(Thanh tra) - Trước thực trạng lượng lớn phân bón giả về nguồn gốc, xuất xứ đã được đưa ra thị trường, Đại tá Nguyễn Văn Chuyên, Trưởng phòng Cảnh sát Kinh tế (PC03), Công an tỉnh Đắk Lắk khuyến cáo người dân, đại lý cần kiểm tra kỹ mã số phân bón, nguồn gốc, hóa đơn, chứng từ trước khi mua bán, sử dụng.
Ngày 1/10, Công an tỉnh Đắk Lắk tổ chức họp báo thông tin về tình hình, kết quả đấu tranh, triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán phân bón giả với số lượng đặc biệt lớn.
Tại buổi họp báo, một trong những vấn đề được quan tâm là lượng lớn phân bón giả về nguồn gốc, xuất xứ đã được đưa ra thị trường sẽ được rà soát, thu hồi và xử lý như thế nào để ngăn chặn tiếp tục lưu thông, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân.
Trao đổi với PV Báo Thanh tra, Đại tá Nguyễn Văn Chuyên, Trưởng phòng Cảnh sát Kinh tế (PC03), Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, qua điều tra, cơ quan Công an xác định có hơn 200 doanh nghiệp, đại lý tham gia quá trình thương mại, phân phối phân bón giả về nguồn gốc, xuất xứ tại 5 tỉnh, thành phố gồm Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng, TP Hồ Chí Minh và Đồng Tháp.
Đến nay, lực lượng chức năng đã thu giữ 382 tấn phân nở giả nguồn gốc, xuất xứ Bỉ tại các đại lý. Cơ quan điều tra đang tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát, xác định số hàng còn tồn trên thị trường để có biện pháp ngăn chặn việc tiếp tục mua bán, lưu thông và sử dụng.
Tại kho sản xuất chung của các doanh nghiệp liên quan, cơ quan Công an thu giữ 26 loại phân bón, gồm 244 tấn phân nở giả và 957 tấn nguyên liệu, phân bón được các đối tượng sử dụng để sản xuất, pha trộn, đóng gói phân bón giả theo nhu cầu thị trường.
Theo Đại tá Nguyễn Văn Chuyên, Cơ quan điều tra đang tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát, xác định số hàng còn tồn trên thị trường để có biện pháp ngăn chặn việc tiếp tục mua bán, lưu thông và sử dụng.
Đối với số phân bón đã được đưa đến các đại lý và người dân, cơ quan chức năng sẽ căn cứ kết quả điều tra, giám định và quy định của pháp luật để xử lý phù hợp; đồng thời thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm quyền lợi của người mua, người sử dụng, ngăn hàng hóa vi phạm tiếp tục được đưa ra thị trường tiêu thụ.
Đại tá Nguyễn Văn Chuyên đề nghị các doanh nghiệp, đại lý và người dân khi phát hiện hoặc đang lưu giữ sản phẩm có liên quan đến vụ án cần chủ động cung cấp thông tin, phối hợp với cơ quan chức năng; không tiếp tục mua bán, cất giấu, thay đổi bao bì hoặc đưa sản phẩm ra thị trường khi chưa xác định rõ nguồn gốc.
Đặc biệt, trường hợp cá nhân sau khi biết số phân bón trên là giả nhưng vẫn cố tình mua bán, tiêu thụ sẽ bị xem xét xử lý về hành vi buôn bán hàng giả là phân bón theo quy định tại Điều 195 Bộ luật Hình sự.
Theo Đại tá Nguyễn Văn Chuyên, trên thực tế, người dân thường khó có điều kiện kiểm tra sâu về nguồn gốc, chất lượng của phân bón và chủ yếu căn cứ vào bao bì,
tem nhãn cũng như thông tin do người bán cung cấp. Trong khi đó, thực tế vụ án vừa được triệt phá cho thấy các đối tượng có thể lợi dụng chính những yếu tố này để làm sai lệch nguồn gốc hàng hóa.
Sẽ mở rộng điều tra
Đại tá Võ Duy Tuấn, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, đây là vụ án sản xuất, buôn bán phân bón giả có số lượng lớn nhất từ trước đến nay được phát hiện, triệt phá trên địa bàn tỉnh. Qua điều tra bước đầu, cơ quan Công an xác định các đối tượng tổ chức hoạt động với phương thức, thủ đoạn tinh vi, hình thành mạng lưới phân phối qua nhiều cấp đại lý và thu lợi bất chính số tiền đặc biệt lớn.
