Theo dõi Báo Thanh tra trên
Hải Lương
Thứ sáu, 20/11/2026 - 16:12
(Thanh tra) - Với thị trường chứng khoán ngày càng mở rộng, nghiệp vụ phức tạp và yêu cầu thực thi pháp luật cao, Thanh tra Chứng khoán Nhà nước (CKNN) kiến nghị giữ ổn định mô hình tổ chức hiện nay. Thực tiễn sau sắp xếp cho thấy, mô hình tinh gọn, không cấp trung gian nhưng chuyên sâu theo lĩnh vực đang phát huy hiệu quả trong giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm.
Chánh Thanh tra CKNN Phạm Thị Thanh Hương kiến nghị giữ ổn định mô hình tổ chức Thanh tra CKNN hiện nay. Ảnh: HT
Thanh tra CKNN là cơ quan được duy trì trong quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy năm 2025, xuất phát từ yêu cầu thanh tra chuyên ngành và thực hiện các cam kết quốc tế trong lĩnh vực chứng khoán.
Tại Hội nghị đánh giá mô hình tổ chức của Thanh tra Chính phủ và các cơ quan thanh tra ngày 20/11, Chánh Thanh tra CKNN Phạm Thị Thanh Hương cho biết, đơn vị được hình thành cùng với Ủy ban CKNN theo Nghị định số 75/1996/NĐ-CP ngày 28/11/1996 và được duy trì qua các lần điều chỉnh chức năng, vị trí của cơ quan quản lý thị trường.
Trong đợt sắp xếp năm 2025, chủ trương chung là tổ chức hệ thống thanh tra tinh gọn, tập trung, đồng thời duy trì một số cơ quan thanh tra đặc thù. Thanh tra CKNN là 1 trong 4 cơ quan thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế, cùng Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân, Thanh tra Hàng hải Việt Nam và Thanh tra Hàng không Việt Nam.
Theo Luật Chứng khoán, Thanh tra CKNN thực hiện thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán; xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền; phối hợp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.
Hiện cơ quan có Chánh Thanh tra, 3 Phó Chánh Thanh tra, thanh tra viên và công chức khác; không tổ chức cấp phòng, không có hệ thống thanh tra ở địa phương. Mô hình một đầu mối ở Trung ương, không tầng nấc trung gian giúp hoạt động ổn định sau sắp xếp.
Từ ngày 1/7/2025, các cuộc thanh tra đang triển khai được tiếp tục theo quy định chuyển tiếp, không phát sinh hồ sơ, nhiệm vụ phải chuyển giao sang cơ quan khác, cũng không có vướng mắc trong thực hiện nhiệm vụ.
Thanh tra CKNN đánh giá mô hình hiện nay phù hợp với chức năng được giao, vừa bảo đảm tính chuyên sâu theo lĩnh vực, vừa duy trì sự thống nhất trong hệ thống thanh tra dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ.
Theo đại diện cục này, một trong những cơ sở để kiến nghị giữ ổn định mô hình là tính đặc thù của thị trường chứng khoán và yêu cầu chuyên môn đối với hoạt động thanh tra.
Thị trường hiện có hơn 1.500 tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch, 82 công ty chứng khoán, 43 công ty quản lý quỹ, 125 quỹ đầu tư chứng khoán và gần 14 triệu tài khoản. Quy mô lớn cùng các nghiệp vụ kinh doanh, đầu tư, giao dịch, quản trị doanh nghiệp, lưu ký, thanh toán, bù trừ ngày càng đa dạng, phức tạp đòi hỏi lực lượng thanh tra am hiểu sâu pháp luật, chuyên môn và thực tiễn thị trường.
Thanh tra CKNN còn là đầu mối tham mưu thực hiện các cam kết quốc tế về phối hợp thanh tra, điều tra, cưỡng chế thực thi; phối hợp với cơ quan công an xác minh, xử lý hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, tội phạm trên thị trường chứng khoán.
Bên cạnh đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước là thành viên Tổ chức quốc tế các Ủy ban Chứng khoán (IOSCO), phải đáp ứng yêu cầu về thẩm quyền thanh tra, điều tra, giám sát, cưỡng chế và trao đổi thông tin với cơ quan quản lý nước ngoài. Thanh tra CKNN tham mưu phối hợp trong các vụ việc xuyên biên giới, hỗ trợ xác minh, thu thập và chia sẻ thông tin theo cam kết quốc tế.

Toàn cảnh hội nghị.Ảnh: TH
Trong thực tiễn, đơn vị còn phối hợp với lực lượng công an phòng ngừa tội phạm, cảnh báo an ninh mạng, hỗ trợ chuyên môn, cung cấp hồ sơ, tài liệu và cử cán bộ giám định trong các vụ án liên quan đến chứng khoán.
