Cán bộ Phòng An ninh nội địa Công an TP Huế trao đổi với già làng Hồ Chính Bắc (xã A Lưới 3) về công tác giữ gìn an ninh trật tự tại cơ sở. Ảnh: PB

“Cầu nối” giữ bình yên thôn bản

Giữa đại ngàn A Lưới, nơi những bản làng nằm nép mình bên dãy Trường Sơn và đường biên giới Việt – Lào, tiếng nói của già làng, trưởng bản vẫn luôn có một vị trí đặc biệt trong đời sống cộng đồng. Với bà con vùng cao, đó không chỉ là người am hiểu phong tục, tập quán mà còn là chỗ dựa tinh thần, người đứng ra phân xử, hòa giải và vận động dân bản sống đoàn kết.

Nhiều năm qua, tại các xã vùng cao A Lưới của TP Huế, già làng, trưởng bản trở thành lực lượng nòng cốt trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Với uy tín và sự gần gũi, họ vừa vận động bà con chấp hành chủ trương, pháp luật, vừa phối hợp cùng lực lượng Công an và Bộ đội biên phòng tham gia giữ gìn an ninh trật tự địa bàn.

Không chỉ góp phần giữ vững an ninh biên giới, những người có uy tín còn đóng vai trò quan trọng trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Từ việc vận động xóa bỏ hủ tục, hạn chế tình trạng tảo hôn, mê tín đến hòa giải các mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng, họ trở thành “cầu nối” giữa chính quyền với người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nhiều vụ tranh chấp đất đai, xích mích gia đình hay mâu thuẫn do rượu chè đã được giải quyết ngay tại thôn bản nhờ sự mềm mỏng, thấu tình đạt lý của các già làng, góp phần hạn chế khiếu kiện và ngăn ngừa phát sinh “điểm nóng”.

Cán bộ Phòng An ninh nội địa Công an TP Huế gặp gỡ, trao đổi cùng già làng Nguyễn Hoài Nam (xã A Lưới 5) về công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật tại địa phương. Ảnh: PB

Theo thống kê, hiện TP Huế có 129 người có uy tín là già làng, trưởng bản sinh sống tại 12 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây được xem là lực lượng có vai trò quan trọng trong công tác giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở.

Nhận diện rõ vai trò đó, thời gian qua, lực lượng An ninh nội địa Công an TP Huế đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm phát huy hiệu quả vai trò của người có uy tín. Trọng tâm là đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật theo hướng sát thực tế từng địa bàn, giúp người dân dễ hiểu, dễ tiếp cận và dễ thực hiện. Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng ở chủ trương, chính sách mà còn gắn với những vấn đề thiết thực trong đời sống hằng ngày của bà con vùng cao.

Song song với đó, lực lượng Công an thường xuyên bám cơ sở, trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân để kịp thời giải thích, định hướng những vấn đề phát sinh. Các buổi tọa đàm, gặp mặt chuyên đề có sự tham gia của cấp ủy, chính quyền địa phương được duy trì định kỳ, tạo diễn đàn trao đổi cởi mở giữa lực lượng chức năng với già làng, trưởng bản.

Đáng chú ý, thông qua các mô hình như “Dân vận khéo”, “Tổ tự quản về an ninh trật tự”, “Tổ hòa giải ở cơ sở”, vai trò của người có uy tín ngày càng được phát huy rõ nét. Không chỉ tham gia tuyên truyền, họ còn trực tiếp cùng chính quyền giải quyết các vụ việc phát sinh ngay từ thôn, bản, góp phần giữ ổn định tình hình từ sớm.

Phát huy “thế trận lòng dân” vùng biên

Từ thực tiễn ở cơ sở, nhiều người có uy tín đã trở thành “điểm tựa” vững chắc trong cộng đồng dân cư vùng cao. Già làng Nguyễn Hoài Nam ở xã A Lưới 5 là một trong những điển hình tiêu biểu.