Theo Đại tá Võ Duy Tuấn, Công an tỉnh Đắk Lắk đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án, tập trung làm rõ toàn bộ quá trình phân phối, tiêu thụ phân bón giả, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan và các hành vi vi phạm khác nếu có.
“Cơ quan Công an sẽ tiếp tục truy xét, làm rõ đến cùng đối với các đại lý có liên quan. Trong quá trình điều tra mở rộng, nếu phát hiện có sự móc nối, thông đồng giữa các đối tượng với lực lượng chức năng thì sẽ xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật”, Đại tá Võ Duy Tuấn nhấn mạnh.
Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk cũng cho biết, đối với công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực phân bón, các cơ quan chức năng có trách nhiệm phối hợp kiểm tra, kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh, lưu thông trên thị trường. Lực lượng Công an sẽ tiếp tục điều tra, làm rõ các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật liên quan đến vụ án.
Cụ thể, các đối tượng nhập khẩu phân bón từ nhiều quốc gia, sau đó thay đổi bao bì, nhãn mác hoặc sử dụng tem nhãn phụ thể hiện xuất xứ Bỉ rồi đưa ra thị trường tiêu thụ. Quá trình hoạt động được tổ chức từ nhập khẩu, tập kết, thay đổi bao bì, tem nhãn đến phân phối; đồng thời sử dụng pháp nhân, hồ sơ và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp để tạo vỏ bọc cho hàng hóa.
Do đó, Trưởng phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an tỉnh Đắk Lắk khuyến cáo người dân không nên chỉ dựa vào hình thức bao bì, tem nhãn hoặc những thông tin quảng cáo, giới thiệu của người bán để quyết định mua sản phẩm.
Khi mua phân bón, người dân cần kiểm tra kỹ tên, loại phân bón; mã số phân bón; thành phần, chỉ tiêu chất lượng; khối lượng; tên, địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa; xuất xứ; hướng dẫn sử dụng, bảo quản và các thông tin khác theo quy định.
Đồng thời, người mua nên yêu cầu cơ sở bán hàng cung cấp hóa đơn, chứng từ để bảo đảm việc truy xuất nguồn gốc khi cần thiết.
Đặc biệt, người dân có thể sử dụng mã số phân bón ghi trên bao bì để tra cứu trên Cơ sở dữ liệu phân bón Quốc gia, sau đó đối chiếu thông tin trên sản phẩm với thông tin đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận, công bố.
Qua việc đối chiếu, người mua có thể bước đầu phát hiện những trường hợp thông tin trên bao bì không phù hợp, không thống nhất hoặc có dấu hiệu bất thường.
Trường hợp sản phẩm có dấu hiệu ghi nhãn không đầy đủ, thông tin trên nhãn không thống nhất, bị tẩy xóa, sửa chữa, không xác định được nguồn gốc hoặc có dấu hiệu không đúng với hồ sơ công bố, đăng ký của sản phẩm, người dân cần thận trọng khi sử dụng và thông tin cho cơ quan chức năng để kiểm tra, xác minh.
Khi nghi ngờ phân bón có dấu hiệu giả mạo nguồn gốc, xuất xứ, người dân nên giữ lại sản phẩm, bao bì, tem nhãn, hóa đơn và các chứng từ liên quan để cung cấp cho cơ quan chức năng; không nên chỉ căn cứ vào hình thức bên ngoài để tự kết luận hàng thật hay hàng giả.
Không chỉ người dân, Đại tá Nguyễn Văn Chuyên cũng đặc biệt lưu ý trách nhiệm của các doanh nghiệp, đại lý kinh doanh phân bón.
Thực tế vụ án cho thấy hàng hóa trước khi đến tay người nông dân được phân phối qua hệ thống doanh nghiệp, đại lý. Vì vậy, nếu kiểm soát tốt ngay từ khâu nhập hàng, các cơ sở kinh doanh có thể góp phần ngăn sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc có dấu hiệu giả mạo tiếp tục đi sâu vào thị trường.
Theo quy định, người buôn bán phân bón phải kiểm tra nguồn gốc phân bón, nhãn phân bón, dấu hợp quy và các tài liệu liên quan đến chất lượng; đồng thời phải cung cấp giấy tờ hợp pháp phục vụ việc truy xuất nguồn gốc khi có yêu cầu.
