các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính theo đúng quy trình, bảo đảm chính xác, an toàn. Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận là thêm một hy vọng xác định danh tính liệt sĩ, góp phần đưa các anh trở về với tên tuổi của mình và đáp ứng mong mỏi của thân nhân sau nhiều năm chờ đợi”, Thượng tá Trần Văn Sơn cho biết thêm.

Việc lấy mẫu sinh phẩm ADN từ các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính là bước đi quan trọng trong xây dựng cơ sở dữ liệu ADN quốc gia về hài cốt liệt sĩ. Khi được đối chiếu với dữ liệu ADN của thân nhân, những mẫu sinh phẩm này sẽ mở ra cơ hội xác định danh tính cho nhiều liệt sĩ sau hàng chục năm chưa rõ thông tin.

Cán bộ, chiến sĩ và lực lượng chuyên môn di chuyển hài cốt liệt sĩ để phục vụ công tác lấy mẫu sinh phẩm ADN theo đúng quy trình kỹ thuật. Ảnh: NT

Giữa cái nắng bỏng rát hay những cơn mưa bất chợt của miền Trung, những cán bộ, chiến sĩ vẫn cẩn trọng thực hiện từng công đoạn với sự trân trọng đặc biệt. Bởi phía sau mỗi mẫu sinh phẩm không chỉ là dữ liệu phục vụ giám định ADN mà còn là hy vọng của biết bao gia đình đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ để một ngày nào đó được biết chính xác nơi người thân yên nghỉ.

Hành trình ấy không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn là sự tiếp nối đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", góp phần xoa dịu những mất mát do chiến tranh để lại và trả lại tên cho những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.