Không chỉ tích cực tuyên truyền, vận động bà con chấp hành pháp luật, ông còn góp phần giúp nhiều hộ dân tập trung phát triển kinh tế, giữ gìn đoàn kết trong thôn bản. Ông cũng là người đề xuất mô hình “Thôn không có người vi phạm pháp luật”, đến nay vẫn được người dân đồng thuận duy trì hiệu quả.

Theo già làng Nguyễn Hoài Nam, trước đây khi xảy ra vụ việc, nhiều người dân còn xử lý theo tập quán, thiếu hiểu biết pháp luật nên dễ phát sinh vi phạm hoặc mâu thuẫn kéo dài. “Nay được cán bộ hướng dẫn, chúng tôi hiểu rõ pháp luật hơn, biết cách vận động bà con làm đúng, tránh vi phạm”, ông Nam chia sẻ.

Còn già làng Hồ Chính Bắc, ở xã A Lưới 3 cho rằng, người có uy tín muốn vận động được dân thì trước hết phải làm gương. Theo ông, khi già làng hiểu luật và giải thích đúng, bà con sẽ dễ nghe, dễ làm theo hơn; nhiều mâu thuẫn nhỏ nhờ đó được giải quyết ngay từ cơ sở.

Ở xã Nam Đông, vai trò của già làng trong giữ gìn bình yên thôn bản cũng ngày càng rõ nét. Trung tá Võ Hữu Tài, Trưởng Công an xã Nam Đông cho biết, nhiều già làng không chỉ là người có tiếng nói trong cộng đồng mà còn hỗ trợ lực lượng chức năng nắm bắt tình hình ngay từ cơ sở.

Nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống lực lượng An ninh nội địa (18/4/1946 – 18/4/2026), Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ Phòng An ninh nội địa Công an TP Huế tổ chức các hoạt động an sinh, trao quà cho đồng bào dân tộc thiểu số tại xã A Lưới 3. Ảnh: PB

Trong số đó, già làng Hồ Văn Dương được nhiều người dân nhắc đến như một “người hòa giải” của bản làng. Mỗi khi có mâu thuẫn, ông thường trực tiếp đến từng nhà tìm hiểu nguyên nhân rồi mời các bên cùng ngồi lại nói chuyện. Nhờ sự kiên trì và uy tín của ông, nhiều vụ việc kéo dài đã được tháo gỡ ngay tại cơ sở.

Không chỉ tham gia hòa giải, thời gian gần đây, các già làng còn tích cực phối hợp với lực lượng Công an vận động người dân giao nộp súng tự chế, đạn và các công cụ nguy hiểm. Đây từng là vấn đề đáng lo ngại ở nhiều địa bàn vùng cao.

Theo lực lượng Công an cơ sở, có những trường hợp ban đầu người dân còn e ngại, không muốn giao nộp vì cho rằng súng tự chế chỉ dùng để đi rẫy hoặc săn bắn. Tuy nhiên, sau khi được già làng trực tiếp đến nhà giải thích nguy cơ mất an toàn và tác động đến an ninh trật tự, nhiều hộ dân đã tự nguyện mang giao nộp.

Đại tá Võ Hữu Quốc, Trưởng Phòng An ninh nội địa Công an TP Huế, cho biết, người có uy tín chính là lực lượng nòng cốt trong thế trận an ninh nhân dân. Vì vậy, việc bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống cho lực lượng này cần được thực hiện thường xuyên, sát với thực tế địa bàn.

Thực tế cho thấy, bằng cách làm kiên trì, gần dân và bám sát cơ sở, lực lượng An ninh nội địa Công an TP Huế đang từng bước phát huy hiệu quả vai trò của già làng, trưởng bản trong đồng bào dân tộc thiểu số. Từ những tiếng nói uy tín nơi bản làng, “thế trận lòng dân” tiếp tục được củng cố, góp phần giữ vững ổn định vùng biên và tạo nền tảng cho phát triển bền vững ở miền núi phía Tây TP Huế.