Bác sỹ TYT xã Đồng Chum, Đà Bắc khám bệnh cho bệnh nhân BHYT. Ảnh: Hồng Bài

Đó là những sai phạm chính trong việc quản lý, sử dụng kinh phí khám, chữa bệnh cho người nghèo, mua thẻ bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách trên địa bàn mà Thanh tra tỉnh Hòa Bình chỉ ra.

Thanh tra tại 4 bệnh viện Đa khoa (BVĐK) gồm: Đà Bắc, Kỳ Sơn, Cao Phong và Tân Lạc giai đoạn 2010 - 2012, Thanh tra tỉnh Hòa Bình nêu rõ, các BVĐK trên đã thực hiện khám được 227.178 lượt bệnh nhân, trị giá 30,6 tỷ đồng. Khám, điều trị ngoại trú cho 126.587 lượt bệnh nhân, trị giá 7,9 tỷ đồng. Các BVĐK đã ký hợp đồng khám, chữa bệnh điều trị ngoại trú với 61/64 trạm y tế (TYT) tuyến xã. Trong 3 năm, 61 trạm đã khám, chữa, điều trị được 100.591 lượt bệnh nhân, trị giá 3,7 tỷ đồng.

Việc khám, chữa bệnh cho các đối tượng có thẻ BHYT và TYT ở một tỉnh miền núi như Hòa Bình, đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, giảm tải cho các BV tuyến trên, người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay tại địa phương, phát hiện, ngăn ngừa, kiểm soát các loại bệnh có nguy cơ lây lan.

Tuy nhiên, trong quá trình khám, chữa bệnh cho bệnh nhân có BHYT tại 4 BVĐK vẫn còn tình trạng lạm dụng xét nghiệm, chuẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng được thực hiện không căn cứ vào diễn biến lâm sàng của người bệnh, như xét nghiệm phân, HIV, viêm gan B (HbsAg)... dẫn đến sai phạm, chiếm dụng tiền BHYT, gây bức xúc cho người bệnh có thẻ BHYT.

Đoàn thanh tra đã phát hiện 4.931 phiếu xét nghiệm chưa hợp lệ, trị giá 434 triệu đồng. Trong đó riêng BVĐK huyện Đà Bắc đã có 4.470 phiếu xét nghiệm, trị giá 366 triệu đồng. Điều đáng nói là huyện Đà Bắc là huyện nghèo nhất tỉnh Hòa Bình nhưng BVĐK huyện lại có nhiều sai phạm lớn nhất. Trong 2 năm 2011 - 2012, Giám định BHYT tỉnh Hòa Bình đã từ chối thanh toán số tiền 181 triệu đồng, trong đó năm 2012, từ chối thanh toán các xét nghiệm HIV với số tiền 161 triệu đồng. Đoàn thanh tra yêu cầu thu hồi tại đơn vị này 185 triệu đồng, nâng số tiền sai phạm cần thu hồi trong 3 năm lên 366 triệu đồng do lạm dụng xét nghiệm.

Đối với việc khám, chữa bệnh cho bệnh nhân điều trị ngoại trú, 2 BVĐK huyện Đà Bắc, Kỳ Sơn cũng không thực hiện đầy đủ Quy chế BV ban hành kèm theo Quyết định số 1895/1997/BYT-QĐ ngày 19/9/1997 của Bộ trưởng Bộ Y tế, không ghi chép 1.094 lượt bệnh nhân khám bệnh ngoại trú vào sổ với trên 117 triệu đồng. Trong đó BVĐK Đà Bắc có 441 lượt bệnh nhân, giá trị các đơn thuốc là trên 76 triệu đồng.

Nguy hiểm hơn, một số TYT xã còn để điều dưỡng khám, kê đơn thuốc ngoại trú, trực khám bệnh, khám kê đơn cấp thuốc không hợp lệ, như bác sỹ, y sỹ trạm đã nghỉ hoặc đi họp nhưng vẫn có chữ ký, kê đơn thuốc khám bệnh. Có 5.435 đơn thuốc dạng này, trị giá trên 194 triệu đồng.

Đoàn thanh tra tiến hành thanh tra việc mua thẻ BHYT cho các đối tượng chính sách tại 6 đơn vị: TP Hòa Bình, Lương Sơn, Đà Bắc, Kỳ Sơn, Tân Lạc, Cao Phong. Qua thanh tra cho thấy, 6 huyện trên đã cấp được 33.466 thẻ cho 16.467 người, trong đó cấp trùng 16.999 thẻ, trị giá 7 tỷ đồng. Cụ thể, huyện Cao Phong cấp trùng 1.493 thẻ, trị giá 673 triệu đồng; huyện Lương Sơn cấp trùng 3.688 thẻ, trị giá 1,5 tỷ đồng; Tân Lạc cấp trùng 3.747 thẻ, trị giá 1,5 tỷ đồng; TP Hòa Bình cấp trùng 2.200 thẻ trị giá 890 triệu đồng; huyện Đà Bắc cấp trùng 3.539 thẻ, trị giá 1,3 tỷ đồng; huyện Kỳ Sơn cấp trùng 2.332 thẻ, giá trị 1 tỷ đồng.

Nguyên nhân dẫn đến cấp trùng thẻ BHYT là do năng lực của cán bộ thôn bản, cán bộ chuyên trách lao động - thương binh & xã hội cấp xã còn hạn chế. Việc kê khai, tổng hợp danh sách các đối tượng được Nhà nước mua thẻ BHYT còn trùng đối tượng. Thực tế, một người dân có thể được hưởng từ 3 - 5 thẻ, như đối tượng là người dân tộc thiểu số, người dân sống trên địa bàn xã đặc biệt khó khăn, thân nhân quân nhân, người nghèo, cựu chiến binh, đại biểu HĐND xã...

Thanh tra tỉnh Hòa Bình đã kiến nghị BHXH tỉnh làm các thủ tục thu hồi 564 triệu đồng do vi phạm các quy định về khám, chữa bệnh cho bệnh nhân; kiến nghị Sở Tài chính trình Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, quyết định giảm trừ kinh phí mua BHYT khi thanh toán cho BHXH tỉnh với số tiền 5 tỷ đồng do cấp thẻ trùng tại 6 huyện. Như vậy, tính cả số tiền 2 tỷ đồng mà Sở Tài chính đã giảm trừ thì tổng số thẻ cấp trùng có giá trị trên 7 tỷ đồng.

Hồng Bài