(Thanh tra)- Đây là cảnh báo đến từ những con số biết nói từ nhiều tổ chức, khi hút thuốc lá là nguyên nhân của hơn 25 căn bệnh; 6 triệu người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc lá trên thế giới; và tại Việt Nam 96,8% bệnh nhân ung thư phổi có hút thuốc lá.
Thói quen dễ dãi biến nhiều sinh viên thành “con nghiện” thuốc lá
Bạn Nguyễn Thành A. (22 tuổi), sinh viên Trường Đại học Bách khoa thành thật: “Ban đầu mình cũng không có ý định hút thuốc, nhưng thấy các anh khóa trên mời hút nên mình cũng thử hút một điếu cho vui, sau dần dần thành quen nên hay hút”.
Từ một lời mời của người khác, sinh viên nói trên đã bắt đầu hút thuốc lá vì chỉ nghĩ đơn giản hút cho vui. Từ đó, có “1001” lý do để một bộ phận sinh viên “đốt” thuốc như: Hút thuốc lá giúp cơ thể “ấm” hơn trong mùa Đông, hút thuốc lá để tạo cảm giác “tập trung” khi ôn bài, nghiên cứu tài liệu, và theo lý giải của một sinh viên là để giải tỏa áp lực, tâm lý sau những giờ học căng thẳng. Không những thế, có bộ phận sinh viên hút thuốc lá vì thích thể hiện cái tôi của mình...
Từ một thói quên dễ dãi với lời mời, dễ dãi trong việc hút thuốc lá đã khiến cho không ít các bạn sinh viên lúc đầu chỉ nghĩ hút 1 vài điếu cho vui, vì cả nể cho đến lúc trở thành “con nghiện” với tần suất cả bao thuốc một ngày.
Không chỉ “phát triển” nhanh về số lượng, không ít sinh viên hút thuốc còn nâng “chất” lên khi hút thuốc được một thời gian. Trần Đình D. (21 tuổi), sinh viên năm 3 của Trường Đại học Mỏ - Địa chất chia sẻ: “Bản thân mình sau một thời gian hút thuốc lá nội địa, thấy bạn bè bảo có nhiều thuốc ngoại hút được hơn, nên mình đã dần chuyển sang hút thuốc ngoại”. Nhiều sinh viên chỉ hút các loại thuốc lá phổ thông đã dần chuyển sang loại cao cấp hơn vì cho rằng “ngon” hơn. Tần suất hút thuốc lá nhiều đến mức, chỉ cần ngửi qua thuốc thôi cũng đã biết thuốc “ngon” hay không, nặng hay nhẹ, thậm chí xuất xứ, nơi sản xuất...
Quan sát ở các quán trà đá vỉa hè, cà phê trước các cổng trường đại học tại Hà Nội, chúng ta có thể bắt gặp đó là cảnh tượng sinh viên “tự do” đốt thuốc lá giữa giờ giải lao hoặc trước và sau giờ học. Đối tượng dùng thuốc lá không kể là sinh viên năm nào, không phân biệt tuổi tác là bao nhiêu.
Mặc dù tình trạng hút thuốc của một bộ phận sinh viên ở các trường đại học đang có xu hướng trở nên phổ biến. Thế nhưng, tại khuôn viên của không ít trường đại học hiện nay, sân trường không có lấy một tấm biển báo cấm hút thuốc. Nhiều nơi sinh viên ngồi tại các hành lang ghế đá thỏa thích hút thuốc, vứt những tàn thuốc xuống sân, nhưng nhiều người đi qua, trong đó có giáo viên trường cũng không có biện pháp nhắc nhở.
Thuốc lá bày bán tràn lan ở các hàng quán. Ảnh: T.A
Ngoài những dấu hiệu “bỏ ngỏ” quản lý bằng các quy định cụ thể của các nhà trường trong việc cấm hút thuốc lá thì giá bán các loại thuốc lá đại trà hiện nay tại Việt Nam còn ở mức thấp so với khu vực và các nước. Đồng thời, các quy định nghiêm cấm bán thuốc, quảng cáo thuốc lá cũng chưa được các cơ quan chức năng thực hiện quyết liệt, đồng bộ... là những nguyên nhân khiến tình trạng hút thuốc lá trong sinh viên vẫn còn phổ biến.
Những con số “giật mình”
Theo Tổ chức Y tế thế giới, sử dụng thuốc lá là nguyên nhân của hơn 25 căn bệnh. Mỗi năm thế giới có khoảng 6 triệu người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc lá và 600.000 người chết do phơi nhiễm với khói thuốc lá thụ động. Nếu các biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá không được thực hiện thì đến năm 2030, con số này sẽ tăng lên thành 8 triệu người một năm, trong đó 70% các ca tử vong là ở các nước đang phát triển.
| Việt Nam nằm trong nhóm 15 nước có số người hút thuốc lá nhiều nhất thế giới. Trung bình cứ 2 nam giới từ 15 tuổi trở lên có 1 người hút thuốc. Phần lớn người hút thuốc bắt đầu hút khi còn rất trẻ. 56% người hút thuốc bắt đầu hút trước tuổi 20. Tỷ lệ hút thuốc lá cao đã gây ra các tác hại rất lớn về mặt sức khỏe và kinh tế tại Việt Nam. Đặc biệt, theo điều tra tại Bệnh viện K năm 2000, tỷ lệ bệnh nhân ung thư phổi có hút thuốc lá lên tới 96,8%. Nghiên cứu năm 2011 của Viện Chiến lược và Chính sách y tế cho thấy, bệnh tật và tử vong sớm do sử dụng thuốc lá chiếm 12% tổng gánh nặng bệnh tật. Còn theo Tổ chức Y tế thế giới, số trường hợp tử vong do các bệnh không lây nhiễm chiếm 73% tổng số ca tử vong do bệnh tật và thương tích ở Việt Nam, mà một trong những nguyên nhân quan trọng là do tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao. Những con số cảnh báo trên về tác hại của việc sử dụng thuốc lá hẳn khiến cho không ít người phải giật mình. Còn với giới trẻ, đặc biệt là sinh viên - những trụ cột tương lai của gia đình, của đất nước cần nghiêm túc nhìn nhận lại, đừng để hút thuốc lá thì dễ còn dời xa bệnh tật thì khó. |
Tràng An
