Bảo hiểm y tế xã hội còn nhiều thách thức. Ảnh: TQ

Báo cáo "Hướng tới bảo hiểm y tế xã hội toàn dân tại Việt Nam: Đánh giá và lựa chọn" đưa ra một cái nhìn tổng quát về quá trình thực hiện bảo hiểm y tế và các lựa chọn cải cách quan trọng để thực hiện nhằm tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân. Quá trình chuẩn bị báo cáo cũng đã đóng góp nhiều ý kiến cho việc sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế. 

Báo cáo nhận định rằng, nhờ tăng chi mạnh cho chăm sóc y tế, chương trình bảo hiểm y tế được thí điểm năm 1989, đã tăng số người được nhận bảo hiểm. Năm 2010, tỉ lệ này đã tăng lên gần 60% so với 10% năm 1990. 

Đề án Thực hiện lộ trình tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân của Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2012 đưa ra những mục tiêu tiếp tục mở rộng diện bao phủ tới 70% năm 2015 và 80% năm 2020. Đề án cũng đặt mục tiêu giảm tỉ lệ chi trả trực tiếp của người dân trong tổng chi y tế xuống dưới 40% cho đến năm 2015.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đã đạt được, báo cáo cũng chỉ ra nhiều thách thức. Tỷ lệ tham gia còn thấp, ngay cả trong nhóm bắt buộc như người lao động trong khu vực chính thức, dù Chính phủ đã tăng đáng kể hỗ trợ phí một phần cho đối tượng cận nghèo. Tại thời điểm năm 2010 tỷ lệ chi trực tiếp vẫn vào khoảng 60%, có thể gây rủi ro tài chính cho các hộ gia đình.

Để đạt được mục tiêu trong Đề án, báo cáo đề xuất cải cách trong một số lĩnh vực như: Mở rộng bao phủ qua việc trợ giá bảo hiểm, mua bảo hiểm theo hộ gia đình, và có chế tài đối với nhóm tham gia bắt buộc; nâng cao công bằng và bảo đảm tài chính, giảm chi phí phải trả ngoài đồng chi trả và áp dụng hỗ trợ chi phí lớn; củng cố cơ chế tài chính y tế, đảm bảo chi tiêu hiệu quả và hợp lý cho mua thuốc và dịch vụ; tăng trách nhiệm, cải thiện tổ chức, điều hành, và quản lý Nhà nước của bảo hiểm y tế. 

Trần Quý