Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến phát biểu tại hội thảo. Ảnh: PA

Thống kê của Cục An toàn thực phẩm cho thấy, 5 năm qua, toàn quốc ghi nhận 28 vụ làm 193 người mắc, 179 người đi viện và 34 người chết do ngộ độc rượu. Riêng năm 2017, ghi nhận số lượng mắc ngộ độc rượu tăng đột biến, đặc biệt là rượu có pha methanol, với 10 vụ và 119 người mắc, 115 người đi viện. 

Qua theo dõi nhiều năm, số người chết do ngộ độc rượu tập trung nhiều nhất vào thời gian từ tháng 2 - 4, trùng với thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán. Tính chung 5 năm qua, số ca ngộ độc rượu ở thời điểm tháng 2 - 4 hàng năm đều tăng vọt 40 - 50% so với các tháng còn lại. Trong số các vụ ngộ độc rượu, ngộ độc rượu do hàm lượng methanol cao chiếm 32,1%; rượu ngâm thuốc lá chiếm 17,9%; rượu ngâm cây rừng độc chiếm 39,3%...

Rượu cũng là nguyên nhân của 31% vụ đánh, giết nhau, 33% vụ hiếp dâm, 18% vụ tai nạn giao thông và 60 loại bệnh khác nhau như gan, dạ dày, tim mạch... 

Nghiên cứu của Viện Sức khỏe tâm thần Trung ương cho thấy, tỷ lệ điều trị tâm thần do rượu chiếm 5 - 6% số bệnh nhân và vẫn đang có xu hướng tăng.

Nhiều trường hợp ngộ độc rượu phải cấp cứu, thậm chí tử vong. Ảnh: PA

Theo ông Nguyễn Hùng Long, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, nguyên nhân khiến ngộ độc rượu có xu hướng gia tăng là do thị trường vẫn tồn tại rượu không đảm bảo an toàn, rượu chứa hàm lượng methanol cao (cồn công nghiệp), rượu giả… do ý thức của người sản xuất kinh doanh, vì lợi nhuận mà vi phạm pháp luật. Trong khi đó, ý thức của người tiêu dùng còn hạn chế, công tác quản lý Nhà nước ở lĩnh vực này cũng còn khó khăn.

Tại hội thảo, Cục Cảnh sát Môi trường (Bộ Công an) cũng cho biết, tình trạng vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu diễn biến phức tạp ở nhiều địa phương. Nguyên nhân chủ yếu là do các đối tượng đã pha chế cồn công nghiệp có nồng độ methanol cao gấp nhiều lần giới hạn cho phép để bán cho người tiêu dùng. 

Thủ đoạn hoạt động phạm tội và vi phạm pháp luật là sản xuất các loại rượu “nhái”, sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc hoặc từ các chai rượu ngoại có giá thành rẻ để sản xuất các loại rượu ngoại giả có giá thành cao; sử dụng các loại nguyên liệu, nguồn men không có xuất xứ để tăng nồng độ cồn, hiệu suất thu hồi cao; pha chế các loại hóa chất vào các loại cồn thực phẩm để tăng nồng độ của rượu; quảng cáo và bán các loại rượu bổ với công dụng bồi bổ sức khỏe, các loại máy lọc rượu với công dụng có thể khử hết độc tố nhưng chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công nhận…

Phát biểu tại hội thảo, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, rượu bia là vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt trong thời điểm Tết Nguyên đán và lễ hội sắp tới. 

Trên thị trường hiện vẫn tồn tại các loại rượu không bảo đảm an toàn và rượu chứa hàm lượng methanol cao. Cùng với đó là nhận thức của người tiêu dùng về quan tâm đến chất lượng rượu cũng chưa cao, các cơ quan chức năng cũng chưa quản lý hiệu quả chất lượng, an toàn đối với sản phẩm rượu, nhất là rượu thủ công.

Để đảm bảo chất lượng rượu, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới nhằm hạn chế các vụ ngộ độc rượu, Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao ý thức, thay đổi hành vi cộng đồng trong sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng rượu an toàn. 

Bên cạnh đó, Bộ Y tế sẽ đặc biệt chú trọng công tác thanh, kiểm tra nhằm ngăn chặn tình trạng sản xuất, kinh doanh rượu không rõ nguồn gốc, chất lượng không đảm bảo… nhất là tăng cường hệ thống để giám sát và phòng, chống các ca ngộ độc rượu.

Để phòng tránh ngộ độc rượu trong dịp Tết, Bộ Y tế khuyến cáo người dân chỉ nên sử dụng các loại rượu bia có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, uống rượu vừa phải; không vì ham rẻ mà mua các loại rượu không rõ nguồn gốc xuất xứ, sản xuất ở các cơ sở không đảm bảo an toàn.

Phương Anh