Luật Thuế TNCN sửa đổi chính thức đi vào cuộc sống từ 1/7, đánh dấu một bước chuyển mình mạnh mẽ trong chính sách tài khóa của quốc gia. Không còn bó hẹp trong những khung quy định cũ kỹ, đạo luật mới đã thẳng thắn nhìn nhận và giải quyết những bất cập kéo dài nhiều năm qua. Hai cải cách trọng tâm nhất — bao gồm việc miễn thuế toàn bộ tiền lương làm đêm, tăng ca và ưu đãi thuế đột phá cho nhà đầu tư chứng khoán dài hạn — đang tạo ra những làn sóng phản hồi vô cùng tích cực từ cả thị trường lẫn người dân lao động trực tiếp.

Lương tăng ca, làm đêm được miễn thuế: Trọn vẹn giọt mồ hôi

Theo quy định trước đây, người lao động khi cống hiến sức lực vào ban đêm hoặc làm thêm giờ chỉ được miễn thuế đối với phần tiền lương chi trả cao hơn (phần chênh lệch) so với giờ làm việc bình thường. Điều này đồng nghĩa với việc phần thu nhập gốc của những giờ làm việc vất vả đó vẫn bị tính vào tổng thu nhập chịu thuế. Nhận thấy sự bất hợp lý này, Luật Thuế TNCN mới đã tạo ra một bước ngoặt lớn khi quy định: toàn bộ khoản tiền lương nhận được từ làm việc ban đêm và tăng ca đều thuộc diện miễn thuế 100%.

Đối chiếu với Bộ luật Lao động, thời gian làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ hôm trước đến 6 giờ sáng hôm sau. Người lao động làm việc trong khung giờ này sẽ được trả thêm ít nhất 30% tiền lương so với ban ngày. Riêng đối với tiền lương làm thêm giờ, mức chi trả phải đạt ít nhất bằng 150% vào ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần và lên tới 300% vào các ngày lễ, Tết. Việc miễn thuế trên tổng số tiền thực nhận thay vì chỉ miễn phần chênh lệch đã trực tiếp gia tăng thu nhập thực tế cho hàng triệu lao động trực tiếp sản xuất.

Chị V.P.Linh (34 tuổi, Nhân viên dịch vụ khách hàng tại Hà Nội). Ảnh nhân vật cung cấp

Chị V.P.Linh (34 tuổi, Nhân viên dịch vụ khách hàng tại Hà Nội) cho biết: "Công việc tại bộ phận hỗ trợ khách hàng quốc tế khiến tôi thường xuyên phải làm ca đêm và đăng ký trực thêm giờ vào cuối tuần. Trước đây, khi nhìn bảng lương bị trừ thuế cả vào phần tiền OT vất vả, thực sự tôi thấy khá xót ruột. Giờ đây, quy định miễn thuế 100% cho tiền lương làm đêm và tăng ca là một tin vui lớn. Nó giúp những người làm công ăn lương bình thường như chúng tôi giữ lại trọn vẹn đồng tiền mồ hôi nước mắt, có thêm một khoản để trang trải chi phí sinh hoạt đắt đỏ tại thành phố lớn".

Bên cạnh đó, một điểm nhân văn rất đáng chú ý của sắc thuế mới là việc chính thức miễn thuế đối với tiền lương, tiền công trả cho những ngày nghỉ phép năm chưa sử dụng trong trường hợp người lao động thôi việc hoặc mất việc. Đây được xem là chiếc phao cứu sinh tài chính kịp thời, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng cho những đối tượng yếu thế khi chịu cú sốc mất việc làm.

Nâng mức giảm trừ gia cảnh: "Khoảng thở" thiết thực cho ví tiền người dân

Đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú, các quy định mới sẽ được áp dụng trọn vẹn từ kỳ tính thuế năm 2026. Điểm đột phá mang lại sự phấn khởi diện rộng chính là việc bổ sung khoản giảm trừ gia cảnh cho các chi phí thiết yếu bao gồm y tế và giáo dục - điều mà luật cũ chưa từng ghi nhận, mức cụ thể do Chính phủ quy định.