Do đó, Đại tá Nguyễn Văn Chuyên khuyến cáo các đại lý không nên chỉ dựa vào bao bì, tem nhãn hoặc thông tin do nhà cung cấp giới thiệu để quyết định nhập hàng.
Trước khi nhập và đưa sản phẩm ra thị trường, cơ sở kinh doanh cần kiểm tra kỹ nguồn gốc, xuất xứ; tên, loại và mã số phân bón; đơn vị sản xuất, nhập khẩu hoặc chịu trách nhiệm về hàng hóa; đồng thời yêu cầu và lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ mua bán để phục vụ truy xuất nguồn gốc.
Đặc biệt, đối với phân bón có nguồn gốc nhập khẩu, cần kiểm tra kỹ hóa đơn để xác định hàng hóa được nhập khẩu từ quốc gia nào, sau đó đối chiếu với xuất xứ thể hiện trên bao bì, tem nhãn.
Nếu hóa đơn, chứng từ thể hiện nguồn gốc từ một quốc gia nhưng bao bì, tem nhãn lại ghi xuất xứ từ quốc gia khác; hoặc thông tin về mã số phân bón, đơn vị chịu trách nhiệm và nguồn gốc hàng hóa không thống nhất, đại lý cần thận trọng, xác minh trước khi nhập hàng và đưa sản phẩm ra thị trường.
Các đại lý cũng cần chủ động tra cứu mã số phân bón trên Cơ sở dữ liệu phân bón Quốc gia, đối chiếu thông tin của sản phẩm thực tế với thông tin đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận.
Khi phát hiện lô hàng có dấu hiệu bất thường hoặc sản phẩm có liên quan đến vụ án, cơ sở kinh doanh cần dừng việc mua bán, giữ nguyên hiện trạng hàng hóa; lưu giữ bao bì, tem nhãn, hóa đơn, chứng từ và thông tin về nhà cung cấp, đồng thời chủ động thông báo, phối hợp với cơ quan chức năng để kiểm tra, xác minh.
“Khi phát hiện phân bón có dấu hiệu bất thường, không rõ nguồn gốc, có thông tin không phù hợp hoặc nghi ngờ giả, kém chất lượng, người dân cần kịp thời thông tin cho cơ quan chức năng, không tiếp tục mua bán hoặc sử dụng khi chưa được xác minh”, Đại tá Nguyễn Văn Chuyên khuyến cáo.
Theo Trưởng phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk, phòng ngừa, đấu tranh với phân bón giả không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà cần có sự tham gia của doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh và người sử dụng.
Trong đó, mỗi doanh nghiệp, đại lý cần trở thành một “chốt chặn” ngay từ khâu nhập hàng, chủ động kiểm tra nguồn gốc, đối chiếu hóa đơn, chứng từ và không đưa ra thị trường những sản phẩm có dấu hiệu bất thường khi chưa được xác minh.
Sự chủ động của người dân, trách nhiệm của doanh nghiệp, đại lý cùng với sự vào cuộc của cơ quan chức năng sẽ góp phần ngăn chặn phân bón giả, bảo vệ quyền lợi của người sản xuất, chất lượng nông sản và hiệu quả sản xuất nông nghiệp.
Công an Đắk Lắk lật tẩy đường dây "phù phép" phân bón giả hàng Bỉ
Qua công tác nắm tình hình, Công an tỉnh Đắk Lắk đã xác lập chuyên án, đấu tranh làm rõ đường dây sản xuất, buôn bán phân bón giả về nguồn gốc, xuất xứ với hơn 23.000 tấn sản phẩm mang “mác” Bỉ được đưa ra thị trường.
Liên quan vụ án, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk (Phòng Cảnh sát Kinh tế) đã khởi tố vụ án, khởi tố 6 bị can về các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là phân bón.
Các bị can gồm: Võ Thị Kim Thúy, Dương Hồng Sơn, Đỗ Xuân Nam, Dương Văn Tuấn, Hồ Bá Đức và Võ Vũ Toại. Vụ án liên quan hoạt động của Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư, Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone và Công ty TNHH Eximfer Việt Nam.
Theo cơ quan điều tra, các bị can đã thừa nhận hành vi sản xuất, kinh doanh phân bón giả về nguồn gốc, xuất xứ.
