Ảnh: internet

Ông Bùi Đức Dương, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) cho biết, Việt Nam đã áp dụng điều trị thuốc ARV từ năm 2000 ở quy mô nhỏ. Từ 2007 trở lại đây, chúng ta mở rộng điểm cung cấp dịch vụ ARV cho BN. 5 năm qua, số lượng BN được điều trị ARV tăng rất nhanh, cho tới nay đã điều trị cho khoảng 74.000 BN, giúp giảm tỷ lệ tử vong. Nếu như trước năm 2007 mỗi năm có từ 7.000 - 8.000 BN tử vong thì những năm gần đây, số người chết do HIV giảm còn 1.000 - 1.500 BN tử vong/năm.

Theo đánh giá của ông Dương, giai đoạn đầu chúng ta điều trị ARV là có hiệu quả. ARV có tác dụng dự phòng HIV rất hiệu quả. Một số nghiên cứu cho thấy, đối với những bà mẹ mang thai nhiễm HIV nếu được điều trị dự phòng ARV sớm, liên tục thì khả năng đứa trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV là dưới 5%, trong khi trước đây không có thuốc thì tỉ lệ này  tới 30 - 40%.

Điều đáng nói là, phần lớn kinh phí điều trị ARV là từ nước ngoài, trong đó PEPAR hỗ trợ tới 62%; hơn 30% từ quỹ toàn cầu, ngân sách Nhà nước chỉ đáp ứng khoảng gần 10%. Trong khi đó, nếu không có ARV sẽ làm gián đoạn điều trị bệnh nhân HIV, làm bệnh nặng thêm, khả năng kháng thuốc, tỷ lệ tử vong tăng, khả năng bùng phát dịch. Đồng thời, tăng chi phí điều trị do tái phát bệnh, kháng thuốc, điều trị nhiễm trùng cơ hội. Còn những bệnh nhân HIV mới phát hiện, việc thiếu ARV là cơ hội để truyền bệnh sang những người khác. 

Theo tính toán của Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam cần khoảng 300 tỷ đồng mua thuốc ARV. Bộ đang xây dựng Đề án “Huy động nguồn lực phòng, chống AIDS, đặc biệt là trong lĩnh vực  điều trị ARV. Theo đó, trong thời gian tới, chúng ta sẽ phải tích cực tìm kiếm, huy động nguồn lực cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS thông qua 5 nguồn lực chính: Ngân sách Nhà nước; bảo hiểm y tế (BHYT); người dân tự chi trả; hỗ trợ của các tổ chức xã hội trong và ngoài nước và qua các quỹ hỗ trợ.

Ông Lê Văn Khảm, Phó Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế) cho biết, chính sách pháp luật về BHYT không phân biệt tình trạng bệnh tật, sức khỏe của người tham gia BHYT. Trong danh mục thuốc BHYT cũng đã được bổ sung thuốc ARV và các loại thuốc nhiễm trùng cơ hội khác... Người nhiễm HIV được hưởng quyền lợi về khám, điều trị HIV/AIDS và các bệnh liên quan như các đối tượng tham gia bảo hiểm khác. Luật BHYT và Luật Phòng, chống AIDS cũng quy định rõ điều này. Tính từ năm 2013 cho đến 2020, chi phí cho điều trị ARV có thể từ 200 - 300 tỷ đồng/năm. 

Theo ông Khảm, hiện nay, Quỹ BHYT bảo đảm được cân đối thu - chi khám, chữa bệnh BHYT. Tuy nhiên, với số lượng BN ngày một tăng, để bảo đảm cho những người bị HIV có điều kiện tiếp cận và sử dụng thuốc ARV, cộng đồng xã hội chung tay tham gia góp sức hỗ trợ, đặc biệt những người nhiễm HIV hãy chủ động tham gia BHYT.

Thanh Phương