(Thanh tra) - Chuyển đổi số đang đi vào công việc hằng ngày tại Thanh tra Chính phủ, từ xử lý văn bản, tổ chức họp đến quản lý dữ liệu, theo dõi tiến độ và tham mưu nhiệm vụ. Khi các hoạt động được thực hiện trên hệ thống điện tử, yêu cầu về kỷ luật, trách nhiệm và tính chính xác không chỉ thể hiện ở kết quả cuối cùng mà còn trong từng bước xử lý công việc.
Trong môi trường số, chuẩn mực công vụ của cán bộ thanh tra được thể hiện qua cách xử lý văn bản, cập nhật thông tin, sử dụng tài khoản, ký số và thực hiện quy trình trên hệ thống điện tử.
Hiện nay, các cục, vụ, đơn vị thuộc Thanh tra Chính phủ đẩy mạnh ứng dụng môi trường số trong hoạt động chuyên môn, từ tiếp nhận, xử lý văn bản, trao đổi thông tin đến quản lý, theo dõi tiến độ công việc.
Đặc biệt, việc triển khai “phòng họp không giấy” góp phần đổi mới phương thức tổ chức hội họp, tăng cường sử dụng tài liệu điện tử, giảm in ấn và tạo thuận lợi cho việc tra cứu, cập nhật thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành.
Theo Chánh Văn phòng Thanh tra Chính phủ Trần Đình Hưng, điểm đáng chú ý không chỉ là giảm tài liệu giấy hay hạn chế ghi chép thủ công, mà còn là khả năng chuyển nội dung cuộc họp thành các đầu việc cần tiếp tục xử lý.
Cũng theo ông Hưng, khi hệ thống hỗ trợ tổng hợp kết luận và nhiệm vụ, người chủ trì, bộ phận tham mưu và cán bộ được giao việc vẫn phải rà soát nội dung, xác định đúng yêu cầu và tổ chức thực hiện. Kết quả do công nghệ hỗ trợ không thay thế kết luận chính thức hoặc trách nhiệm của người có thẩm quyền
Những thay đổi này từng bước đưa công nghệ vào quy trình công vụ, đồng thời đòi hỏi cán bộ tuân thủ kỷ luật sử dụng dữ liệu, bảo mật thông tin và chịu trách nhiệm về nội dung xử lý.
Đơn cử, ở Cục IX, 100% tài khoản được sử dụng trên hệ thống văn bản của Thanh tra Chính phủ. Trong 9 tháng năm 2026, đơn vị tham mưu, xây dựng 19 kế hoạch, 18 quyết định và 442 văn bản. Khối lượng công việc này đòi hỏi quá trình tiếp nhận, xử lý, trình ký và phát hành phải bảo đảm đúng quy trình, đáp ứng yêu cầu về thời hạn và chất lượng.
Tại Báo Thanh tra, Sổ tay báo cáo công việc hằng ngày trên hệ thống CMS được triển khai trong quý III/2026. Cùng với hệ thống quản lý văn bản iOffice và chữ ký số, công cụ này hỗ trợ cập nhật nhiệm vụ, theo dõi kết quả thực hiện và giúp lãnh đạo nắm tình hình công việc của các phòng, văn phòng đại diện.
Tại Trường Cán bộ Thanh tra, việc ứng dụng công nghệ gắn với quản lý văn bản, xây dựng học liệu và đào tạo kỹ năng số. Đơn vị đặt mục tiêu số hóa từ 95% trở lên đối với văn bản không mật, đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào xây dựng video tình huống và định hướng bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ trong ngành.
Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra Nguyễn Văn Lương cho biết, với những công cụ này, yêu cầu về trách nhiệm của cán bộ thể hiện ngay trong quá trình tạo lập và sử dụng sản phẩm. Nội dung do AI hỗ trợ xây dựng cần được cán bộ kiểm tra trước khi đưa vào học liệu; thông tin do phần mềm tổng hợp cần được đối chiếu với dữ liệu nguồn; văn bản trình ký phải được rà soát về nội dung, căn cứ và thẩm quyền trước khi phát hành.
