Ảnh: baomoi.com

Theo Dự thảo Quyết định này, các bệnh viện công lập trên cả nước sẽ được phép thuê dịch vụ xử lý nước thải y tế theo nhiều hình thức (phân theo 3 nhóm bệnh viện), bảo đảm yêu cầu về chất lượng dịch vụ, nước thải đầu ra sau xử lý phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật về môi trường. Kinh phí chi trả thuê dịch vụ xử lý nước thải y tế tại các bệnh viện công tự chủ sẽ do bệnh viện tự chi trả và được tính vào giá dịch vụ khám chữa bệnh. Với các bệnh viện chưa tự chủ được sẽ do ngân sách và nguồn kinh phí khác chi trả. Hoạt động thuê dịch vụ xử lý nước thải y tế sẽ chịu sự giám sát, theo dõi, kiểm tra, đánh giá định kỳ của cơ quan quản lý chuyên ngành về bảo vệ môi trường y tế và các cơ quan liên quan thuộc thẩm quyền của Bộ Y tế, UBND các tỉnh/thành phố.

Thống kê của Cục Quản lý Môi trường y tế (Bộ Y tế) cho thấy, hiện cả nước có 13.000 cơ sở y tế. Trong số này có khoảng 60% cơ sở đã có hệ thống xử lý chất thải y tế đảm bảo quy chuẩn. Tỷ lệ chất thải rắn y tế nguy hại được xử lý đạt 97% tại tuyến Trung ương, tuyến tỉnh là 71,2% và 78,4% ở tuyến huyện. Như vậy, vẫn còn 40% cơ sở y tế có hệ thống xử lý chất thải chưa đạt yêu cầu. Tuy nhiên, cả bệnh viện tuyến Trung ương và tuyến tỉnh đều chưa đạt mục tiêu đề ra. Hầu hết là các bệnh viện xử lý tại chỗ, chỉ có một số bệnh viện thuê hoặc xử lý theo cụm bệnh viện.

Bà Nguyễn Thị Liên Hương, Cục trưởng Cục Quản lý Môi trường y tế cho biết, hiện nay, kinh phí đầu tư cho hệ thống xử lý chất thải y tế chủ yếu từ ngân sách Nhà nước, quy mô đầu tư dưới 20 tỷ đồng. Đa số các bệnh viện thiếu kinh phí để đầu tư (400 bệnh viện có nhu cầu đầu tư). Tuy nhiên, tình trạng thiếu năng lực quản lý vận hành (không có cán bộ chuyên môn, nhân viên phụ trách không ổn định, tuổi thọ công trình không cao, nhiều hệ thống hỏng hóc không được bảo hành bảo trì kịp thời) đang là tồn tại lớn đối với việc quản lý xử lý chất thải y tế.

Tại hội thảo, nhiều đại biểu cũng cho rằng vấn đề khó khăn hiện nay đối với công tác xử lý chất thải y tế là vấn đề kinh phí và nguồn nhân lực. Ông Nghiêm Trần Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị cho biết, hiện công tác vệ sinh môi trường bệnh viện, xử lý rác thải nước thải là rất quan trọng. Tuy nhiên, đối với bệnh viện thì đây lại không phải vấn đề chuyên môn. Vấn đề là chi phí vận hành, con người vận hành và tổ chức vận hành làm sao, còn rất nhiều vấn đề. Vì thế nếu Quyết định này được ban hành sẽ khắc phục được nhiều khó khăn cho các cơ sở y tế trong việc quản lý và xử lý chất thải. “Nếu bệnh viện chúng tôi thuê sẽ chỉ thuê vận hành xử lý đầu ra. Cần có cơ chế phù hợp với bệnh viện bởi không phải bệnh viện nào cũng cần thuê toàn bộ. Hay việc quan trắc đánh giá kết quả cũng có thể thuê một đơn vị khác hoặc bệnh viện tự đánh giá”, ông Dũng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, hiện nay, công tác quản lý và xử lý chất thải y tế còn tồn tại nhiều yếu kém. Mặc dù đầu tư kinh phí cho công tác xử lý nước thải y tế rất lớn nhưng nguồn lực đầu tư chưa được như mong muốn, còn khiêm tốn. Đặc biệt ý thức, trách nhiệm của lãnh đạo một số bệnh viện chưa cao, còn coi xử lý nước thải y tế là việc phụ và chưa quan tâm đúng mức. Bên cạnh đó, chúng ta chưa huy động được các nguồn lực xã hội cùng tham gia vào công tác này. Thực tế hiện rất ít bệnh viện huy động được nguồn lực, thuê dịch vụ tham gia xử lý chất thải lỏng y tế.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long, hiện nay việc xử lý chất thải rắn chúng ta đã có cơ chế và thực hiện khá tốt, nhưng riêng chất thải lỏng thì cho đến thời điểm này rất ít các cơ sở y tế huy động được nguồn lực, thuê dịch vụ tham gia xử lý chất thải lỏng.

Nghị quyết tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII đề ra mục tiêu đến năm 2020 sẽ có 100% cơ sở y tế thực hiện xử lý chất thải y tế đạt yêu cầu về môi trường. Để đạt được mục tiêu này, theo Bộ Y tế cần có cơ chế đặc thù về thuê dịch vụ xử lý nước thải y tế, bởi thực hiện theo Nghị định 15 hiện nay thì đa số cơ sở y tế không thể thực hiện được. Hiện Bộ Y tế đã trình Thủ tướng Chính phủ xin ban hành cơ chế chính sách đặc thù về xử lý chất thải y tế và xây dựng nội dung dự thảo Quyết định quy định về thuê dịch vụ xử lý nước thải y tế trong các bệnh viện công lập Dự thảo Tờ trình Quyết định. Qua xin ý kiến 100% bệnh viện đồng ý cần có quyết định này, còn xin ý kiến 9 bộ, ngành, đa số ủng hộ nhưng đề nghị cần làm rõ hơn sự cần thiết phải có Quyết định này.

Phương Anh