Pháp lệnh Dân số được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XI thông qua ngày 9/1/2003, có hiệu lực từ ngày 1/5/2003 và Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 Pháp lệnh Dân số được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XII thông qua ngày 27/12/2008, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/2/2009 và các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Pháp lệnh Dân số của Chính phủ, của các bộ, ngành có liên quan.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết: Sau 10 năm thực hiện, Pháp lệnh Dân số đã góp phần quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Các chỉ tiêu về dân số cơ bản đã đạt được mục tiêu đề ra, mức sinh thay thế ổn định liên tục trong nhiều năm. Tuổi thọ bình quân tăng từ 40 tuổi (năm 1960) lên 73 tuổi (năm 2012). Tỷ lệ tăng dân số giảm từ 3,5% (năm 1960) xuống còn 1,06% năm 2012.

Theo Bộ trưởng Y tế, bên cạnh những thành tựu đạt được, sau 10 năm thi hành, Pháp lệnh Dân số cũng bộc lộ một số hạn chế, bất cập trong việc điều chỉnh dân số và công tác dân số cần khắc phục. Hiện còn khá nhiều quy định trong Pháp lệnh Dân số và các văn bản pháp lý liên quan hiện không còn phù hợp với tình hình thực tiễn.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, Việt Nam đã duy trì được tỷ suất sinh, đã đạt và giữ vững mức sinh thay thế trong nhiều năm; duy trì mức sinh hợp lý, giúp Việt Nam có được cơ cấu dân số vàng; tuổi thọ người Việt Nam đã cao hơn; tỷ suất chết của trẻ dưới 1 tuổi ngày càng giảm; tỷ suất chết mẹ cũng giảm mạnh… Đây là những thành tựu hết sức tự hào.

Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cũng chỉ rõ những khó khăn, thách thức của công tác dân số kế hoạch hóa gia đình trong thời gian tới. Đó là, tổng tỷ suất sinh của Việt Nam đã đạt mức sinh 2 con nhưng còn có sự khác nhau giữa các vùng miền; tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh còn cao; tỷ suất chết trẻ dưới 5 tuổi ở miền núi rất cao; chăm sóc người cao tuổi không đồng đều, hầu như chỉ mới tập trung tại các thành phố lớn…

Phó Thủ tướng đề nghị ngành Dân số khi xây dựng chính sách phải có tầm nhìn xa và phải có sự tính toán cho phù hợp. Ngành Dân số cần tiếp thu các bài học trong 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số, hơn 50 năm thực hiện chính sách dân số của Việt Nam, các bài học quốc tế, cả bài học thành công cũng như chưa thành công… để có được một đạo luật tốt nhất, phù hợp, thúc đẩy công tác dân số nói riêng, sự phát triển của đất nước nói chung.