Toàn cảnh Tọa đàm

Tại Tọa đàm, Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Quang Cường cho biết, Việt Nam hiện đang ở giai đoạn chuyển đổi giữa dân số và dịch tễ học, với sự gia tăng tuổi thọ và tỷ lệ hiện mắc của bệnh không lây nhiễm (NCDs). Các bệnh không lây nhiễm phổ biến nhất ở Việt Nam là các bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư và bệnh phổi mạn tính. Những bệnh này chiếm tới 2/3 tổng gánh nặng bệnh tật và 73% các trường hợp tử vong hằng năm. Ước tính nước ta có khoảng 12 triệu người tăng huyết áp, gần 3 triệu người bị bệnh đái tháo đường, 2 triệu người mặc bệnh tim phổi mạn tính và mỗi năm có khoảng 120.000 ca mắc mới ung thư. Chỉ trong 3 thập kỷ từ khi đổi mới 1986 đến nay, mô hình bệnh tật của Việt Nam hoàn toàn trái ngược. Vào những năm 1990, 2/3 số ca nhập viện là do bệnh lây nhiễm.

Theo Thứ trưởng Lê Quang Cường, mặc dù rất nguy hiểm nhưng các bệnh này có thể phòng chống hiệu quả bằng cách phòng tránh các hành vi ngiu cơ như hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, ăn nhiều muối, nhiều chất béo bão hòa, ăn ít rau/trái cây và thiếu vận động thể lực. Các hành vi nguy cơ này sẽ dẫn đến thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, rối loạn đường máu, mỡ máu và các bệnh không lây nhiễm khác.

Cùng với những nỗ lực trên toàn cầu, công tác phòng chống bệnh không lây nhiễm của Việt Nam đã được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư thông qua các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia như phòng chống tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản và chăm sóc sức khỏe tâm thần.

Năm 2002, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 77/2002/QĐ-TTg phê duyệt chương trình phòng chống một số bệnh không lây nhiễm giai đoạn 2002-2010. Đây là minh chứng cho nhận thức rõ ràng của hệ thống y tế, chính phủ và người dân về ưu tiên trong việc ứng phó khẩn cấp nhằm ngăn chặn và kiểm soát NCDs. Năm 2015, Chiến lược quốc gia phòng chống bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản và các bệnh không lây nhiễm khác. Bên cạnh đó, Việt Nam đã có nhiều hành động mạnh mẽ như Luật Phòng chống tác hại hại thuốc lá vào năm 2002, Chính sách quốc gia phòng, chống tác hại rượu bia đang được dự thảo để trình Quốc hội, Luật Bảo vệ môi trường và Luật An toàn thực phẩm. 

Việt Nam đã có những tiến bộ đáng kể trong việc phòng chống bệnh không lây nhiễm trong 20 năm qua. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Lê Quang Cường, chúng ta vẫn còn một chặng đường dài phía trước nhằm kiểm soát bệnh không lây nhiễm.

Phương Anh