Bia Ma Nhai được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Ảnh: Văn Thanh

Bia Ma Nhai chứng tích lịch sử quý giá từ thời Trần

Giữa núi rừng miền Tây Nghệ An, Bia Ma Nhai như một “trang sử đá” cổ kính, lặng lẽ tồn tại suốt gần bảy thế kỷ nhưng vẫn lưu giữ nguyên vẹn những giá trị lịch sử đặc biệt của dân tộc.

Theo tư liệu được công bố tại buổi lễ, Bia Ma Nhai được khắc vào năm 1335 dưới thời Trần. Đây không chỉ là một văn bia cổ thông thường mà còn là chứng tích lịch sử quý giá phản ánh tư duy chiến lược, ý chí bảo vệ biên cương và khát vọng trường tồn của quốc gia Đại Việt thời bấy giờ.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An nhấn mạnh: Vùng đất Con Cuông từ lâu giữ vị trí chiến lược trọng yếu phía Tây Nam Nghệ An, là cửa ngõ giao thương quan trọng và là nơi hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc. Từ thời Lý, thời Trần, khởi nghĩa Lam Sơn cho tới các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, vùng đất này luôn gắn liền với hành trình dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Không chỉ mang dấu ấn lịch sử lâu đời, Con Cuông còn là nơi ghi dấu truyền thống cách mạng vẻ vang. Từ sự ra đời của Chi bộ Đảng đầu tiên ở miền núi Nghệ Tĩnh tại Môn Sơn trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930 – 1931 cho đến những năm tháng chiến tranh và công cuộc xây dựng quê hương hôm nay, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc nơi đây luôn đoàn kết, vượt khó, một lòng theo Đảng, theo Bác Hồ.

Bia Ma Nhai được khắc vào năm 1335 dưới thời Trần. Ảnh: Văn Thanh

Trong dòng chảy lịch sử ấy, Bia Ma Nhai được xem là biểu tượng thiêng liêng của tinh thần yêu nước và ý thức chủ quyền dân tộc. Những dòng chữ khắc trên đá không đơn thuần chỉ là văn tự cổ mà còn là minh chứng sống động cho bản lĩnh Đại Việt giữa vùng biên viễn hiểm trở.

Năm 2011, Bia Ma Nhai được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia, ghi nhận những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật khắc đá cổ. Đến nay, di sản tiếp tục được Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận là Bảo vật Quốc gia, dấu mốc đặc biệt khẳng định giá trị độc bản và tầm vóc của “trang sử đá” giữa đại ngàn xứ Nghệ.

Đánh thức di sản để phát triển quê hương

Việc Bia Ma Nhai được công nhận là Bảo vật Quốc gia không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh di sản mà còn mở ra cơ hội lớn để Con Cuông phát huy tiềm năng văn hóa du lịch trong giai đoạn mới.

Tại buổi lễ, lãnh đạo xã Con Cuông cho rằng, đây vừa là niềm vinh dự lớn lao, vừa đặt ra trách nhiệm rất lớn trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Vì vậy, xã Con Cuông sẽ tiếp tục tăng cường bảo vệ, giữ gìn nguyên trạng di tích, cảnh quan và không gian văn hóa lịch sử gắn với Bia Ma Nhai.

Cùng với công tác bảo tồn, địa phương sẽ chú trọng quy hoạch, đầu tư và từng bước xây dựng khu di tích trở thành điểm đến có sức hút đối với du khách trong và ngoài tỉnh. Định hướng đặt ra là gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch văn hóa, du lịch lịch sử và du lịch cộng đồng; khai thác hiệu quả tiềm năng thiên nhiên, văn hóa đặc sắc của miền Tây Nghệ An để tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Một trong những nhiệm vụ được địa phương đặc biệt quan tâm là đẩy mạnh nghiên cứu, sưu tầm, số hóa và tuyên truyền sâu rộng về giá trị lịch sử, văn hóa của Bia Ma Nhai. Qua đó giúp cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân hiểu rõ hơn về ý nghĩa của di sản, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm gìn giữ các giá trị truyền thống.

Bia Ma Nhai được công nhận là bảo vật Quốc gia. Ảnh: Văn Thanh

Lãnh đạo địa phương cũng kỳ vọng, việc tôn vinh Bia Ma Nhai sẽ góp phần bồi đắp tinh thần yêu nước, tự cường, ý thức trách nhiệm với non sông, biên cương trong thế hệ trẻ hôm nay.

Giữa núi rừng hùng vĩ miền Tây Nghệ An, Bia Ma Nhai vẫn lặng lẽ đứng đó như một chứng nhân của lịch sử. Qua hàng trăm năm mưa nắng, những dòng ký tự cổ trên vách đá không chỉ kể lại câu chuyện của quá khứ mà còn nhắc nhở hôm nay về trách nhiệm giữ gìn non sông, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Và giờ đây, khi được vinh danh là Bảo vật Quốc gia, “trang sử đá” ấy sẽ tiếp tục trở thành niềm tự hào của Con Cuông, của Nghệ An và của cả nước; là điểm tựa tinh thần để vùng đất miền Tây xứ Nghệ tiếp tục phát triển, gìn giữ những giá trị lịch sử thiêng liêng cho các thế hệ mai sau.