Theo WHO, hiện nay dịch bệnh do virus Zika đang diễn biến rất phức tạp. Tính đến ngày 19/9, trên thế giới đã có 72 quốc gia và vùng lãnh thổ có sự lưu hành của virus Zika.

Tại Đông Nam Á, tính đến ngày 19/9, có 7 quốc gia của ASEAN đã ghi nhận các trường hợp nhiễm virus Zika. Hiện nay có một số nước là: Lào, Brunei, Myanmar chưa ghi nhận có ca bệnh nào.

Hầu hết các nước trong khu vực ghi nhận các trường hợp nhiễm virus Zika trong hai năm gần đây. Đặc biệt, từ cuối tháng 8 đến nay, tại Singapore đã bùng phát dịch với số mắc tăng nhanh, có tổng số 368 ca mắc. Kết quả giải trình tự gen cho thấy đây là chủng virus có nguồn gốc châu Á đã từng lưu hành trong những năm 1960, không phải chủng xâm nhập từ châu Mỹ.

Trước tình hình dịch bệnh do vi rút Zika bùng phát tại Singapore, các nước trong khu vực Đông Nam Á đã tăng cường các biện pháp giám sát tại cửa khẩu để chủ động phát hiện sớm và ngăn ngừa các trường hợp xâm nhập.

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Y tế/Trưởng đoàn 10 nước ASEAN đi đến thống nhất Tuyên bố chung với các nội dung như:

Tăng cường hệ thống giám sát của quốc gia và đẩy mạnh các cơ chế đánh giá nguy cơ hiện có của khu vực về vi rút Zika với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế bao gồm cả WHO;

Đẩy mạnh thực hiện IHR và các cơ chế hiện có để kịp thời chia sẻ thông tin giữa các quốc gia trong khu vực nhằm có được sự đánh giá nguy cơ một cách chính xác;

Nâng cao hiệu quả của việc giám sát và đáp ứng dịch bệnh do vi rút Zika cũng như các dịch bệnh nguy hiểm mới nổi khác của các nước trong khu vực thông qua các cơ chế của ASEAN như: Mạng lưới ASEAN-EOC, Mạng lưới ASEAN+3 FETN;

Triển khai các biện pháp thích hợp trong việc quản lý, đánh giá nguy cơ bằng cách kiểm soát véc tơ, đảm bảo tiếp cận chẩn đoán phòng xét nghiệm bao gồm cả việc tăng cường mạng lưới phòng xét nghiệm quốc gia và truyền thông nguy cơ;

Thực hiện các nghiên cứu, chia sẻ phát hiện mới và bài học kinh nghiệm liên quan đến dịch bệnh do vi rút Zika thông qua các cơ chế hợp tác giữa các nước ASEAN bao gồm cả mạng lưới ASEAN+3 FETN, SEAMEO-TROPMED, và cũng như các cơ chế hoạt động khác bao gồm Chương trình hợp tác An ninh Y tế toàn cầu (GHSA).

Tại Việt Nam, báo cáo của Cục Y tế Dự phòng cho biết, trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp trên thế giới, đến ngày 16/9, hệ thống giám sát dịch bệnh đã xét nghiệm 2.672 mẫu bệnh phẩm tại 45 tỉnh, thành phố và đã phát hiện 3 trường hợp dương tính với virus Zika tại TP Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Phú Yên. Đây là ba trường hợp nhiễm virus Zika không có tiền sử đi về từ vùng dịch. Như vậy, Việt Nam cũng đã có sự lưu hành của virus Zika trong cộng đồng.

Kết quả giải trình tự gen cho thấy, mẫu virus tại Khánh Hòa có nguồn gốc từ châu Á và mẫu virus tại TP Hồ Chí Minh có nguồn gốc từ châu Mỹ. Ngoài ra, có 3 trường là công dân nước ngoài ủ bệnh trong thời gian ở Việt Nam (1 công dân Úc, 1 công dân Đức và một người Đài Loan).

Theo Bộ Y tế, các ổ dịch virus Zika ở Việt Nam hiện nay là các ca bệnh đơn lẻ. Trong thời gian tới, Việt Nam có thể tiếp tục ghi nhận thêm các trường hợp mắc bệnh mới.

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, để ngăn ngừa dịch bệnh do virus Zika, Bộ Y tế và các Bộ ngành liên quan tiếp tục đẩy mạnh giám sát các hành khách nhập cảnh, nhất là các trường hợp đi về từ vùng dịch; song song với đẩy mạnh giám sát Zika tại các cơ sở y tế, đồng thời lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm nếu nghi ngờ.

Phương Anh