Theo Cục trưởng Cục IX Đỗ Mạnh Hùng, khi công việc được thực hiện trên hệ thống, việc giao nhiệm vụ và hoàn thành nhiệm vụ không chỉ cần được thông báo mà còn phải có thông tin cập nhật, sản phẩm và quy trình xử lý tương ứng. Một văn bản chậm luân chuyển, một nhiệm vụ không được cập nhật hoặc một hồ sơ thiếu thông tin đều có thể ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Tuy nhiên, việc cập nhật hình thức, sử dụng tài khoản không đúng trách nhiệm hoặc hoàn tất thao tác mà chưa bảo đảm chất lượng sản phẩm không thể thay thế yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ thực chất. Vì vậy, chuẩn mực công vụ trên môi trường số trước hết vẫn là làm đúng, làm đủ, đúng thời hạn và chịu trách nhiệm về kết quả.
Chuyển đổi số tại Thanh tra Chính phủ không chỉ diễn ra trong hoạt động chuyên môn mà còn được triển khai ở công tác xây dựng Đảng, cải cách hành chính và số hóa hồ sơ.
Hiện nay, 100% đảng viên trong toàn Đảng bộ đã được chuẩn hóa thông tin trên phần mềm đảng viên 4.0. Cơ quan đồng thời triển khai ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử”, các thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử và luồng xử lý văn bản của Đảng trên hệ thống quản lý văn bản, điều hành tác nghiệp.
Cùng với đó, Thanh tra Chính phủ đề nghị phối hợp kết nối VNeID, chia sẻ dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phục vụ xây dựng nền tảng, dữ liệu số ngành Thanh tra; đồng thời thành lập Tổ đôn đốc số hóa hồ sơ, tài liệu ngành trên phạm vi cả nước.
Trong hoạt động tham mưu, yêu cầu này càng rõ tại các cục, vụ, đơn vị Thanh tra Chính phủ. Cục IX chú trọng thu thập, khai thác dữ liệu phục vụ nắm tình hình và nhận diện rủi ro; Vụ Kế hoạch - Tài chính triển khai các phần mềm phục vụ tổng hợp, phân tích, đánh giá, đồng thời hướng tới kết nối dữ liệu giữa Thanh tra Chính phủ với Kiểm toán Nhà nước và giữa các vụ, cục với công tác lập kế hoạch, tổ chức đoàn thanh tra.
Theo ông Lê Viết Thắng, Phó Chánh Văn phòng Thanh tra Chính phủ, khi dữ liệu được sử dụng làm căn cứ tham mưu, trách nhiệm không dừng ở việc nhập thông tin lên hệ thống, mà người sử dụng phải kiểm tra nguồn, đối chiếu nội dung và đánh giá mức độ đầy đủ trước khi đưa dữ liệu vào báo cáo hoặc đề xuất. Do đó, cán bộ phải tuân thủ quy định về tài khoản, phân quyền truy cập, quản lý tài liệu và bảo vệ thông tin công vụ; không tùy tiện chuyển tiếp hồ sơ hoặc sử dụng dữ liệu phục vụ mục đích cá nhân.
Vì vậy, mỗi đơn vị phải duy trì việc cập nhật dữ liệu, thực hiện báo cáo đúng hạn và tuân thủ quy trình; đồng thời cần tiếp tục hoàn thiện khả năng kết nối giữa các phần mềm, hạn chế tình trạng thông tin phân tán hoặc phải xử lý qua nhiều khâu trung gian.
Như vậy, “lưu dấu” trên môi trường số không đơn thuần là ghi nhận ai đã đăng nhập hay thao tác vào thời điểm nào, mà là quá trình đó gắn với kết quả thực chất, thông tin có chính xác, quy trình có được tuân thủ, nhiệm vụ có hoàn thành đúng hạn và sản phẩm có đáp ứng yêu cầu hay không.
Từ phòng họp không giấy, hệ thống quản lý văn bản, dữ liệu đảng viên 4.0 đến các công cụ theo dõi công việc và phân tích dữ liệu, chuyển đổi số đang tạo thêm điều kiện để kiểm soát quy trình, tiến độ và trách nhiệm. Nhưng công nghệ chỉ phát huy giá trị khi đi cùng kỷ luật sử dụng thông tin, ý thức bảo mật và sự chủ động của từng cán bộ.
Trong môi trường số, mỗi cán bộ nâng cao trách nhiệm trong từng nhiệm vụ, đó là cập nhật dữ liệu đúng, xử lý văn bản đúng quy trình, bảo vệ thông tin, thực hiện nhiệm vụ đúng thời hạn và chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng. Khi những yêu cầu ấy trở thành nền nếp, dấu vết số sẽ không chỉ phục vụ quản lý mà còn góp phần củng cố kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động của Thanh tra Chính phủ.
