Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh: Phương Anh

Theo kết quả đánh giá vào tháng 1/2014 của Hội Y tế Công cộng với hơn 1.200 nguời được phỏng vấn cho thấy, một số kết quả của Chương trình “Tăng cường thực thi chính sách không khói thuốc tại Việt Nam” có chuyển biến tích cực. Tỷ lệ nam giới hiện hút thuốc lá là 39,3%, tỷ lệ này thấp hơn 8,4% so với kết quả điều tra toàn cầu về hút thuốc lá ở người trưởng thành tại Việt Nam năm 2010 (47,7%) và giảm 10,1% so với điều tra ban đầu năm 2012 (49,4%). Tỷ lệ nguời lao động bị phơi nhiễm với khói thuốc thụ động tại nơi làm việc cũng đã giảm đáng kể.

Tuy nhiên, theo TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý và Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) thì tỷ lệ người hút thuốc lá ở nước ta vẫn có xu hướng tăng lên. Một trong những nguyên nhân chủ quan là do nhận thức, ý thức của người dân về tác hại của khói thuốc còn hạn chế. Nguyên nhân khách quan là chưa xây dựng được cơ chế pháp lý đồng bộ để xử lý các vi phạm liên quan đến việc sản xuất, mua bán và hút thuốc lá.

Bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, cho biết, khói thuốc chứa 7.000 chất hóa học, trong đó có 69 chất gây ung thư, gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm khác nhau như ung thư phổi, bệnh tim mạch, phổi tắc nghẽn, vô sinh... và gây nên cái chết của 40.000 người Việt Nam mỗi năm. Con số về số ca tử vong do khói thuốc thực sự đang là hồi chuông cảnh báo đối với những người hút thuốc lá. Thế nhưng, đa phần những người hút thuốc vẫn mơ hồ về tác hại thực của nó.

Các chuyên gia y tế cho rằng, việc phải ngửi khói thuốc lá thụ động nguy hiểm không kém những người trực tiếp hút thuốc . Do đó, việc xây dựng môi trường không khói thuốc sẽ đem lại rất nhiều lợi ích nhằm bảo vệ người hút thuốc lá và người không hút thuốc lá. Tác hại của thuốc lá thụ động hoàn toàn có thể phòng ngừa được thông qua việc xây dựng một môi trường không khói thuốc. Hơn nữa, môi trường không khói thuốc đã được chứng minh là cách tiếp cận đơn giản, hiệu quả để dự phòng phơi nhiễm và tác hại liên quan đến thuốc lá.

Các nghiên cứu được tiến hành tại châu Âu và châu Mỹ cho thấy, môi trường không khói thuốc làm giảm số ca nhồi máu cơ tim. Cụ thể, toàn nước Mỹ tránh được 195.000 ca nhồi máu cơ tim mỗi năm nhờ quy định môi trường không khói thuốc. Còn ở New York, chỉ một năm sau khi New York thông qua quy định thoáng khí trong nhà, chất lượng không khí ở các quán bar và nhà hàng đã được cải thiện đáng kể. Khi kiểm tra những nhà hàng không hút thuốc, nồng độ cotinine giảm xuống 85%. Bên cạnh đó, 150.000 người không phải phơi nhiễm với khói thuốc khi làm việc.

GS.TS Lê Vũ Anh, Chủ tịch Hội Y tế Công cộng Việt Nam cho biết, nhiệm vụ phòng, chống tác hại của thuốc lá trong thời gian tới vẫn còn nhiều thách thức, cần sự nhận thức của tất cả mọi người. Để nâng cao chất lượng sống, mỗi người dân cần tự giác thực hiện không hút thuốc trong nhà, nơi làm việc và những nơi công cộng bị cấm hút thuốc lá; không hút nơi có trẻ em và người già; nhắc nhở người khác khi hút thuốc nơi công cộng, vì một cộng đồng không khói thuốc, vì sức khỏe của mỗi người.

Phương Anh