Toàn cảnh lễ mít tinh. Ảnh: Phương Anh

Thông điệp Ngày Thế giới không thuốc lá năm nay được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam đang tiến hành sửa đổi bổ sung Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với sản phẩm thuốc lá là cách hiệu quả nhất để giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá và cứu sống hàng triệu người. 

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, các nước nên tăng thuế tiêu thụ đặc biệt thuốc lá tương đương với ít nhất 70% giá bán lẻ. Hiện tại, Việt Nam đang áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá chỉ tương đương 41,6% giá bán lẻ. Một nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới đã chỉ ra rằng, tăng thuế thuốc lá thêm 20% thì giá bán lẻ cũng tăng lên 10%. Việc này sẽ tránh được 100.000 ca tử vong mỗi năm, và nguồn thu từ đây sẽ tăng thêm từ 1.500 tới 2.000 tỉ đồng mỗi năm.

Việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt cũng làm tăng khoản đóng góp bắt buộc của các cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc lá, từ đó góp phần tăng nguồn thu chính cho Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá (PCTHTL). Tăng thuế đồng thời cũng làm hạn chế hút thuốc trong thanh thiếu niên, sẽ làm giảm nguy cơ tử vong sớm lớn nhất trong quần thể này do thuốc lá gây nên, điều này đã khuyến khích Chính phủ các nước nhanh chóng đưa ra quyết định tăng thuế hợp lý để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Thái Bình là một trong những tỉnh tham gia công tác PCTHTL từ rất sớm. Chương trình “Tăng cường thực thi chính sách không khói thuốc dựa vào mạng lưới Hội YTCC Việt Nam” do Hội YTCC Việt Nam và Hội YTCC Thái Bình phối hợp thực hiện đã được triển khai tại tỉnh Thái Bình từ năm 2009 - 2011, đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận như: Xây dựng và kiện toàn Ban Chỉ đạo PCTHTL, nhiều đơn vị đã thực hiện thành công mô hình cơ quan không khói thuốc; số lượng người hút thuốc sai nơi quy định đã giảm, hoạt động giám sát được triển khai thường kỳ và đột xuất….

Đánh giá của Hội YTCC Việt Nam vào năm 2011 cho thấy, đã có những chuyển biến tích cực trong hành vi hút thuốc của người hút thuốc, cụ thể là tỷ lệ hút thuốc lá tại khu vực hành lang, nhà vệ sinh cơ quan, quán ăn, nhà hàng giảm hơn 10% và tỉ lệ vi phạm quy định hút thuốc tại khu vực trường học tiếp tục giảm từ 7,7% xuống còn 4%.

Dự kiến, chương trình PCTHTL triển khai tại tỉnh Thái Bình trong thời gian tới sẽ hướng tới việc hoàn thiện mô hình thực hiện tốt việc thực thi chính sách không khói thuốc và cấm quảng cáo - khuyến mại - tài trợ thuốc lá trên địa bàn toàn tỉnh. Trong công tác PCTHTL, Hội YTCC Việt Nam và UBND tỉnh Thái Bình cũng hết sức quan tâm và ủng hộ cho Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt mà trong đó thuốc lá là mặt hàng dự kiến cần tăng thuế tiêu thụ đặc biệt. Hội YTCC Việt Nam đã gửi công văn đề nghị tăng thuế thuốc lá cho UBND tỉnh Thái Bình để xin góp ý và trình lên Bộ Y tế nhằm góp tiếng nói vận động tăng thuế với sản phẩm này.

Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá với thông điệp “Tăng thuế thuốc lá, giảm tử vong và bệnh tật” thể hiện sự ủng hộ của tỉnh Thái Bình đối với việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá cũng như công tác PCTHTL nói chung.

Trước đó, ngày 25/5, tại TP Nha Trang, Khánh Hòa, lễ mít tinh và diễu hành hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá được tổ chức với sự tham dự của khoảng 300 đại biểu. Khánh Hòa cũng là một trong những tỉnh đi đầu trong thực hiện PCTHTL. Đánh giá của Hội YTCC Việt Nam vào đầu năm 2014 cho thấy, tỉ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động tại Khánh Hòa đã giảm từ 57% xuống còn 47,7% và đã bắt đầu có sự chuyển biến tích cực về hành vi hút thuốc lá của người lao động tại nơi làm việc.

Phương Anh