Ảnh minh họa: https://salesman.vn/

Ngày 13/6, một số báo chí thông tin, trừ thuỷ điện Hoà Bình, hầu hết các hồ thuỷ điện trong khu vực đã xấp xỉ ở mực nước chết. Hiện nay đã có nước bổ sung nhưng chưa đáp ứng nhu cầu phát điện lâu dài. Điều đó có nghĩa là điện sẽ tiếp tục bị cắt ở nhiều nơi, trong khi mùa Hè mới chỉ bắt đầu chưa lâu và còn nhiều đợt nắng nóng kéo dài mà người dân phải hứng chịu.

Điều này cảnh báo tới một nguy cơ về nguồn thuỷ điện bị tê liệt, không hiệu quả trước những đợt khô hạn và nóng lên của trái đất, dẫn đến không có nguồn nước để chạy tua-bin phát điện.

Số đông người mua phương tiện tích, phát điện mang trong mình những tâm thế khác nhau. Người mua quạt sạc tích điện là để phòng khi bị cắt điện có cái mà sử dụng, nhất là trong buổi tối trời nóng, phải giữ nhiệt mát để ngủ, đảm bảo sức khoẻ làm việc hôm sau. Cũng có thể họ đang có con nhỏ, người già, cần ưu tiên và sẵn sàng phục vụ khi mất điện bất cứ lúc nào.

Trong bối cảnh giá điện tăng 5%, kinh tế tăng trưởng chậm, chi phí cho một chiếc quạt tích điện từ vài trăm đến vài triệu, đó là món tiền lớn với nhiều người lao động. Chỉ có những tiểu thương buôn quạt tích điện là sướng. Gặp lúc trời nóng cắt điện luân phiên, nhiều cửa hàng bán hàng trăm quạt chỉ trong mấy ngày. Trong sự chống chọi với thời tiết oi bức nắng nóng này, nhóm tiểu thương được lợi hơn cả. Riêng một số nhà hàng siêu thị, buộc phải mua hoặc thuê máy phát công suất lớn để chạy, vì đang mùa làm ăn, du lịch, nếu đóng cửa một ngày chi phí phải đội lên rất lớn. Họ vẫn muốn khách hàng là thượng đế khi đến đây, cho dù cả khu phố có mất điện. Lợi nhuận đã khiến họ bỏ chi phí ra đầu tư máy phát. Rõ ràng đây là một sự lựa chọn khôn ngoan, vừa mát cho bản thân nhà hàng mà vẫn duy trì được thực khách.

Người dân đổ xô đi mua quạt cũng có nghĩa là trong tương lai ngành Điện cần có một giải pháp căn cơ và triệt để hơn cho vấn đề này. Các phương án chạy điện thay thế phải được tính đến như điện gió và điện năng lượng mặt trời bên cạnh nguồn nhiệt điện đang được gia tăng để bù vào thuỷ điện thiếu hụt hiện nay. Việc quy hoạch nguồn điện phải được tính đồng bộ với mức độ gia tăng cư dân nhà ở và doanh nghiệp, để từ đó có chiến lược phát triển chính xác.

Mặt khác, phải tính đến yếu tố bền vững khi xây dựng hệ thống điện lưới quốc gia. Ví như chúng ta cứ chặn sông làm thuỷ điện mà không nghĩ đến hệ sinh thái là thảm thực vật rừng đầu nguồn và quanh thuỷ điện để giữ và cấp nước thì các hồ chứa sẽ không có nước để phát. Chúng ta chỉ lo chạy nhiệt điện thì than đá sẽ bị cạn kiệt và thải ra nhiều khí nóng tạo hiệu ứng nhà kính, làm cạn kiệt nguồn nước nói chung.

Người dân đổ xô đi mua quạt tích điện cũng cho thấy an toàn năng lượng có ảnh hưởng đến đời sống cư dân. Hiện nay, ngoài phát triển kinh tế, các khía cạnh an ninh phi truyền thống là điều chính phủ phải hết sức quan tâm như: năng lượng, lương thực, môi trường, biến đổi gen, bệnh tật, đói nghèo…

Dù không trực tiếp đe doạ đến tính mạng con người, nhưng an ninh phi truyền thống, trong đó có năng lượng điện lại có tác động không nhỏ tới tâm lý, sức khoẻ con người và các mục tiêu kinh tế xã hội khác.