Đền thờ Hoàng giáp Lê Nhân Tế. Ảnh: Thiên Minh

Theo báo cáo của Thanh tra tỉnh Thanh Hóa ngày 15/4/2015 về việc thanh tra trình tự, thủ tục lập hồ sơ đề nghị xếp hạng DTLSVH cấp tỉnh đối với Đền thờ Hoàng giáp Lê Nhân Tế tại thôn 8, xã Quảng Hải, huyện Quảng Xương, trình tự, thủ tục hồ sơ khoa học để xếp hạng DTLSVH cơ bản theo quy định tại Nghị định số 98 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Di sản văn hóa và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa, Thông tư số 09 của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch quy định về hồ sơ khoa học để xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh...

Chi họ Lê Văn ở thôn 8 có mối quan hệ huyết thống và có nguồn gốc từ dòng họ Lê của Hoàng giáp Lê Nhân Tế ở xã Đại Nhuệ, Hoằng Thắng. Việc chi họ Lê Văn tại xã Quảng Hải xây đền thờ ông Lê Nhân Tế để thờ phụng, lưu danh Hoàng giáp Lê Nhân Tế là việc làm chính đáng, được nhà nước khuyến khích, phù hợp với đạo lý uống nước, nhớ nguồn của nhân dân ta.

Theo góc độ hồ sơ khoa học, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhấn mạnh: “Hồ sơ khoa học Đền thờ Hoàng giáp Lê Nhân Tế là hồ sơ có chất lượng khoa học và pháp lý, đúng với tinh thần của Luật Di sản văn hóa, đáp ứng đầy đủ tiêu chí để xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh”. Cục Di sản văn hóa cũng khẳng định: Quy trình xếp hạng di tích của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch là chặt chẽ, đúng quy định, cần thận trọng trong việc xem xét thu hồi quyết định và bằng xếp hạng di tích, trên cơ sở khoa học theo quy định của pháp luật.

Thanh tra tỉnh khẳng định: UBND tỉnh ban hành Quyết định số 414 ngày 31/01/2013 về việc xếp hạng DTLSVH cấp tỉnh đền thờ Hoàng giáp Lê Nhân Tế là có căn cứ và đúng quy định của pháp luật. Khiếu nại của một số công dân thôn 8 về việc đề nghị hủy Quyết định số 414 về việc xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đền thờ Hoàng giáp Lê Nhân Tế là không có cơ sở.

Đáng lưu ý, Công văn số 143 ngày 24/10/2015 của Viện Sử học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam gửi Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã nhấn mạnh: Đối với một di tích cấp tỉnh, quy trình hoàn thiện và thẩm định hồ sơ như vậy là quá kỹ lưỡng và thật sự khách quan, khoa học trong nhận xét, đánh giá. Tuy nhiên do biện pháp xử lý không thực sự triệt để của các cơ quan có thẩm quyền trong tỉnh, dẫn đến kiện tụng kéo dài.

Viện Sử học cũng đã có công văn gửi Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa với mục đích cung cấp thêm tư liệu về Hoàng giáp Lê Nhân Tế, về các chi họ Lê và về di tích để “các đồng chí tham khảo và có biện pháp giải quyết đúng đắn và khoa học nhất đối với di tích cũng như đối với công lao đóng góp của tiền nhân”. Viện Sử học đánh giá rất cao kết quả của Thanh tra tỉnh về vấn đề này.

Có thể khẳng định: Kết luận của Thanh tra tỉnh cũng như ý kiến và sự thống nhất cao của các cơ quan chuyên môn về vấn đề này là rất rõ ràng, đầy đủ và khoa học. Với chức năng, quyền hạn của mình, thiết nghĩ UBND tỉnh Thanh Hóa nên giải quyết dứt điểm vụ việc, để không làm phức tạp thêm tình hình và phát sinh đơn thư mới.

Hoàng giáp Lê Nhân Tế là một nhà khoa bảng, nhân vật lịch sử có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của quốc gia và địa phương, phù hợp với quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 28 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa năm 2009.

Ban Nghiên cứu và Biên soạn lịch sử Thanh Hóa cũng khẳng định: “Tên ông Lê Nhân Tế được khắc tại Bia Tiến sĩ ở Quốc Tử Giám, như vậy đây là nhân vật lịch sử, một nhà khoa bảng xứng đáng được tôn vinh, thờ phụng”.