Ninh Bình cảnh báo thủ đoạn “thế chấp điện tử” trong hoạt động tín dụng đen. Ảnh: Quang Dân.

“Tín dụng đen” chuyển dịch lên không gian mạng tại Ninh Bình

UBND tỉnh Ninh Bình vừa có báo cáo sơ kết năm thứ 7 thực hiện Chỉ thị số 12 ngày 25/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”.

Theo báo cáo, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen” tiếp tục diễn biến phức tạp, có xu hướng chuyển dịch từ hoạt động trực tiếp sang hoạt động trên không gian mạng.

Các đối tượng lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin, mạng xã hội và các ứng dụng cho vay trực tuyến để tiếp cận người vay, nhất là những người có nhu cầu vay vốn cấp bách nhưng khó tiếp cận nguồn tín dụng chính thức.

Một trong những thủ đoạn nổi lên là cho vay thông qua tài khoản iCloud trên điện thoại iPhone. Các đối tượng yêu cầu người vay đăng xuất tài khoản iCloud cá nhân, sau đó đăng nhập tài khoản iCloud do chúng cung cấp.

Thông qua đó, các đối tượng có thể kiểm soát thiết bị, đồng bộ danh bạ, hình ảnh, dữ liệu cá nhân, thông tin định vị và coi đây là hình thức “thế chấp điện tử”. Khi người vay không trả nợ đúng hạn, các đối tượng khóa thiết bị từ xa, chiếm quyền sử dụng điện thoại hoặc đe dọa phát tán dữ liệu cá nhân, hình ảnh nhạy cảm nhằm gây áp lực buộc người vay thanh toán.

Ngoài ra, các đối tượng còn thiết lập ứng dụng, website cho vay trực tuyến với quảng cáo thủ tục đơn giản, giải ngân nhanh, không cần tài sản bảo đảm, không gặp mặt trực tiếp. Khi đăng ký vay, người vay bị yêu cầu cấp quyền truy cập danh bạ, hình ảnh, tin nhắn, vị trí và dữ liệu cá nhân trên thiết bị di động.

Sau khi giải ngân, số tiền thực nhận thường thấp hơn số tiền vay do bị khấu trừ nhiều khoản phí. Khi phát sinh nợ quá hạn, các đối tượng sử dụng thông tin cá nhân thu thập được để gọi điện, nhắn tin đe dọa, xúc phạm danh dự, bôi nhọ uy tín người vay và người thân nhằm ép buộc trả nợ.

Khởi tố 23 vụ, 35 bị can

Theo UBND tỉnh Ninh Bình, từ ngày 16/6/2025 đến 16/6/2026, lực lượng chức năng của tỉnh đã phát hiện, khởi tố 23 vụ với 35 bị can về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự.

Các vụ án được khẩn trương điều tra, đề nghị truy tố theo quy định pháp luật. Ngoài ra, các đơn vị thuộc Công an tỉnh phát hiện, xử lý hành chính 4 vụ với 4 đối tượng về hành vi cho vay tiền có cầm cố tài sản nhưng lãi suất cho vay vượt quá 100% lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm cho vay.

Các đoàn liên ngành của tỉnh cũng đã tiến hành hàng trăm lượt kiểm tra các cơ sở có dấu hiệu núp bóng cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen”.

Điển hình, ngày 12/6/2026, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Ninh Bình phá chuyên án, bắt giữ 3 đối tượng gồm: Phạm Duy Anh, Nguyễn Đức Vũ và Lê Sơn Tùng, cùng trú tại Hà Nội. Thu giữ 2 bộ máy tính, nhiều điện thoại di động và vật chứng liên quan đến hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự.

Quá trình đấu tranh, bước đầu xác định nhóm đối tượng đăng tin, bài trên mạng xã hội với nội dung cho vay tiền có tính lãi suất bằng hình thức vay qua iCloud. Từ năm 2025 đến khi bị bắt giữ, nhóm này đã cho hơn 1.500 khách trên địa bàn tỉnh Ninh Bình và một số tỉnh, thành trên cả nước vay tiền với khoảng 8.000 mã vay.

Tổng số tiền cho vay khoảng 45 tỷ đồng, lãi suất từ 365%/năm đến 600%/năm, thu lợi bất chính trên 10 tỷ đồng. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra quyết định tạm giữ 3 đối tượng để điều tra về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự.

Bóc gỡ hàng trăm quảng cáo sai quy định

Cùng với công tác đấu tranh, xử lý, UBND tỉnh Ninh Bình cho biết, công tác tuyên truyền phòng, chống “tín dụng đen” được triển khai bằng nhiều hình thức.

Công an tỉnh đã xây dựng 430 tin, bài, phóng sự; in 2.560 băng rôn, 159.000 tờ rơi có nội dung phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen”; tổ chức hơn 3.000 lượt tuyên truyền lưu động tại các tuyến đường chính, khu vực đông dân cư.

Sở Văn hóa và Thể thao chỉ đạo các cơ quan báo, đài trên địa bàn tỉnh đăng tải 190 tin, bài, phóng sự tuyên truyền về phương thức, thủ đoạn, hậu quả của tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen”. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tổ chức trên 160 buổi dọn dẹp, bóc gỡ trên 200 biển quảng cáo sai quy định, xóa bỏ 530 quảng cáo rao vặt.

Liên đoàn Lao động tỉnh, Ban Quản lý các khu công nghiệp tổ chức trên 30 hội nghị tập huấn, tuyên truyền lồng ghép nội dung phòng, chống tệ nạn xã hội, phòng ngừa hoạt động “tín dụng đen”, với sự tham gia của 4.500 đại biểu, in và treo 300 băng rôn, 10.000 tài liệu.