Vụ việc cưa cây xanh ở Gia Lai tuy không lớn nhưng khâu xử lý lại kéo dài, tạo dư luận không tốt. Ảnh: Hoàng Phúc

Việc cưa hạ 15 cây xanh tại trụ sở xã Hbông cũ, nay thuộc xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai, vốn không phải vụ việc có quy mô lớn. Tuy nhiên, những bất thường trong quá trình xử lý, xác minh kéo dài qua nhiều bước khiến dư luận đặc biệt quan tâm.

Còn những "mập mờ" cần giải thích rõ

Theo các thông tin được cơ quan chức năng và UBND xã Ia Hrú báo cáo, vào tháng 6/2026, tại trụ sở xã Hbông cũ xảy ra việc cưa hạ 15 cây xanh, gồm 10 cây xà cừ, 3 cây phượng vĩ và 2 cây tùng bách. Đây đều là những cây có kích thước lớn, đường kính khoảng 60-95 cm.

Sau vụ việc, UBND xã Ia Hrú giải thích nguyên nhân ban đầu là "lực lượng an ninh cơ sở hiểu nhầm và chưa nắm rõ quy định về quản lý tài sản công". Lãnh đạo Đảng ủy xã Ia Hrú cũng khẳng định, không có chủ trương chỉ đạo việc cưa hạ số cây xanh này.

Ngày 11/8/2026, Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Sê (Gia Lai) phối hợp với UBND xã Ia Hrú và các đơn vị liên quan kiểm tra thực tế việc cưa cây tại trụ sở xã Hbông cũ. Đến ngày 23/8/2026, UBND xã Ia Hrú nhận được báo cáo kết quả kiểm tra, xác minh của Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Sê.

Tuy nhiên, ngày 25/8/2026, UBND xã Ia Hrú có công văn đề nghị làm rõ một số nội dung liên quan đến việc kiểm tra, xác minh vụ việc chặt cây xanh tại trụ sở UBND xã Hbông cũ.

Theo UBND xã Ia Hrú, tại buổi kiểm tra ngày 11/8/2026, đại diện địa phương có tham gia nhưng không được cung cấp biên bản để xem, trao đổi, xác nhận nội dung và không ký biên bản khi kết thúc buổi làm việc. Trong khi đó, báo cáo xác minh lại thể hiện nội dung “UBND xã Ia Hrú cùng Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Sê thống nhất xác định…”.

UBND xã Ia Hrú chưa đồng ý với nhiều nội dung trong báo cáo xác minh vụ việc của Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Sê. Ảnh: Hoàng Phúc

UBND xã Ia Hrú cho rằng cách thể hiện này chưa phản ánh đầy đủ quá trình làm việc và ý kiến của UBND xã tại thời điểm kiểm tra. Một điểm khác được UBND xã Ia Hrú đề nghị làm rõ là nguồn gốc số gỗ thu gom tại hiện trường. Báo cáo xác minh ghi nhận 14 lóng gỗ xà cừ, với tổng khối lượng khoảng 3,270 m³, tương đương 2 ster xà cừ và 0,5 ster củ phượng vĩ.

Qua đối chiếu sơ bộ, UBND xã Ia Hrú chỉ xác định được 3 lóng gỗ có đường kính phù hợp với đường kính gốc cây bị cưa. Tuy nhiên, địa phương cho rằng hình thể mặt cắt của 3 lóng gỗ này cũng không trùng khớp với các gốc cây đã cưa. Đáng chú ý, 11 lóng gỗ còn lại có đường kính không phù hợp với đường kính gốc cây.

Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Sê có giải thích những khác biệt này liên quan đến “mạch quá lớn”, “cây hai thân” hoặc việc cây được chia cắt trong quá trình cắt hạ. Những giải thích này cần được làm rõ thêm bằng căn cứ chuyên môn.

UBND xã Ia Hrú đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra lại toàn bộ quá trình xác minh; cung cấp biên bản, tài liệu, hình ảnh, sơ đồ, bảng đo đạc được sử dụng làm căn cứ; đồng thời xác minh độc lập nguồn gốc 14 lóng gỗ, nhất là 11 lóng chưa xác định được sự phù hợp với các gốc cây bị cưa.

Những cây xanh bị cưa hạ có kích thước lớn, đường kính khoảng 60-95 cm. Ảnh: Hoàng Phúc

Cần một kết luận rõ để khép lại vụ việc

Điều đáng nói ở vụ việc này không nằm ở giá trị của những cây xanh bị cưa hạ, mà ở cách một sự việc tưởng như đơn giản lại kéo dài và phát sinh thêm những vấn đề cần giải thích.

Vụ việc này muốn được khép lại trước hết phải trả lời được những câu hỏi cốt lõi: Ai thực hiện việc cưa cây? Việc cưa hạ có được cho phép hay không? Vì sao số cây này bị cưa? Số gỗ thu gom tại hiện trường có đúng là toàn bộ số gỗ từ những cây bị cưa hay không? Nếu có sự chênh lệch thì nguyên nhân là gì? Trách nhiệm thuộc về cá nhân, bộ phận hay đơn vị nào?

Đặc biệt, với những nội dung còn có ý kiến khác nhau giữa địa phương và cơ quan kiểm tra, việc xác minh lại là cần thiết. Nhưng việc xác minh lại cũng cần được thực hiện theo một quy trình chặt chẽ, có sự tham gia, ghi nhận và xác nhận đầy đủ của các bên liên quan. Chỉ khi căn cứ, số liệu và nguồn gốc tài sản được làm rõ thì kết luận cuối cùng mới có sức thuyết phục.

Ở góc độ quản lý Nhà nước, đây cũng là lúc cần phân biệt rõ hai vấn đề: xác định bản chất vụ việc và xác định trách nhiệm.

Nếu kết quả xác minh cho thấy việc cưa cây xuất phát từ nhận thức sai hoặc thiếu hiểu biết về quy định quản lý tài sản công, thì cần làm rõ trách nhiệm của những người liên quan và có biện pháp chấn chỉnh. Nếu có dấu hiệu vi phạm khác, cần xử lý theo đúng quy định. Ngược lại, nếu không có căn cứ về thất thoát tài sản thì cũng cần có kết luận rõ ràng để tránh việc vụ việc tiếp tục kéo dài bởi những nghi vấn chưa được giải đáp.

Đến lúc cần một kết luận khách quan, đủ rõ để khép lại vụ việc. Ảnh: Hoàng Phúc

Điều dư luận cần lúc này không phải là thêm những vòng giải thích, mà là một câu trả lời cuối cùng, rõ ràng và có căn cứ. Khi đúng, sai được phân định, trách nhiệm được xác định và những vấn đề còn tranh luận được làm sáng tỏ, vụ cưa cây ở xã Ia Hrú mới thực sự được khép lại. Khi đó, dư luận mới có thể lắng xuống và địa phương cũng có thể dành sự tập trung cho những công việc lớn hơn.