Bộ Y tế khuyến cáo người dân chỉ mua và sử dụng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ khám chữa bệnh. Ảnh: N.N

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy, hiện có tới 76% số bác sĩ kê toa kháng sinh không phù hợp. Đây là nguyên nhân khiến 33% số người bệnh bị kháng thuốc. Trong khi đó, nhận thức của người dân trong việc sử dụng kháng sinh đúng cách còn hạn chế.

Mỗi lần bị viêm họng, chị Thái Thị Linh (Cổ Nhuế - Hà Nội) thường ra mua thuốc về uống. “Mỗi lần mua thuốc, người bán hàng chỉ hỏi các dấu hiệu bệnh rồi kê đơn. Đơn thuốc gồm 5 loại cho 5 ngày uống bao gồm kháng sinh, chống viêm..., tổng cộng 250.000 đồng”, chị Linh nói.

Còn anh Mai Văn Dũng (Hai Bà Trưng - Hà Nội) chỉ khi cảm thấy bệnh nặng anh mới vào bệnh viện khám rồi lấy thuốc theo đơn. Bình thường chỉ cần ra nhà thuốc, dược sĩ tư vấn cho dùng thuốc mà về nhà vẫn khỏi là được.

Các chuyên gia y tế cho biết, ba yếu tố ảnh hưởng đến vấn đề kháng kháng sinh đó là người kê đơn - bác sỹ, người sử dụng thuốc - người bệnh và người bán thuốc.

Kết quả khảo sát của Bộ Y tế cũng cho thấy, có tới 91% nhà thuốc ở nông thôn và 80% nhà thuốc ở thành thị bán kháng sinh mà không cần đơn thuốc. Tại khu vực khám chữa bệnh, số tiền thuốc chiếm 48% chi phí điều trị, 17% trong số đó là tiền thuốc kháng sinh.

Ông Cao Hưng Thái, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển, vấn đề kháng thuốc đã trở nên báo động. Hầu hết các cơ sở khám, chữa bệnh đang phải đối mặt với tốc độ lan rộng các vi khuẩn kháng với nhiều loại kháng sinh. Mức độ và tốc độ kháng thuốc ngày càng gia tăng, đang ở mức báo động. Gánh nặng do kháng thuốc ngày càng tăng do chi phí điều trị tăng lên, ngày điều trị kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh, cộng đồng và sự phát triển chung của xã hội. Việt Nam là một trong những quốc gia có sự gia tăng vi khuẩn kháng thuốc, mức độ kháng ngày càng gia tăng, đặc biệt nhóm vi khuẩn gram âm, thường xuất hiện trong các bệnh viện đã kháng cả kháng sinh carbapenem.

Ở Việt Nam hiện có khoảng 30.000 cơ sở bán thuốc tư nhân nên việc kiểm tra, giám sát việc bán kháng sinh tự do là một thách thức lớn đối với cơ quan chức năng.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên khẳng định, kháng thuốc là hiểm họa ngày càng lớn đối với con người và nền kinh tế Việt Nam do sử dụng kháng sinh ngày càng gia tăng và thiếu kiểm soát trong y tế cũng như trong nông nghiệp và càng đáng báo động hơn khi nó xâm nhập vào chuỗi thức ăn và môi trường sinh thái.

Đại diện Bộ Y tế cho biết, việc sử dụng kháng sinh là hết sức cần thiết trong điều trị cho người bệnh, tuy nhiên, nếu sử dụng kháng sinh không hợp lý, lạm dụng kháng sinh, điều trị kháng sinh khi không mắc bệnh lý nhiễm khuẩn sẽ làm gia tăng tình trạng kháng thuốc của vi khuẩn gây bệnh, tạo ra sự khan hiếm, thiếu hụt các thuốc kháng khuẩn mới, đặc biệt là kháng sinh để điều trị cho người bệnh nhiễm vi khuẩn đa kháng thuốc.

Phương Anh