Sau 10 năm thực hiện Công ước khung, đến nay việc thực hiện môi trường không khói thuốc tại Việt Nam đã được cải thiện. Theo điều tra năm 2014, tỷ lệ hút thuốc lá thanh thiếu niên Việt Nam trong độ tuổi từ 13 - 15 giảm 3,3% so với năm 2007, xuống 2,5% vào năm 2014. Nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá được nâng cao: 95% người trưởng thành tin rằng hút thuốc lá gây bệnh tật, 87% người trưởng thành tin rằng người hút thuốc thụ động cũng mắc các bệnh giống như người hút thuốc. Hành vi hút thuốc lá tại nơi làm việc, trường học đã giảm, hành vi hút thuốc không còn là hành vi phổ biến được chấp nhận như trước.

Hệ thống các văn bản pháp luật về PCTHTL được hoàn thiện.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực thi Luật PCTHTL cũng đặc biệt được chú trọng. Năm 2014, Bộ Y tế đã thành lập 4 đoàn thanh kiểm tra tại 12 tỉnh, thành phố. Bộ Công an kết hợp với thanh tra y tế địa phương, công an và báo chí địa phương kiểm tra một số đơn vị của ngành Công an tại các tỉnh, thành phố. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam kiểm tra, giám sát tình hình thực thi môi trường không khói thuốc của các cơ quan, đơn vị tại 12 tỉnh, thành phố. Đến nay đã có 8 tỉnh, thành phố thành lập và tiến hành thanh kiểm tra liên ngành về việc thực hiện Luật PCTHTL. Kết quả xử phạt 240 cơ quan, đơn vị, 5 cá nhân với tổng số tiền phạt gần 70 triệu đồng.

Ông Jeffery Kobza, quyền Trưởng Đại diện Văn phòng WHO tại Việt Nam cho biết, khi Luật PCTHTL và Công ước khung về kiểm soát thuốc lá tại Việt Nam được thực hiện toàn diện thì hiệu quả sẽ hết sức to lớn. Nếu thực hiện đầy đủ luật, kiểm soát thuốc lá và thực hiện tăng thuế thuốc lá lên 100% có thể cứu vãn được 16.000 sinh mạng khỏi tử vong do thuốc lá mỗi năm ở Việt Nam. Việc thực hiện đầy đủ Công ước khung sẽ giúp phòng ngừa làm giảm được sử dụng thuốc lá, một trong số những yếu tố nguy chính gây ra các bệnh không lây nhiễm phổ biến bao gồm bệnh tim mạch, ung thư, đái tháo đường và bệnh hô hấp mãn tính.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên, hiện nay công tác PCTHTL của Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn vì thuốc lá là sản phẩm gây nghiện, giá thuốc lá còn rẻ, tỷ lệ hút thuốc trong nam giới còn rất cao, ý thức tuân thủ quy định cấm hút thuốc của người dân còn hạn chế. Để thực hiện thành công các cam kết của Việt Nam khi tham gia Công ước, triển khai hiệu quả Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá cần có sự nỗ lực hơn nữa, sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa của các bộ, ngành, các tỉnh, thành phố.

Ngọc Diệp