Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Phương Anh

Chương trình điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng methadone ở Việt Nam được triển khai từ tháng 4/2008. Đến nay, mô hình đã nhân rộng ra 32 tỉnh, thành phố, song độ bao phủ cũng như số người được điều trị còn rất thấp so với nhu cầu thực tế và mục tiêu đặt ra.

Việc điều trị bằng methadone sẽ giúp chất lượng cuộc sống của người điều trị cải thiện, nhân cách thay đổi theo chiều hướng tích cực, tỉ lệ có việc làm tăng, tỉ lệ vi phạm pháp luật giảm, góp phần làm giảm sự lây truyền HIV, giúp cho người cai nghiện sớm hòa nhập cộng đồng.

Theo thống kê của Bộ Y tế, sau 24 tháng điều trị methadone, chỉ còn khoảng 15% bệnh nhân tiếp tục tiêm chích heroin nhưng tần suất giảm hơn so với trước điều trị, chất lượng cuộc sống của người được điều trị bằng methadone được cải thiện. Đặc biệt, sau điều trị, tỷ lệ người có việc làm tăng, tỷ lệ vi phạm pháp luật giảm rõ rệt, góp phần làm giảm sự lây truyền HIV, giúp người nghiện ma túy sớm hòa nhập cộng đồng...

Ủy ban Quốc gia Phòng, chống AIDS và Phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm đặt mục tiêu đến năm 2015 cả nước sẽ có khoảng 80.000 người nghiện ma túy được điều trị bằng methadone. Tuy nhiên, đến nay đã mới chỉ có hơn 17.500 bệnh nhân được điều trị bằng dạng thuốc này, đạt gần 22% mục tiêu đề ra và chỉ chiếm khoảng 14% tổng số người nghiện ma túy trên cả nước. 

Bên cạnh đó, rất nhiều tỉnh, thành phố trọng điểm, có số người nghiện ma túy nhiều nhưng đến nay vẫn chưa triển khai hoặc triển khai nhưng độ bao phủ rất thấp.

Ông Nguyễn Hùng Long, Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế cho biết, hiện có một số tỉnh có số người nghiện chích ma túy cao nhưng vẫn chưa xây dựng kế hoạch triển khai điều trị ma túy bằng methadone gồm: Vĩnh Phúc, Bình Dương, Lâm Đồng, Tây Ninh. Ngay cả các địa phương trọng điểm như Hà Nội, độ bao phủ của chương trình này hiện nay mới chỉ đạt 8,2%; tại TP Hồ Chí Minh là 11,3%, Nghệ An là 3,6%...

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, để tiếp tục tăng cường triển khai mở rộng chương trình trong thời gian tới, Bộ Y tế đề nghị Ủy ban nhân dân các địa phương khẩn trương tăng cường đầu tư (nhân lực, vật lực) để triển khai, duy trì và mở rộng chương trình; đẩy nhanh tiến độ mở mới các cơ sở điều trị trong năm 2014, 2015.

Bên cạnh đó, các đơn vị trên cần tăng tiếp nhận người bệnh tại các cơ sở đã và đang triển khai; chỉ đạo Sở Y tế phối hợp với Sở Nội vụ và các cơ quan liên tại địa phương bố trí nguồn nhân lực cho các cơ sở điều trị; chi trả phụ cấp ưu đãi nghề cho các cán bộ làm việc tại các cơ sở điều trị theo quy định.

Phương Anh