Theo các chuyên gia y tế, thuốc lá điện tử có chứa nicotine  là một chất gây nghiện cao, là nguyên nhân gây các bệnh tim, phổi cùng nhiều bệnh khác. Ảnh: MH

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi một số điều của Nghị định 77/2013 quy định chi tiết thi hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 và Nghị định 77/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Theo đó, Bộ Y tế đề xuất bổ sung Điều 26a sau Điều 26 tại Nghị định số 117/2020 quy định: Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác.

Bên cạnh đó, quy định phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi biết rõ người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác tại địa điểm thuộc quyền chiếm hữu của mình hoặc do mình quản lý mà không ngăn cản hoặc báo cơ quan có thẩm quyền xử lý.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác đối với hành vi quy định tại khoản 1 Điều này.

Bộ Y tế cho biết, qua rà soát cho thấy, hiện nay còn thiếu mức phạt, hành vi “chứa chấp” và “sử dụng” thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác. Cơ quan thanh tra, xử lý bằng nghiệp vụ sẽ xác định cụ thể các hành vi trên để áp dụng chế tài xử lý.

Về mức phạt, qua kết quả rà soát các Nghị định của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính và đề xuất, kiến nghị của các Bộ liên quan, Dự thảo Nghị định do Bộ Y tế đưa ra chỉ quy định các hành vi vi phạm còn thiếu chế tài xử lý và đề xuất mức phạt từ 3-5 triệu đồng đối với hành vi chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác tương ứng mức phạt quy định xử phạt hành chính về quy định về khai thác tàu bay.

Nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thanh, thiếu niên, tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết yêu cầu Chính phủ triển khai các quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025.

Theo các chuyên gia y tế, thuốc lá điện tử có chứa nicotine  là một chất gây nghiện cao, là nguyên nhân gây các bệnh tim, phổi cùng nhiều bệnh khác. Ngoài nicotine thuốc lá điện tử còn chứa các hóa chất khác và khoảng 20,000 loại hương liệu, trong đó có nhiều loại chưa được đánh giá toàn diện về mức độ gây hại với sức khỏe.

Ngoài các tác hại giống như thuốc lá điếu thông thường, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng còn nguy cơ làm phát sinh các tệ nạn xã hội, nhất là sử dụng ma túy và các chất gây nghiện khác.

Tác hại ban đầu của thuốc lá điện tử đã được ghi nhận tại Việt Nam. Theo báo cáo từ gần 700 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong năm 2023 có 1.224 ca nhập viện do sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, trong đó nhiều ca cấp cứu ngộ độc, tổn thương phổi cấp, đột quỵ não… Trong số người nhập viện, có 5,8% người dưới 18 tuổi; 10,5% là nữ; 6,6% sử dụng thuốc lá điện tử lần đầu tiên và có tới 89,6% người sử dụng kép (có sử dụng cả thuốc lá thông thường).

Đáng chú ý, thời gian qua, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận nhiều bệnh nhân ngộ độc sau khi sử dụng thuốc lá điện tử, nhiều trường hợp được xác định ngộ độc ma túy tổng hợp.

Theo điều tra của Bộ Y tế năm 2024, tỷ lệ thanh thiếu niên sử dụng thuốc lá điện tử tăng gấp 7 lần so với 5 năm trước, 47% người hút thuốc lá điện tử ở Việt Nam cho rằng sản phẩm này “ít hại hơn thuốc lá điếu”.

Để kiểm soát hiệu quả việc sử dụng thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá nung nóng, các chuyên gia cho rằng bên cạnh những quy định của pháp luật, chúng ta cần giáo dục cho thanh thiếu niên về tác hại của thuốc lá điện tử. Đặc biệt là sự vào cuộc của gia đình và nhà trường trong công tác tuyên truyền, giáo dục, phát hiện sớm…