Theo Bộ Y tế, việc cắt giảm thanh toán thuốc BHYT vẫn bảo đảm quyền lợi của người bệnh. Ảnh: Phương Anh

Theo Thông tư 40/2014/TT-BYT của Bộ Y tế  ban hành danh mục thuốc tân dược thuộc phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế (BHYT), gồm 845 hoạt chất, 1064 thuốc tân dược và 57 thuốc phóng xạ và hợp chất đánh dấu. Trong danh mục có 25 thuốc quy định tỷ lệ thanh toán là các thuốc có chi phí điều trị lớn, chủ yếu là thuốc điều trị ung thư để bác sĩ cân nhắc khi chỉ định, kê đơn thuốc nhằm quản lý tốt hơn. Vừa đáp ứng nhu cầu điều trị, có sự chia sẻ nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi của người bệnh có thẻ BHYT và khả năng chi trả của quỹ BHYT để phù hợp với quy định của Luật sửa đổi, bổ sung Luật BHYT.

Ông Phan Văn Toàn, Vụ phó Vụ BHYT (Bộ Y tế) cho biết, trong 25 loại thuốc này, có 5 loại thuốc mới trước đó quỹ BHYT chưa thanh toán, nay đưa vào thanh toán với tỷ lệ 50%. 11 loại thuốc điều trị ung thư, chống thải ghép ngoài danh mục, hiện nay quỹ BHYT đang thanh toán 50% theo quy định thì nay các loại thuốc này được đưa vào danh mục để tiện quản lý và vẫn giữ nguyên tỷ lệ thanh toán là 50%. Có 9 loại thuốc quỹ BHYT đang thanh toán 100% nay giảm tỉ lệ thanh toán xuống còn 50%, gồm 4 loại thuốc điều trị ung thư và 5 loại thuốc điều trị các bệnh khớp, viêm gan C, giải độc, điều trị thiếu hụt hoóc môn tăng trưởng.

Đề cập đến 4 loại thuốc chữa ung thư trước đó gồm: Doxorubicin, Erlotinib, Gefitinib, Sorafenib được BHYT thanh toán 100%, nay theo quy định mới sau 1/1/2015 quỹ BHYT chi trả 50%, còn lại là người bệnh đồng chi trả, ông Mai Trọng Khoa, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai cho rằng đây là vấn đề hoàn toàn hợp lý.

Trong 4 loại thuốc trên thì Doxorubicin là hóa chất thông thường  được bọc thêm nano để giảm tác dụng phụ nhưng hiệu quả điều trị như các thuốc trong BHYT. Tuy nhiên, giá của thuốc này lại rất đắt, hơn 5 triệu/lọ với liều điều trị 4 lọ/ngày. Các thuốc Erlotinib, Gefitinib (điều trị ung thư phổi tế bào nhỏ) và  Sorafenib (điều trị ung thư gan) là những những thuốc điều trị đích. Cả 3 loại thuốc này được chỉ định cho những bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối đã thất bại với các thuốc khác. 

Ngay cả các nước trên thế giới, rất ít bảo hiểm Nhà nước chi trả cho các thuốc này. Bác sĩ chỉ định thuốc này cũng rất chặt chẽ  bởi họ không thể gánh một chi phí khổng lồ cho việc điều trị giai đoạn cuối mà không mang lại hiệu quả điều trị như mong muốn, chỉ là kéo dài sự sống người bệnh. Cụ thể thuốc Erlotinib có giá 1.337.420 đồng/viên, thuốc  Gefitinib có giá 1.199.076 đồng/viên, mỗi thứ 1 viên/ngày. Thuốc Sorafenib có giá gần 1 triệu/viên với liều 4 viên/ngày, chi phí điều trị sẽ khoảng 120 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, nếu không sử dụng thuốc này vẫn có những cách điều trị khác phù hợp với bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối mà không ngốn hết nguồn chi phí khổng lồ. Thậm chí có những bệnh nhân khi dùng thuốc này rồi lại phải quay về phương pháp điều trị truyền thống bởi không mang lại hiệu quả điều trị.

Cũng theo ông Khoa, với những bệnh nhân ung thư có thẻ BHYT vào viện trước ngày thực hiện thông tư mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2015 và hiện vẫn đang điều trị tại cơ sở khám chữa bệnh mà đang được chỉ định dùng 1 trong 4 loại thuốc này thì vẫn tiếp tục được điều trị và được thanh toán 100% như trước đó.  Còn với những bệnh nhân được phát hiện bệnh sau ngày 1/1/2015, việc giảm chi trả điều trị các loại thuốc này cũng không phải là tước cơ hội điều trị của người bệnh, bởi còn nhiều loại thuốc khác thay thế khác.

Tuy nhiên ,các loại thuốc này cũng không phải là cứu cánh cuối cùng của người bệnh ung thư, bởi không có những thuốc này, vẫn có những thuốc khác thay thế mà vẫn nằm trong danh mục bảo hiểm, ông Mai Trọng Khoa khẳng định.

Ông Nguyễn Minh Thảo, Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội VIệt Nam cho biết,  tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 125.000 bệnh nhân ung thư mới. Nếu chi phí điều trị bình quân một bệnh nhân 10 triệu sẽ  cần 1.200 tỷ. Một người 50 triệu cần 6.000 tỷ cho điều trị ung thư. Như vậy, nếu chúng ta chi lên đến 100 triệu/bệnh nhân ung thư sẽ cần12.000 tỷ. Với số tiền khổng lồ này, nếu quỹ BHYT gánh hết sẽ rất rất khó để dành cho các chuyên khoa khác. Đặc biệt, việc chi trả 100% các loại thuốc này sẽ vượt quá khả năng chi trả của quỹ.

Việc cắt giảm chi phí điều trị 9 loại thuốc này từ 100% xuống còn 50% khiến bệnh nhân băn khoăn nhất. Nhưng thực tế, việc làm này đã được cân nhắc bởi cả hội đồng khoa học là các chuyên gia đầu ngành về ung bướu. Do vậy, không vì cắt giảm chi phí điều trị mà bệnh nhân không còn cơ hội điều trị vì phải đồng chi trả quá lớn, ông Thảo khẳng định.

Phương Anh