Suy dinh dưỡng làm ảnh hưởng đến thế hệ tương lai của đất nước. Ảnh minh họa: Internet

Ông Lê Danh Tuyên, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia cho biết, nguyên nhân của tình trạng này là do sự thay đổi lối sống và thói quen tiêu thụ nhiều thức ăn nhanh nhưng thiếu vi chất dinh dưỡng. Thiếu vi chất dinh dưỡng bao gồm thiếu vitamin A, iot, sắt, kẽm là các vấn đề sức khỏe cộng đồng ở nước ta, ảnh hưởng tới sự phát triển tinh thần, thể lực của trẻ em và năng suất lao động của người Việt Nam và tới nhiều mặt kinh tế xã hội.

Việt Nam ước tính có khoảng 7,1 triệu trẻ em ở độ tuổi dưới 5. Nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng quốc gia cho thấy, chế độ ăn điển hình của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ không cung cấp đủ năng lượng, chất dinh dưỡng và vi chất dinh dưỡng cho trẻ để có sự tăng trưởng và phát triển tối ưu.

Kết quả điều tra dinh dưỡng quốc gia năm 2010 cho thấy, 9,1% trẻ em bị thiếu máu, 12,9% có tình trạng thiếu sắt và 51,9% thiếu kẽm. Tỷ lệ thiếu năng lượng trường diễn (CED) ở bà mẹ có con dưới 5 tuổi có giảm nhưng vẫn ở mức cao là 15,1%.

Thiếu vi chất dinh dưỡng có ảnh hưởng không tốt đến sự tăng trưởng và phát triển của tất cả trẻ em. Ở Việt Nam, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi là 25,9%, cứ 4 bé thì có hơn 1 bé (25,9%) bị suy dinh dưỡng thấp còi, do vậy không thể đạt mức phát triển tối đa.

Kết quả nghiên cứu sau hơn 10 năm của Viện Dinh dưỡng quốc gia cũng cho thấy, lượng thịt, cá tiêu thụ trong bữa ăn của người Việt tăng gấp rưỡi nhưng lượng rau xanh lại giảm, đặc biệt ở các đô thị lớn. Người dân ăn quá nhiều thịt, cá khiến các bệnh béo phì, tiểu đường, tim mạch, huyết áp, ung thư... Các chuyên gia y tế khẳng định, suy dinh dưỡng thể thấp còi hay béo phì không chỉ ảnh hưởng đến phát triển chiều cao mà còn gây tổn thương đến chức năng và cấu trúc của não bộ, do đó làm chậm quá trình phát triển nhận thức và trí tuệ của trẻ, ảnh hưởng đến thế hệ tương lai của đất nước.

Theo ông Lê Danh Tuyên, việc giải quyết vấn đề thiếu vi chất dinh dưỡng rất cần một chiến lược đồng bộ với những giải pháp khác nhau, bổ sung cho nhau. Với sự hỗ trợ của Liên minh toàn cầu về cải thiện dinh dưỡng và tổ chức Irish Aid (Đại sứ quán Ireland), Viện Dinh dưỡng quốc gia đã được chỉ định để xây dựng dự án “Cải thiện tình trạng dinh dưỡng bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ”. Hiện, dự án đã được triển khai ở bốn tỉnh Hải Phòng, Thái Nguyên, Quảng Nam và Cà Mau.

Dự án hướng tới 24.000 trẻ em, đưa ra một giải pháp tăng cường vi chất thuận tiện và dễ dàng cho các bà mẹ để cung cấp mức vi chất dinh dưỡng vừa đủ trong chế độ ăn hằng ngày của trẻ. Nội dung của dự án bao gồm việc lập kế hoạch kinh doanh, phát triển sản phẩm, thiết kế và phân phối. Đây là một chiến dịch thay đổi hành vi toàn diện cũng như giám sát mạnh mẽ các hoạt động khác nhau tại các xã, huyện.

Để giải quyết gánh nặng kép suy dinh dưỡng, Thứ trưởng Bộ Y tế Phạm Lê Tuấn đề nghị, ngành Dinh dưỡng cần tiếp tục các giải pháp mang tính chiến lược dài hạn như đảm bảo an ninh lương thực, vệ sinh thực phẩm, đặc biệt là xây dựng cơ cấu bữa ăn hợp lý, nghiên cứu xây dựng mô hình điểm phòng, chống mất cân bằng dinh dưỡng để nhân rộng ra toàn quốc.

Ngoài ra, Việt Nam cần nghiên cứu học tập nhiều nước trên thế giới về việc dán nhãn calo cho thức ăn chế biến bán sẵn tại các nhà hàng, quán ăn. Như vậy, người dân sẽ kiểm soát được lượng calo để có thể tự kiểm soát được chế độ ăn hợp lý.

Phương Anh