Cùng với nhiệm vụ thanh tra, xử lý vi phạm, Thanh tra CKNN tham mưu xây dựng chế tài, chính sách quản lý đối với các lĩnh vực mới như tài sản mã hóa, giao dịch trên sàn các-bon trong nước và hoạt động thuộc phạm vi quản lý tại Trung tâm Tài chính Quốc tế.
Những nhiệm vụ này đặt ra yêu cầu duy trì lực lượng thanh tra chuyên sâu, theo sát diễn biến thị trường, kịp thời phát hiện vi phạm và tham gia hoàn thiện cơ chế quản lý.
Chánh Thanh tra CKNN cho biết, từ ngày 1/6/2025 đến 30/10/2026, Thanh tra CKNN đã tiến hành 25 đoàn thanh tra theo kế hoạch, 9 đoàn kiểm tra đột xuất; phối hợp với các đơn vị thuộc UBCKNN triển khai 89 đoàn kiểm tra đối với công ty chứng khoán, công ty đại chúng, công ty quản lý quỹ và giao dịch có dấu hiệu bất thường.
Qua thanh tra, kiểm tra và giám sát thường xuyên, đơn vị đã ban hành 923 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, tổng số tiền 105,18 tỷ đồng; tham mưu ban hành 25 quyết định áp dụng biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn trong các vụ việc thao túng thị trường, gồm cấm giao dịch chứng khoán, cấm đảm nhiệm chức vụ có thời hạn từ 2-3 năm đối với 1 tổ chức và 184 cá nhân.
Đồng thời, yêu cầu các tổ chức vi phạm chấn chỉnh, khắc phục, không để tái phạm; chuyển hồ sơ 11 vụ việc đề nghị cơ quan công an phối hợp làm rõ, xử lý theo thẩm quyền.
Trong công tác xây dựng pháp luật, Thanh tra CKNN đã chủ trì xây dựng 2 nghị định: Nghị định số 306/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và Nghị định số 284/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa; nghiên cứu đề xuất chế tài đối với vi phạm liên quan giao dịch, cung cấp dịch vụ trên sàn các-bon trong nước.
Tuy nhiên, khối lượng công việc ngày càng tăng trong khi nhân sự có kinh nghiệm tại UBCKNN nói chung và Thanh tra CKNN nói riêng có biến động. Công chức mới cần thời gian đào tạo, bồi dưỡng, còn cơ chế tiền lương cũng gây khó khăn trong thu hút, giữ chân người có chuyên môn, kinh nghiệm.
Từ thực tiễn hoạt động, Thanh tra CKNN kiến nghị Thanh tra Chính phủ xác định các cơ quan thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế, trong đó có Thanh tra CKNN, thuộc nhóm cần giữ ổn định trong định hướng hoàn thiện tổ chức đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
Theo Chánh Thanh tra CKNN Phạm Thị Thanh Hương, việc giữ nguyên mô hình hiện nay vừa đáp ứng cam kết quốc tế, yêu cầu thực thi pháp luật, vừa bảo đảm tính liên tục, tránh chồng chéo hoặc khoảng trống trong hoạt động thanh tra.
Thanh tra CKNN đồng thời đề xuất mở rộng quy định về trưng tập thành viên đoàn thanh tra, cho phép huy động người có chuyên môn phù hợp tại doanh nghiệp nhà nước, nhất là nhân sự các sở giao dịch chứng khoán, phục vụ những cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên sâu.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được nâng hạng và hướng tới những mục tiêu phát triển cao hơn, Thanh tra CKNN cho rằng duy trì mô hình chuyên sâu, đủ năng lực và thẩm quyền là yêu cầu cần thiết để nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, bảo vệ nhà đầu tư và bảo đảm an toàn thị trường.
Ý kiến bình luận:
Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này!
(Thanh tra) - Với thị trường chứng khoán ngày càng mở rộng, nghiệp vụ phức tạp và yêu cầu thực thi pháp luật cao, Thanh tra Chứng khoán Nhà nước (CKNN) kiến nghị giữ ổn định mô hình tổ chức hiện nay. Thực tiễn sau sắp xếp cho thấy, mô hình tinh gọn, không cấp trung gian nhưng chuyên sâu theo lĩnh vực đang phát huy hiệu quả trong giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm.
Hải Lương
(Thanh tra) - Hợp nhất thanh tra 3 tỉnh, tiếp nhận khối lượng lớn nhiệm vụ, hồ sơ và vụ việc đang xử lý, Thanh tra tỉnh Phú Thọ từng bước ổn định tổ chức, thống nhất phương thức điều hành, bảo đảm công việc không bị gián đoạn. Thực tiễn hơn một năm vận hành mô hình mới cho thấy, bàn giao phải gắn với kế thừa trách nhiệm, xử lý công việc và tổ chức lại phương thức hoạt động.
Hải Lương
Hải Lương
Đan Quế
Hải Lương
Hải Lương
Hải Lương
Nhóm PV
Phú Đức
Hải Lương
Hải Lương
Đan Quế
Hải Lương
Bùi Bình
Giang Sơn
Hải Lương
Hải Lương