Ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá cho biết, hiện nay, do giá thuốc lá ở Việt Nam khá rẻ, trung bình khoảng 15.000 - 17.000 đồng/bao. Đây là nguyên nhân mà người tiêu dùng thu nhập thấp, giới trẻ có thể dễ dàng tiếp cận và duy trì việc hút thuốc hàng ngày.

Bên cạnh đó, do đặc trưng tâm lý lứa tuổi, tuổi trẻ rất dễ bị lôi kéo và rủ rê thử hút thuốc lá. Thực tế cho thấy, nhiều thanh thiếu niên hiện nay thường coi việc hút thuốc là một cách để thể hiện bản thân, coi điếu thuốc đương nhiên như một lời mời xã giao thân thiện trong lần gặp gỡ, hay những phút tan tiết học thường ngày.

Mỗi năm Việt Nam có hơn 40.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá. Ngoài tác hại với sức khỏe, thuốc lá còn gây cho xã hội những tổn thất về kinh tế. Thống kê cho thấy, những năm gần đây, trung bình số tiền người Việt Nam chi mua thuốc lá là 31.000 tỷ đồng/năm. Chi tiêu cho thuốc lá làm giảm các chi tiêu thiết yếu khác của hộ gia đình, đặc biệt là các hộ có thu nhập thấp.

Nhà nước ta đã triển khai và thực thi nhiều biện pháp nhằm cấm hút thuốc lá tại công sở và nơi công cộng, tăng thuế thuốc lá, cấm quảng cáo, khuyến mại thuốc lá dưới mọi hình thức. Đặc biệt, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã có hiệu lực từ ngày 1/5/2013. Theo Luật quy định, hành vi sử dụng, mua hoặc bán thuốc lá khi chưa đủ 18 tuổi sẽ bị phạt từ 100 - 300 nghìn đồng, người bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi sẽ bị phạt từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng.

Sau thời gian triển khai thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, theo đánh giá, các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá ở nước ta đã được triển khai đồng bộ và bước đầu ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, cho đến nay, cuộc chiến chống tác hại thuốc lá vẫn còn nhiều khó khăn bởi lợi nhuận từ sản xuất và buôn bán thuốc lá rất cao. Thực tế, việc phát hiện và xử lý hành vi mua bán, sử dụng thuốc lá đối với người chưa đủ 18 tuổi đang là một bài toán khó đối với cơ quan chức năng, quy định xử phạt đối với người hút thuốc lá nơi công cộng cũng chưa thực sự đủ mạnh. Trong khi đó, lực lượng Thanh tra chuyên ngành Y tế và UBND các cấp lại khá mỏng nên việc xử lý các trường hợp vi phạm gặp nhiều khó khăn.

Theo ông Lương Ngọc Khuê, để hạn chế hiện tượng hút thuốc lá nói chung và sự gia tăng tình trạng hút thuốc lá trong giới trẻ nói riêng, đòi hỏi các ngành chức năng cần phải có những biện pháp xử lý thật nghiêm những trường hợp vi phạm, hạn chế việc sản xuất và nhập khẩu thuốc lá. 

Cùng với biện pháp tăng thuế nhằm hạn chế, ngăn ngừa giới trẻ tiếp cận với thuốc lá thì việc giáo dục ý thức pháp luật, văn hóa nơi công cộng và ý thức bảo vệ sức khỏe cho giới trẻ là vô cùng cần thiết và quan trọng.

Phương Anh