Bộ Y tế cam kết thực hiện đấu thầu công khai minh bạch. Ảnh: PA

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, suốt thời gian dài, giá thuốc tại nước ta cao hơn mặt bằng chung so với các nước trong khu vực. Tình trạng này dẫn đến số tiền mà Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả cho các loại thuốc hàng năm rất cao. Năm 2016, Quỹ chi trả cho tiền thuốc 31.000 tỷ đồng, (chiếm 41% tổng chi BHYT). Việc đấu thầu thuốc tập trung giúp giảm được 50% giá thuốc biệt dược gốc sắp hết hạn bảo hộ độc quyền và nhiều loại thuốc generic (hết hạn bảo hộ độc quyền) cũng giảm nhiều.

Nhiều chuyên gia cho rằng, đấu thầu tập trung sẽ giúp mua được thuốc với giá rẻ nhất, tiết kiệm tối đa cho ngân sách. Giá thuốc đồng đều giữa các cơ sở y tế giúp Chính phủ kiểm soát tốt giá thuốc trên thị trường, giảm tối đa chi phí hành chính trong đấu thầu mua sắm thuốc, góp phần phòng, chống lãng phí, thất thoát, thiếu minh bạch trong cung ứng thuốc…

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Bảo, Phó Giám đốc Trung tâm Mua sắm Thuốc tập trung Quốc gia, kết quả lớn nhất thông qua đấu thầu thuốc tập trung lần này đã khẳng định đây là một chủ trương đúng và trúng của Chính phủ. Khó khăn lớn nhất hiện nay là, xác định nhu cầu thuốc của các cơ sở y tế trên toàn quốc để đưa ra được danh mục thuốc tốt hơn từ việc đưa ra tiên lượng tốt về tình hình dịch tễ bệnh, tiên lượng thuốc năm tới. Bên cạnh đó, gần như các dược sỹ tham gia công tác lập kế hoạch đấu thầu thuốc của các cơ sở y tế vẫn chưa được đào tạo.

Nhiều địa phương cho rằng, việc thực hiện đấu thầu tập trung thuốc ở các tỉnh, thành đang gặp nhiều khó khăn, vì Thông tư số 11/2016 của Bộ Y tế về “Đấu thầu thuốc tại cơ sở y tế công lập”không quy định các tỉnh, thành phố được thành lập trung tâm đấu thầu thuốc tập trung. Do vậy, các tỉnh phải giao cho một bệnh viện của địa phương tổ chức đấu thầu tập trung.

Nhưng thực tế, bệnh viện không phải là đơn vị chuyên nghiệp tổ chức đấu thầu tập trung nên việc giải quyết các tình huống sau đấu thầu rất vướng mắc. Bên cạnh đó, một số bệnh viện Trung ương tham gia đấu thầu tập trung nhưng khi thực hiện hợp đồng đã trúng thầu thì có một số mặt hàng lại nhập ít hơn dự trù nhiều lần, gây khó khăn cho các nhà thầu.

Trong khi đó, hiện nay mô hình bệnh tật có nhiều thay đổi, chính sách về khám chữa bệnh cũng liên tục có thay đổi, gần đây nhất là chính sách thông tuyến BHYT ở tuyến huyện nên nhu cầu về các loại thuốc cũng có nhiều thay đổi và biến động không ngừng, dẫn tới việc đơn vị trúng thầu không có khả năng cung ứng liên tục, vì thế thường xuyên phát sinh thuốc ngoài kết quả đấu thầu. Trong khi Thông tư số 11/2016 lại quy định việc thuốc đấu thầu đều phải trình UBND tỉnh, thành phê duyệt, phải mất nhiều thời gian nên khó đáp ứng được nguồn thuốc kịp thời, dẫn tới tình trạng thiếu một số loại thuốc phục vụ điều trị, gây ảnh hưởng tới người bệnh. 

Để tiếp tục quản lý tốt giá thuốc, góp phần sử dụng có hiệu quả nguồn Quỹ BHYT, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, Bộ Y tế sẽ tiếp tục triển khai tích cực các chỉ đạo của Chính phủ về đấu thầu mua thuốc tập trung cấp quốc gia. Bộ Y tế cam kết thực hiện đấu thầu công khai minh bạch, ưu tiên thuốc generic, thuốc sản xuất trong nước. Để giải quyết những khó khăn về điều chuyển thuốc giữa các bệnh viện, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đề nghị, Trung tâm mua sắm tập trung thuốc quốc gia phân quyền tối đa cho các sở y tế địa phương trong việc điều chuyển thuốc. Bộ Y tế yêu cầu quy trình triển khai kết quả đấu thầu thuốc phải tuân thủ hành lang pháp lý trên cơ sở công khai, dân chủ với giá cả hợp lý và thực hiện đồng loạt.. Đồng thời, tiếp tục triển khai đấu thầu tập trung trang thiết bị, vật tư y tế tiêu hao tại các bệnh viện, bảo đảm mức giá hợp lý nhất.

Phương Anh