Theo ông Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS, bên cạnh các kết quả đạt được, công tác phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam vẫn gặp nhiều khó khăn, thách thức. Số người nhiễm HIV, số mắc và số tử vong so HIV/AIDS đã giảm nhưng mức độ giảm chưa nhiều, giảm chưa bền vững. Số người mới được phát hiện nhiễm HIV vẫn ở mức cao. HIV vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây gánh nặng bệnh tật ở Việt Nam. Số tích luỹ người nhiễm HIV dương tính tiếp tục tăng cao (227.000 người nhiễm HIV) cần được chăm sóc, điều trị thường xuyên, liên tục, suốt đời. Mỗi năm, Việt Nam vẫn có 12.000 người nhiễm HIV mới và 2.000 - 3.000 người tử vong do HIV/AIDS.

Bên cạnh đó, mức độ bao phủ của dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS còn hạn chế do thiếu nguồn lực. Hiện nay, bao cao su và bơm kim tiêm mới đáp ứng được 40 - 50% nhu cầu (nay đang bị cắt giảm); Methadone mới đạt 40% chỉ tiêu 80.000 người được điều trị; công tác điều trị mới đáp ứng được 42% số người nhiễm HIV dương tính được phát hiện; dịch vụ điều trị HIV/AIDS tại miền núi, vùng sâu, vùng xa còn khó tiếp cận. Đồng thời, hoạt động tư vấn, xét nghiệm HIV nhằm phát hiện sớm tình trạng nhiễm HIV trong nhóm người có nguy cơ cao vẫn chưa thực sự hiệu quả. Nguồn kinh phí cho xét nghiệm HIV ở phụ nữ mang thai đang gặp nhiều thách thức lớn...

“Việc cắt giảm viện trợ sẽ khiến công tác phòng, chống HIV/AIDS tại nước ta gặp khó khăn và trở ngại trong việc điều trị ARV, Methadone, thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT). Tuy đã có những cam kết của Chính phủ trong việc đầu tư kinh phí cho chương trình phòng, chống HIV/AIDS, nhưng vấn đề đầu tư bền vững vẫn là một thách thức lớn. Nếu kinh phí quốc gia không tăng lên để lấp bù những khoảng trống thì những thành tựu đạt được trước đây sẽ khó duy trì”, ông Long nhấn mạnh.

Trước tình hình nhiều nguồn tài trợ bị cắt, giảm, ngân sách Nhà nước cho mục tiêu phòng, chống HIV/AIDS đã chuyển giao từ Chương trình Mục tiêu quốc gia trong phòng, chống HIV/AIDS chuyển thành dự án trong chương trình khác; kế hoạch phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2016 - 2020, Việt Nam sẽ tập trung khống chế tỷ lệ nhiễm HIV trong cộng đồng dân cư dưới 0,3% vào năm 2020, giảm tác động của HIV/AIDS đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Theo đó, phấn đấu 80% người dân trong độ tuổi từ 15 - 49 có hiểu biết đầy đủ về HIV; 80% người dân không kỳ thị, phân biệt đối xử với nguời nhiễm HIV; 90% người nhiễm HIV biết được tình trạng nhiễm của bản thân; 90% người nhiễm HIV đủ điều kiện vào điều trị theo hướng dẫn điều trị quốc gia được điều trị ARV; 90% người nhiễm HIV điều trị ARV với tải lượng vi rút dưới ngưỡng lây truyền...

Trong thời gian tới, theo Cục Phòng, chống HIV/AIDS, sẽ giảm dần số lượng bao cao su cấp phát miễn phí, mở rộng mô hình tiếp thị xã hội bao cao su và phát triển thị trường thương mại đảm bảo đủ bao cao su, chất bôi trơn ở các kênh tiếp thị, thị trường thương mại để người mua dâm, bán dâm, tiêm chích ma túy có thể mua được bất cứ lúc nào. Cũng theo kế hoạch, trong thời gian tới sẽ ban hành cơ chế kiểm dịch chất lượng bao cao su cho nam giới, nâng cao vai trò của các tổ chức dựa vào cộng đồng và các tổ chức xã hội trong việc cung cấp bao cao su cho các đối tượng can thiệp.

Được biết, giai đoạn 2016 - 2020, nhu cầu kinh phí cho hoạt động này là 7.489 tỷ đồng.

Phương Anh