Theo đề xuất mang tính thực tiễn cao từ Bộ Tài chính, mức giảm trừ tối đa áp dụng cho chi phí giáo dục là 24 triệu đồng một năm và chi phí khám, chữa bệnh là 23 triệu đồng một năm. Như vậy, tổng mức giảm trừ bổ sung tối đa có thể lên tới 47 triệu đồng mỗi năm. Sau khi áp dụng các công thức tính toán phối hợp, một người có một người phụ thuộc sẽ chỉ phải nộp thuế khi tổng thu nhập vượt quá ngưỡng 28.63 triệu đồng mỗi tháng.

Sự điều chỉnh này phản ánh chính xác hơi thở của nền kinh tế khi chi phí học tập của con cái và chi phí chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng cao. Nó giúp người dân có thêm tích lũy, an tâm tái tạo sức lao động và nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình.

Nguyễn Lê Tùng (35 tuổi, Viên chức một cơ quan tại Hà Nội). Ảnh: B.S

"Với đặc thù lương của công chức, viên chức Nhà nước có lộ trình tăng khá chậm so với đà tăng của vật giá, việc nuôi con ăn học và lo chi phí khám chữa bệnh luôn là một áp lực thường trực. Khi biết luật mới dự kiến bổ sung giảm trừ gia cảnh lên tới 47 triệu đồng mỗi năm cho y tế và giáo dục, đồng thời nâng mức thu nhập phải nộp thuế lên hơn 28 triệu đồng/tháng, tôi cảm thấy như trút được gánh nặng lớn. Khoản dôi dư này rất thiết thực, giúp đội ngũ cán bộ công chức như chúng tôi giảm bớt âu lo, yên tâm công tác và cống hiến lâu dài”, anh Nguyễn Lê Tùng (35 tuổi, Viên chức một cơ quan tại Hà Nội) chia sẻ.

Thuế đầu tư tài chính: Khuyến khích dòng tiền ở lại lâu dài

Song song với khối lao động phổ thông, cộng đồng các nhà đầu tư tài chính cũng đón nhận tin vui lớn. Từ ngày 1/7/2026, cơ cấu thuế TNCN đối với nhà đầu tư chứng chỉ quỹ mở sẽ chính thức áp dụng hai thay đổi mang tính chiến lược.

Thứ nhất, miễn 100% thuế chuyển nhượng đối với các danh mục nắm giữ trên 2 năm. Thay vì áp mức phẳng 0.1% trên tổng giá trị bán như trước, những nhà đầu tư kiên trì đồng hành cùng doanh nghiệp sẽ được hưởng trọn vẹn thành quả tăng trưởng. Sự thay đổi này tạo ra một ranh giới rõ ràng, bảo vệ những nhà đầu tư giá trị và hạn chế các hành vi "lướt sóng" đầu cơ ngắn hạn gây bất ổn thị trường.

Thứ hai, giảm sâu 50% thuế lợi tức, hạ mức thuế tính trên cổ tức chia từ Quỹ từ 5% xuống chỉ còn 2.5%. Chính sách này loại bỏ rào cản chi phí lớn, tạo tiền đề để các nhà điều hành Quỹ chủ động chia cổ tức thường xuyên hơn, mang lại dòng tiền đều đặn, bền vững cho người tham gia.

Chị N.T.Hương đang xem xét cơ cấu khoản đầu tư chứng chỉ quỹ mở của bản thân. Ảnh: B.S

Cải cách này hoàn toàn đồng nhất với tinh thần của Đề án 3168/QĐ-BTC của Bộ Tài chính nhằm chuyên nghiệp hóa thị trường, định hướng người dân dịch chuyển từ đầu tư tự phát, rủi ro sang các kênh ủy thác đầu tư chuyên nghiệp, nơi quyền lợi của họ được bảo vệ bằng luật pháp và ưu đãi thuế.

Có thể thấy, Luật Thuế TNCN mới đã tạo ra một bệ đỡ an sinh vững chắc cho người lao động, đồng thời tháo gỡ những nút thắt lớn trên thị trường tài chính. Khi người dân được khoan thư sức dân và các nhà đầu tư được khích lệ bằng những chính sách minh bạch, đó chính là nguồn động lực nội sinh mạnh mẽ nhất thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững trong giai đoạn mới.